Thành phố Oleshky, nằm bên sông Dnipro, phía đông nam Ukraine, đang đối mặt với nguy cơ khủng hoảng nhân đạo trầm trọng khi mùa đông cận kề. Nguồn cung cấp thực phẩm và y tế khan hiếm trong nhiều tháng, không có điện, nước sinh hoạt hay hệ thống sưởi ấm. Con đường dẫn ra khỏi thành phố bị gài mìn và chằng chịt xe cháy rụi, trong khi tiếng máy bay không người lái vang vọng trên bầu trời.
Theo ABC News, Oleshky, từng là một thành phố sầm uất với khoảng 24.000 dân, đã rơi vào tay lực lượng Nga ngay trong ngày đầu tiên của cuộc xâm lược toàn diện Ukraine vào năm 2022. Cơ sở hạ tầng bị tàn phá nặng nề, và thảm họa chồng chất khi thành phố bị nhấn chìm trong lũ lụt vào tháng 6 năm 2023 sau vụ sập Đập Kakhovka, một sự kiện mà cuộc điều tra của Associated Press chỉ ra là do quân đội Nga gây ra, cướp đi sinh mạng của hàng trăm cư dân.
Hiện tại, số dân còn lại trong thành phố chỉ còn dưới 2.000 người. Nhiều người đã phải liều mình tìm cách thoát khỏi khu vực tiền tuyến theo con đường được mệnh danh là “con đường tử thần”. Một phụ nữ 40 tuổi, từng là thợ làm tóc, cho biết bà đã đi bộ 20km dọc theo con đường bị gài mìn, đối mặt với nguy cơ “mỗi bước đi có thể là cuối cùng”.
“Ở Oleshky không còn gì nữa,” người phụ nữ giấu tên chia sẻ. “Không có thức ăn, không có vật tư, không có chăm sóc y tế, không có bất kỳ sự trợ giúp nào.”
Cả hai phía đều đổ lỗi cho nhau về tình hình thảm khốc. Nga cho rằng Ukraine cố tình ngăn chặn nguồn cung và việc di tản, trong khi Kyiv tố cáo Moscow đang giam giữ dân thường làm con tin. Ukraine đã nhiều lần kêu gọi một lệnh ngừng bắn cục bộ để tổ chức di tản, nhưng Nga chưa đưa ra cam kết nào. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy đã lên tiếng về sự đau khổ của Oleshky dưới tay Nga, kêu gọi mở cửa thành phố để đưa công dân về.
Theo các báo cáo, những người còn ở lại Oleshky phải lục lọi trong đống đổ nát để tìm kiếm thức ăn, hoặc cố gắng trồng rau trong vườn. Nước được lấy từ giếng và củi được dùng để sưởi ấm. Thi thể tại nhà xác của thành phố đang phân hủy do không có điện.
Liên Hiệp Quốc cho biết đợt giao thực phẩm cuối cùng bằng đường bộ là vào ngày 26 tháng 5. Chính quyền Moscow bổ nhiệm tại thành phố thừa nhận chỉ mới cung cấp 2 tấn viện trợ trong tháng này, nhưng thừa nhận là không đủ.
“Không thể sống ở Oleshky, không còn sự sống ở đó nữa,” một cư dân khác cho biết. Ngay cả quân đội Nga cũng đã di chuyển sâu hơn vào vùng Kherson do họ chiếm đóng, xa hơn sông Dnipro.
Đại úy Yevhen Voronetskyi, người phát ngôn Lữ đoàn Thủy quân Lục chiến Số 34 của Ukraine, cho biết các tuyến đường quanh Oleshky đã bị gài mìn kể từ khi quân đội Nga bị đẩy lùi khỏi thành phố Kherson lớn hơn vào năm 2022. Mặc dù vậy, lữ đoàn của ông đã bay máy bay không người lái mang thực phẩm viện trợ vào thành phố, với hơn 7 tấn được chuyển giao kể từ tháng 9. Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng những nguồn cung này chỉ để giúp người dân “tập hợp sức lực, đóng gói đồ đạc và cố gắng rời khỏi Oleshky”.
Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế đã sẵn sàng hỗ trợ di tản nhưng chỉ khi cả hai quốc gia đồng ý và có đảm bảo an ninh cho dân thường. Hiện tại, Nga chưa đưa ra những đảm bảo rõ ràng và có thể xác minh cho việc tiến hành một hoạt động nhân đạo, theo văn phòng Ủy viên Nhân quyền Ukraine. Với mùa đông đang đến gần, tình hình trở nên cấp bách.
