Tổng thống Donald Trump đã quyết định hoãn thi hành nhiều biện pháp trừng phạt đối với Nga, chỉ hai ngày trước khi chúng có hiệu lực, trong bối cảnh mối quan hệ với người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky ngày càng căng thẳng. Các lệnh trừng phạt này đã được Quốc hội Hoa Kỳ thông qua và Tổng thống Trump ký thành luật vào tháng 9.
Tuy nhiên, vào tối thứ Sáu, Tổng thống Hoa Kỳ đã ban hành một sắc lệnh hành pháp, nêu rõ rằng việc tạm hoãn một số biện pháp là vì “lợi ích quốc gia” của Hoa Kỳ, gây ra phản ứng dữ dội từ các nhà lập pháp Hoa Kỳ. Quan hệ giữa Washington và Kyiv đã rạn nứt trong tuần này, sau khi Hoa Kỳ đạt được một thỏa thuận gây tranh cãi về việc nhập khẩu dầu diesel của Nga. Phía Ukraine sau đó cáo buộc chính quyền Trump rút lại sự hỗ trợ quân sự quan trọng.
Tổng thống Trump và Tổng thống Zelensky đã trao đổi những lời lẽ gay gắt về nhau trong suốt tuần. Tổng thống Ukraine mỉa mai rằng thật tuyệt vời khi được ở giữa “những nhà lãnh đạo thực thụ” khi phát biểu tại một hội nghị thượng đỉnh của Liên minh Châu Âu, sau khi Tổng thống Trump nói rằng ông “khó đối phó hơn” Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Luật trừng phạt mới của Hoa Kỳ nhắm vào nền kinh tế Nga, trao cho Tổng thống Trump quyền hạn rộng rãi để áp dụng mức thuế lên tới 100% đối với hàng nhập khẩu từ năm nhà nhập khẩu dầu và khí đốt lớn nhất của Nga, đáng chú ý nhất là Trung Quốc và Ấn Độ. Luật này cũng bao gồm các biện pháp trừng phạt đối với các quan chức cấp cao của Nga, bao gồm cả ông Putin, cũng như các tổ chức tài chính Nga và cái gọi là “hạm đội bóng tối” của Moscow được sử dụng để lách các lệnh cấm vận hiện có. Nhiều quy định trong số này hiện đã bị Tổng thống Trump hoãn thi hành.
Các nhà lập pháp Đảng Dân chủ, như Nghị sĩ Don Beyer của Virginia, đã chỉ trích động thái trừng phạt của Tổng thống Trump, cáo buộc ông nhượng bộ Moscow và quay lưng lại với Kyiv và ông Zelensky. Ông Beyer viết trên X: “Sự nhượng bộ mới nhất của Trump đối với Putin lại một lần nữa phản bội các đối tác Ukraine của chúng ta và bác bỏ ý định rõ ràng của Quốc hội đối với luật pháp được thiết kế để trừng phạt Nga vì cuộc chiến xâm lược bất hợp pháp của nước này.” Động thái này cũng có khả năng sẽ vấp phải sự chỉ trích từ Ukraine, nơi ông Zelensky từ lâu đã nhấn mạnh sự cần thiết của các biện pháp trừng phạt quốc tế chặt chẽ hơn để hạn chế nguồn tài trợ mà Nga có thể sử dụng cho nỗ lực chiến tranh của mình.
Theo BBC News, ban đầu Tổng thống Trump đã phải đối mặt với sự chỉ trích từ ông Zelensky và các đồng minh châu Âu của Ukraine vì tạm thời đình chỉ một số biện pháp trừng phạt của Hoa Kỳ để nhập khẩu dầu diesel của Nga, như một nỗ lực mới nhất nhằm giảm giá năng lượng của Hoa Kỳ, vốn đã tăng vọt trong cuộc chiến tranh ở Iran. Tổng thống Trump đã mất nhiều tháng vật lộn với hậu quả chính trị của cuộc xung đột ở Trung Đông – vốn đã đẩy giá nhiên liệu, đặc biệt là dầu diesel, lên cao – trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Hoa Kỳ. Lạm phát gia tăng đã làm lu mờ vị thế của Tổng thống Trump với công chúng Mỹ. Ông Zelensky gợi ý rằng thỏa thuận này tương đương với việc Hoa Kỳ đầu tư vào nỗ lực chiến tranh của Nga.
Vài ngày sau, Tổng thống Trump tuyên bố rằng cả Nga và Ukraine đều đồng ý về một “thỏa thuận ngừng bắn năng lượng” để tạo điều kiện thuận lợi cho việc xuất khẩu dầu diesel của Nga. Cả hai quốc gia đã có những cuộc tấn công dữ dội vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nhau. Phía Kyiv cho biết điều này nhằm hạn chế doanh thu cho bộ máy chiến tranh của Nga, trong khi Moscow tuyên bố chỉ nhắm vào các cơ sở mà quân đội Ukraine sử dụng. Ban đầu, ông Zelensky bày tỏ sự ngạc nhiên trước thông báo của Tổng thống Trump, nói rằng Kyiv sẽ ngừng các cuộc tấn công nếu Nga làm tương tự. Sau ba ngày, và nhiều cuộc tấn công mới từ Nga, Kyiv đã nối lại các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga.
Điều này đã gây ra sự chỉ trích gay gắt từ Tổng thống Trump, người gọi các cuộc tấn công đó là “sự ô nhục”. Ông Zelensky đáp lại rằng ông “chỉ đứng lên vì lợi ích của Ukraine.” Tình hình trở nên căng thẳng hơn khi ông Zelensky cáo buộc Hoa Kỳ cố tình làm chậm đường truyền internet qua vệ tinh Starlink mà quân đội Ukraine sử dụng rộng rãi cho các hoạt động phòng thủ, cũng như rút lại việc chia sẻ tình báo. Trong thời gian chậm trễ này, Nga đã tiến hành nhiều cuộc tấn công gây chết người vào Ukraine, với người dân và chính phủ cho biết các cuộc tấn công này diễn ra mà không có cảnh báo trước. Ông Zelensky cho biết vào thứ Sáu rằng tốc độ Starlink vẫn chưa được khôi phục hoàn toàn. Tổng thống Trump đã phủ nhận việc ngừng chia sẻ tình báo và cố tình làm chậm mạng lưới Starlink của Ukraine.
