Các nhà lãnh đạo Đông Nam Á sẽ nhóm họp tại thủ đô Manila, Philippines vào cuối tuần này cho hội nghị thượng đỉnh ASEAN thường niên, với trọng tâm thảo luận các xung đột toàn cầu. Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump dự kiến sẽ tham gia các cuộc đàm phán cuối cùng.
Hội nghị kéo dài ba ngày của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và các đối tác châu Á, phương Tây bắt đầu Chủ nhật tại một trung tâm hội nghị được bảo vệ nghiêm ngặt. Theo các bản dự thảo thông cáo chung được AP xem xét, các cuộc thảo luận sẽ tập trung vào việc kêu gọi giải quyết hòa bình các tranh chấp ở Biển Đông, nội chiến ở Myanmar và các cuộc chiến ở Trung Đông và Ukraine. Không có đột phá lớn nào được mong đợi.
Philippines giữ chức Chủ tịch luân phiên ASEAN năm nay. Tổng thống Trump sẽ đến Manila cùng Ngoại trưởng Hoa Kỳ vào chiều thứ Ba, sau khi các cuộc họp chính của ASEAN kết thúc và Philippines chuyển giao vai trò lãnh đạo cho Singapore. Tuy nhiên, ông sẽ tham gia ba cuộc họp quan trọng vào tối thứ Ba, bao gồm một hội nghị thượng đỉnh đặc biệt với các nhà lãnh đạo ASEAN và một cuộc họp của Đối thoại An ninh Tứ giác (bao gồm Hoa Kỳ, Nhật Bản, Úc và Ấn Độ).
Trung Quốc sẽ cử Thủ tướng Lý Cường tham dự, ông sẽ gặp các nhà lãnh đạo ASEAN vào thứ Hai và rời đi trước khi Tổng thống Trump đến.
Các bản dự thảo thông cáo chung cho biết các nhà lãnh đạo ASEAN và các đối tác sẽ trao đổi “quan điểm về các vấn đề khu vực và quốc tế đáng quan ngại”, đồng thời nhấn mạnh “tầm quan trọng của việc giải quyết tranh chấp một cách hòa bình, duy trì quyền tự do hàng hải và hàng không”.
Ngoại trưởng Philippines đã báo cáo về chuyến đi gần đây tới Myanmar, nơi bà thúc giục quốc gia này thực hiện thêm các biện pháp tuân thủ kế hoạch hòa bình 5 điểm của ASEAN. Lãnh đạo và ngoại trưởng Myanmar bị cấm tham dự các cuộc họp thường niên của khối do không tuân thủ đầy đủ kế hoạch hòa bình, vốn kêu gọi chấm dứt ngay lập tức các cuộc giao tranh.
Các bản dự thảo thông cáo cũng kêu gọi “tất cả các bên cam kết ngừng bắn ngay lập tức, tiếp cận nhân đạo an toàn và không bị cản trở, đối thoại toàn diện với tất cả các bên liên quan và trả tự do vô điều kiện cho tất cả những người bị giam giữ bất công” tại Myanmar.
Về tranh chấp Biển Đông liên quan đến Trung Quốc, Đài Loan và bốn thành viên ASEAN (Brunei, Malaysia, Philippines và Việt Nam), tiến độ đáng kể đã đạt được trong các cuộc đàm phán về một bộ quy tắc ứng xử không xâm phạm giữa Bắc Kinh và khối khu vực. Tuy nhiên, thỏa thuận này, vốn đã trải qua hơn hai thập kỷ tham vấn và đàm phán, sẽ không được hoàn thiện trong năm nay. Các cuộc đàm phán sẽ tiếp tục vào năm tới.
