Một loạt vụ tấn công bằng máy bay không người lái (drone) nhắm vào ít nhất bảy tàu chở hàng ở Biển Đen trong tháng này, ngoài khơi bờ biển của các thành viên NATO là Romania và Bulgaria, đã khiến một số thành viên trong khối liên minh đặt câu hỏi liệu Tổng thống Nga Vladimir Putin có đang tìm cách leo thang căng thẳng để thử nghiệm sự ủng hộ của họ dành cho Ukraine trong cuộc chiến hay không.
Các vụ tấn công trong vùng đặc quyền kinh tế của hai quốc gia này đe dọa một tuyến đường vận chuyển toàn cầu và đã khiến hai người thiệt mạng, với ít nhất 25 người khác mất tích. Chúng cũng tiềm ẩn nguy cơ lôi kéo các quốc gia khác trực tiếp vào cuộc chiến.
Trong suốt cuộc chiến, Nga đã liên tục ném bom các cảng Biển Đen và sông Danube của Ukraine, khiến Kyiv ngày càng phụ thuộc vào các tuyến đường thay thế để đưa hàng ngũ cốc xuất khẩu đến thị trường ở châu Phi và Trung Đông. Drone của Nga đã nhiều lần vi phạm không phận Romania gần một số cảng Danube của Ukraine.
Trong các vụ việc gần đây nhất, hai con tàu đã bốc cháy sau khi bị drone tấn công vào thứ Tư và thứ Năm, một vụ trong vùng lãnh hải của Romania. Tổng thống Romania Nicusor Dan cho biết vào thứ Năm tại Brussels rằng “hai drone” đã tấn công các con tàu nhưng không nêu rõ drone của ai. Ông cảnh báo: “Sẽ có một phản ứng từ nhà nước Romania.”
Ngày càng có nhiều nghi ngờ đổ dồn về phía Nga. Thủ tướng Bulgaria Rumen Radev nói với Quốc hội nước này: “Không có lý do gì để Ukraine tấn công tàu và thủy thủ đoàn của chính mình, vì kết quả của tất cả các cuộc tấn công này đều có lợi cho Nga – và thực sự, logic chỉ ra theo hướng đó.” Ông nói thêm: “Vấn đề là chúng ta không thể chứng minh điều đó.”
Tàu Wine Trader mang cờ San Marino, một tàu chở hóa chất đang hành trình từ Tunisia đến Romania, đã bị một drone tấn công vào thứ Năm và bốc cháy. Năm thành viên thủy thủ đoàn đã được giải cứu nhưng bảy người khác vẫn mất tích.
Vào thứ Tư, một vụ tấn công bằng drone và hỏa hoạn đã được báo cáo trên tàu Yara J mang cờ Comoros, một tàu chở hóa chất và dầu đang hành trình từ Thổ Nhĩ Kỳ đến Romania. Quyền Bộ trưởng Quốc phòng Romania Radu Miruta cho biết một cuộc điều tra đang được tiến hành.
Vào thứ Ba, hai con tàu đã bị drone tấn công ngoài khơi bờ biển Bulgaria. Lực lượng cứu hộ đã sơ tán toàn bộ 15 thành viên thủy thủ đoàn khỏi tàu Chelsea 3 do Ukraine vận hành, đi dưới cờ Malta, nhưng 11 thành viên thủy thủ đoàn từ tàu HS Dignity mang cờ Guinea-Bissau vẫn mất tích.
Thủy thủ đoàn của tàu Chelsea 3 báo cáo rằng boong tàu và thân tàu đã bị ba drone tấn công từ trên không. Đầu tháng này, drone biển và trên không đã tấn công hai tàu thương mại khác trong vùng đặc quyền kinh tế của Bulgaria. Một con tàu mang cờ Togo đã chìm mà không có dấu hiệu nào của 12 thủy thủ được báo cáo trên tàu, trong khi một phà của Bulgaria đã sơ tán 18 thành viên thủy thủ đoàn khỏi một con tàu mang cờ Palau bị hư hại.
Một ngày trước đó, một tàu chở hàng của Thổ Nhĩ Kỳ chở ngô đã bốc cháy sau một vụ tấn công bằng drone và sau đó chìm ngoài khơi bờ biển Romania. Hai người đã thiệt mạng và 11 thành viên thủy thủ đoàn được giải cứu. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy mô tả vụ tấn công là “một đòn tấn công khủng khiếp bằng hai drone của Nga vào một con tàu dân sự” trên vùng biển trung lập.
Đại sứ Nga tại Sofia, Bulgaria, cho biết bà không có thông tin nào từ Bộ Quốc phòng Nga. Theo tin từ ABC News, NATO đã tăng cường khả năng phòng thủ dọc theo sườn phía đông, bao gồm cả việc tăng cường năng lực chống drone. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng Điều 5 của Hiến chương NATO, một điều khoản phòng thủ chung, có thể không áp dụng cho các vụ tấn công trong vùng đặc quyền kinh tế, làm dấy lên nhiều câu hỏi về phản ứng của liên minh.
