Ukraine đang trong quá trình đàm phán với SpaceX và Lầu Năm Góc nhằm gỡ bỏ giới hạn tốc độ kết nối dịch vụ liên lạc vệ tinh quân sự. Thông tin này được đưa ra bởi một cố vấn của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy vào ngày thứ Sáu, giữa lúc Kyiv đang có những bất đồng ngày càng tăng với Washington.
Giới hạn tốc độ, được áp đặt bất ngờ vào đầu ngày thứ Năm, cắt giảm kết nối internet khi thiết bị đầu cuối di chuyển với tốc độ trên 160 km/giờ (100 dặm/giờ). Điều này đặc biệt ảnh hưởng đến các máy bay không người lái của Ukraine được trang bị Starshield, phiên bản quân sự của dịch vụ vệ tinh Starlink do SpaceX cung cấp. Việc hạn chế này buộc các máy bay không người lái phải bay chậm hơn, tạo điều kiện cho vũ khí Nga dễ dàng nhắm mục tiêu hoặc né tránh.
“Nhưng giờ chúng tôi hiểu rằng đây không chỉ là vấn đề kỹ thuật hay kinh doanh, mà còn là vấn đề chính trị,” ông Serhii Beskrestnov, cố vấn công nghệ quốc phòng của ông Zelenskyy, cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Hãng Thông tấn AP. “Việc này sẽ diễn ra như thế nào, ai sẽ đưa ra quyết định, ai có ảnh hưởng đến những quyết định này, chúng tôi chỉ có thể đoán.”
Người sáng lập SpaceX, Elon Musk, cho biết chính phủ Hoa Kỳ sở hữu và kiểm soát Starshield, và các quyết định sử dụng dịch vụ này thuộc về quân đội Mỹ và cuối cùng là Tổng thống Donald Trump. Tuy nhiên, Lầu Năm Góc chưa trả lời câu hỏi của AP về việc áp đặt giới hạn tốc độ.
Ông Trump nói với các phóng viên hôm thứ Sáu rằng ông không ra lệnh hạn chế nào đối với hệ thống này và cũng không tin rằng Elon Musk là người đứng sau. Sự việc này càng làm gia tăng căng thẳng trong quan hệ giữa Kyiv và Washington, vốn đã rạn nứt sau thỏa thuận nhập khẩu dầu diesel của Nga của ông Trump, mà Ukraine coi là một sự phản bội, cũng như việc chia sẻ thông tin tình báo phương Tây bị gián đoạn.
Giới hạn tốc độ đã làm gián đoạn các hoạt động tiền tuyến và khiến Ukraine dễ bị tổn thương hơn trước các máy bay không người lái Shahed của Nga, vốn bay với tốc độ hơn 400 km/giờ. Kyiv gần đây đã tìm ra cách đối phó với các máy bay không người lái này sau nhiều tuần tấn công không ngừng nghỉ khiến hàng chục dân thường thiệt mạng.
Ukraine đang tìm cách tìm hiểu xem liệu có thể chuyển sang gói Starshield riêng dành cho máy bay, vốn không có giới hạn tốc độ, hay yêu cầu dỡ bỏ giới hạn trên dịch vụ hiện tại hay không. Gói hàng không này có chi phí cao hơn đáng kể, điều này cũng gây khó khăn cho Ukraine. “Chúng tôi đang đàm phán tích cực với Lầu Năm Góc, SpaceX và chính phủ Hoa Kỳ. Và hiện tại, chúng tôi không biết quyết định sẽ ra sao,” ông Beskrestnov nói.
Ukraine cũng đang tìm kiếm các giải pháp thay thế cho Starlink, không chỉ đề phòng trường hợp mất quyền truy cập, mà còn vì Nga đang tìm cách đối phó với Starlink. Lực lượng Nga đang triển khai các hệ thống tác chiến điện tử dọc tiền tuyến để gây nhiễu mạng lưới này. Kyiv cũng đang xem xét các lựa chọn khác, bao gồm cả mạng lưới vệ tinh mà Amazon đang xây dựng và OneWeb của Eutelsat châu Âu, theo lời ông Beskrestnov.
Theo Hãng Thông tấn AP, việc sử dụng vệ tinh ngày càng quan trọng đối với Ukraine, không chỉ trong chiến đấu mà còn hỗ trợ dân thường và tinh thần binh sĩ. Ông Beskrestnov nhấn mạnh tầm quan trọng của Starlink như là phương tiện liên lạc duy nhất của nhiều binh sĩ với gia đình.
Trong khi Ukraine cố gắng giải quyết vấn đề giới hạn tốc độ Starshield, giai đoạn tiếp theo của cuộc chạy đua công nghệ đang hiện hữu với mạng lưới vệ tinh Rassvet của Nga. Ông Beskrestnov cảnh báo rằng điều này có thể gây nguy hiểm lớn cho Ukraine và cả châu Âu nếu Nga có khả năng điều khiển máy bay không người lái và tên lửa trong thời gian thực.
