Đài Loan có thể sẽ bị lu mờ khi các Tổng Thống Tập Cận Bình và Donald Trump dự kiến sẽ gặp nhau bên lề Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á-Thái Bình Dương (APEC) trong tuần này, ngay cả khi mối đe dọa từ Trung Quốc ngày càng phát triển và mạnh mẽ hơn.
Các nhà lãnh đạo từ Trung Quốc, Hoa Kỳ và khoảng 21 nền kinh tế khác sẽ tập trung tại hội nghị thượng đỉnh APEC ở Thâm Quyến, Trung Quốc. Các sự kiện gần đây như vụ bê bối buộc Giám đốc điều hành của Nvidia từ chức, các biện pháp kiểm soát xuất khẩu và tranh chấp thương mại đang diễn ra đã làm cho cuộc cạnh tranh công nghệ giữa Bắc Kinh và Washington càng trở nên cấp bách.
Ít ai kỳ vọng sẽ có những đột phá lớn về Đài Loan, một hòn đảo tự trị được Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền. Mặc dù Hoa Kỳ không chánh thức công nhận Đài Loan, nhưng đây là đồng minh không chánh thức lớn nhất và là nhà cung cấp vũ khí cho hòn đảo này.
“Đối với chánh quyền Trump, đây không phải là vấn đề cốt lõi giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc,” Arthur Zhin-Sheng Wang, một chuyên gia về quan hệ Eo biển Đài Loan tại Đại học Cảnh sát Trung ương Đài Loan, cho biết. Các chuyên gia nhìn chung cho rằng hợp tác với Hoa Kỳ vẫn mạnh mẽ dưới mức độ tuyên bố, mặc dù ông Trump tỏ ra không nhất quán công khai đối với Đài Loan.
Một dấu hiệu cho thấy điều này đến từ mùa hè, khi Tòa Đại sứ Hoa Kỳ tại Đài Loan đăng một bức ảnh cho thấy các cuộc tuần tra chung giữa hai lực lượng bảo vệ bờ biển, một sự kiện hiếm gặp, vì Hoa Kỳ thường không thừa nhận có hợp tác trực tiếp với Đài Loan trong bất kỳ năng lực phòng thủ nào.
“Đây cũng là bằng chứng cho thấy Đài Loan và Hoa Kỳ đã có hàng thập kỷ hợp tác và huấn luyện. Tôi cũng ngạc nhiên,” Kuo Yu-jen, một chuyên gia nghiên cứu quốc phòng và giám đốc Viện Nghiên cứu Chánh sách Quốc gia Đài Loan, nói. Hoa Kỳ có nghĩa vụ theo luật pháp giúp Đài Loan tự vệ, điều này đã thể hiện dưới hình thức bán vũ khí, trong khi chánh phủ chánh thức áp dụng lập trường mơ hồ về việc liệu họ có can thiệp quân sự trong trường hợp Trung Quốc xâm lược hay không.
Công chúng Đài Loan đã quen với những bất ổn liên tục về mối quan hệ của hòn đảo với Hoa Kỳ. Nghiên cứu từ Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Đài Loan, một think tank do chánh phủ tài trợ, cho thấy thái độ của công chúng đối với Hoa Kỳ vẫn giữ nguyên. Các cuộc thăm dò trong 5 năm qua cho thấy khoảng một nửa công chúng tin rằng Hoa Kỳ sẽ cử binh sĩ hỗ trợ Đài Loan trong trường hợp Trung Quốc xâm lược, và khoảng một nửa thì không.
“Tôi nghĩ họ sẽ có một số hành động, mặc dù có thể không phải là cử binh sĩ,” Allen Hsieh, một chuyên gia truyền thông 28 tuổi ở Đài Bắc, nói. “Tôi nghĩ tầm quan trọng của Đài Loan đối với Hoa Kỳ thậm chí còn quan trọng hơn Ukraine.”
Kể từ khi bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump đã kêu gọi Đài Loan chi tiêu nhiều hơn cho quốc phòng của mình và Đài Loan đáp lại rằng họ sẽ dành 5% GDP cho quốc phòng. Việc bán vũ khí vẫn đang tiếp tục. Mặc dù nhiều sự chú ý của truyền thông đã tập trung vào gói 14 tỷ USD vẫn bị đình trệ, nhưng một gói trước đó trị giá 11 tỷ USD được phê duyệt vào cuối năm ngoái đang được tiến hành. Một số gói vũ khí bị đình trệ đã bị trì hoãn từ trước khi ông Trump nhậm chức, các chuyên gia cũng cho biết. Những gói này bao gồm cả phi cơ chiến đấu.
