Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cho biết Hoa Kỳ đã đưa ra đề xuất về một khuôn khổ an ninh mới cho châu Âu nhằm chấm dứt chiến tranh với Nga, nhưng cảnh báo rằng Moscow có thể lợi dụng các cuộc thảo luận này để làm suy yếu NATO và định hình lại biên giới lục địa. Ông nhấn mạnh rằng đề xuất này không nên là chương trình nghị sự chính.
Phát biểu với các phóng viên, ông Zelenskyy cũng tiết lộ Hoa Kỳ đã lần đầu tiên hỏi liệu Ukraine có sẵn sàng rút quân khỏi các vùng Donbas mà Nga không kiểm soát hay không nếu Kyiv được gia nhập NATO. Ông tin rằng Moscow đang tìm cách mở rộng các vấn đề an ninh châu Âu thay vì chỉ tập trung vào việc chấm dứt cuộc chiến kéo dài 4,5 năm.
“Mong muốn của (Tổng thống Nga Vladimir) Putin thay đổi biên giới ở châu Âu là một sự thật. Tôi chắc chắn đây là một phần trong ý tưởng của ông ta về việc xem xét lại các đảm bảo an ninh ở châu Âu,” ông nói. “Điều này nguy hiểm vì, theo quan điểm của tôi, chính những điều như thế này dẫn đến chiến tranh hoặc leo thang.”
Các nhà lãnh đạo châu Âu đã nhấn mạnh rằng các quyết định về an ninh của lục địa phải do chính người châu Âu đưa ra, cảnh báo về việc cho phép Nga đặt ra các điều khoản cho một trật tự an ninh mới hoặc đàm phán về tương lai của NATO.
Ông Zelenskyy tái khẳng định Kyiv sẽ không từ bỏ lãnh thổ của mình. Ông cho biết Ukraine đang thảo luận về một gói an ninh toàn diện với các đối tác, có thể bao gồm các đảm bảo cụ thể từ NATO và Liên minh châu Âu, một quân đội Ukraine hùng mạnh và hỗ trợ tài chính trong một thời gian nhất định, cũng như một kế hoạch phục hồi.
Ông nhấn mạnh bất kỳ thỏa thuận nào cũng sẽ không bao gồm việc công nhận các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng là của Nga. Tổng thống Ukraine cũng bác bỏ khả năng Ukraine cam kết trung lập, nói rằng điều đó đòi hỏi phải thay đổi hiến pháp của đất nước.
Ông cảnh báo rằng các cuộc thảo luận rộng rãi hơn về an ninh châu Âu có thể cho phép ông Putin tìm cách thay đổi sự hiện diện quân sự của NATO, bao gồm cả việc rút quân đội Hoa Kỳ. Ông nói rằng ông Putin đã nêu ra những ý tưởng tương tự với Tổng thống Joe Biden vào năm 2021, tìm kiếm sự phân bổ lại quyền lực ở châu Âu và trên thế giới.
Ông Zelenskyy cho rằng bất kỳ thay đổi nào đối với các thỏa thuận an ninh châu Âu chỉ nên được các thành viên châu Âu của NATO quyết định sau khi chiến tranh kết thúc. “Thứ tự nên là: ngừng bắn, chấm dứt chiến tranh ở Ukraine và các đảm bảo an ninh cho Ukraine,” ông nói. “Không thể có đảm bảo an ninh ở châu Âu, hoặc cho châu Âu, nếu không có Ukraine.”
Theo ABC News, ông Zelenskyy cũng cáo buộc SpaceX áp đặt các hạn chế đối với hệ thống vệ tinh Starshield của mình trên các vùng lãnh thổ bị Nga chiếm đóng ở Ukraine, điều này đã cản trở nỗ lực đánh chặn máy bay không người lái của Nga.