Đài Loan đã nhận hai chiếc F-16V đầu tiên từ Hoa Kỳ vào tháng 10, và thêm ba chiếc nữa vào đầu tháng này. Theo dự án nghiên cứu Taiwan Security Monitor, chiếc phi cơ này là một phần của danh sách dài các đơn đặt hàng bị tồn đọng của Hoa Kỳ trị giá gần 30 tỷ USD, theo dõi các diễn biến liên quan đến quốc phòng trên đảo tại Đại học George Mason.
Tuy nhiên, sự chậm trễ không nhất thiết là do các cân nhắc chánh trị với Trung Quốc, một mối quan tâm đã được nêu ra khi ông Trump cho biết ông đã thảo luận về việc bán vũ khí với ông Tập hồi đầu năm nay. Thay vào đó, vấn đề có thể nằm ở năng lực sản xuất, đặc biệt là đối với các đợt bán hàng trong tương lai. Quốc hội đã phê duyệt việc bán hệ thống tấn công chính xác tầm xa cho Đài Loan vào tháng 12 năm 2025, nhưng Đài Loan phải đối mặt với sự cạnh tranh do nguồn cung hạn chế.
Kuo lưu ý rằng trong số các hỏa tiễn được phê duyệt để bán có những hỏa tiễn giống như những hỏa tiễn đang được quân đội Hoa Kỳ sử dụng trong cuộc chiến Iran đang diễn ra, chẳng hạn như hỏa tiễn HIMARS và nguồn cung đang thấp. “Tôi không nghĩ đây là vấn đề chánh trị. Họ chỉ không thể sản xuất nhiều hỏa tiễn như vậy trong một thời gian ngắn,” ông nói.
Trong khi đó, Trung Quốc đã tăng cường áp lực quân sự và phi quân sự lên Đài Loan. Năm 2025, Quân Giải phóng Nhân dân đã thực hiện khoảng 5.448 lượt chuyến bay phi cơ chiến đấu về phía hòn đảo trong các cuộc tập trận quân sự, theo Skyfaring, một trang web mã nguồn mở tổng hợp dữ liệu công khai từ Bộ Quốc phòng Đài Loan. Con số này đánh dấu sự gia tăng mạnh mẽ so với những năm trước 2023, khi các chuyến bay như vậy rất không thường xuyên.
Bắc Kinh gần đây cũng đã tiến hành các cuộc tập trận quân sự không báo trước ở Tây Thái Bình Dương, triển khai hơn 100 tàu ở vùng biển gần Đài Loan và Nhật Bản, Giám đốc Hội đồng An ninh Quốc gia Đài Loan Joseph Wu cho biết trong một bài đăng vào ngày 3 tháng 11 trên X.
Số lượng chuyến bay của PLA được ghi nhận trong năm nay là 2.401 tính đến ngày 12 tháng 11, thấp hơn tổng số cả năm của năm 2025.
“Tôi nghĩ mối đe dọa đang biến đổi… ví dụ, nhiều cuộc tập trận của họ bây giờ là về việc phong tỏa và đóng cửa” Đài Loan, Wang nói, thay vì bắn hỏa tiễn thật. Ông nói Bắc Kinh đang mở rộng các chiến thuật vùng xám — các hành động hung hăng nhưng chưa đến mức chiến tranh công khai.
Những điều này bao gồm việc tăng cường sử dụng lực lượng bảo vệ bờ biển để khẳng định các yêu sách của Trung Quốc, tương tự như cách tiếp cận của họ ở những nơi khác. Vào tháng 6, lực lượng bảo vệ bờ biển Trung Quốc bắt đầu tuần tra ngoài khơi bờ biển phía đông Đài Loan, nơi giáp với Thái Bình Dương mở, mở rộng hoạt động ra ngoài các đảo xa bờ của Đài Loan gần Trung Quốc hơn.
Wang so sánh cách tiếp cận này với các chiến thuật của Bắc Kinh ở Biển Đông, nơi các tàu bảo vệ bờ biển Trung Quốc tuần tra các vùng biển tranh chấp với Philippines. Trung Quốc cũng đã chỉ định một bãi cạn mà Philippines tuyên bố chủ quyền là khu bảo tồn dưới sự bảo vệ của Trung Quốc.
“Điều đó cho cả thế giới biết họ có chủ quyền ở đây,” Wang nói.



