Khi Tối Cao Pháp Viện chuẩn bị bước vào một nhiệm kỳ mới kéo dài chín tháng, những lời chỉ trích gay gắt của Tổng Thống Donald Trump dường như vẫn còn vang vọng trong tai các vị chánh án. Trong những tháng cuối của nhiệm kỳ trước và trong suốt kỳ nghỉ hè, Tòa án có đa số bảo thủ, bao gồm ba thẩm phán do ông Trump bổ nhiệm, đã đưa ra phán quyết chống lại một số vấn đề mà Tổng Thống quan tâm nhất.
Cụ thể, Tòa án đã chặn các biện pháp áp thuế quan hà khắc, chấm dứt kế hoạch của Tổng Thống về việc hạn chế quyền công dân theo diện cha mẹ sinh ra tại Hoa Kỳ, ngăn cản ông cách chức một thành viên của Cục Dự trữ Liên bang và chặn kế hoạch kiểm soát các lá phiếu gửi qua bưu điện trước cuộc bầu cử mùa thu.
“Tòa án Tối cao đã để đất nước chúng ta thất vọng,” Tổng Thống Trump viết trên Truth Social sau phán quyết về lá phiếu qua bưu điện. Ông còn nói thêm rằng các thẩm phán mà ông đã bổ nhiệm – Neil Gorsuch, Brett Kavanaugh và Amy Coney Barrett – “chỉ là cái bóng mờ nhạt của con người họ trước đây.” Tổng Thống Trump cũng đưa ra những tuyên bố tương tự trong một cuộc phỏng vấn với tạp chí Time, cho rằng: “Tôi đã cho họ vị trí cả đời, và họ thường xuyên bỏ phiếu chống lại tôi.”
Mặc dù có những lời than phiền, Tổng Thống Trump vẫn rất cần sự ủng hộ của các thẩm phán cho những phần quan trọng trong chương trình nghị sự của mình, đặc biệt là nhiều vụ án bắt nguồn từ các chính sách nhập cư cứng rắn của ông. Tòa án có thể cũng sẽ xem xét lệnh cấm người chuyển giới trong quân đội của chính quyền ông. Một kháng cáo khác liên quan đến nỗ lực của Tổng Thống Trump nhằm lật ngược phán quyết phỉ báng chống lại ông trong vụ kiện của nhà văn E. Jean Carroll, người cáo buộc ông tấn công tình dục, cũng đang chờ xử lý.
Tuy nhiên, những lời phàn nàn của Tổng Thống Trump che giấu một thực tế là chính quyền của ông đã có nhiều chiến thắng, đặc biệt là trong các vụ án khẩn cấp được đưa lên Tòa án thông qua cái gọi là “shadow docket.” Các phán quyết tạm thời của Tòa án đã cho phép chính quyền tiến hành các biện pháp thực thi nhập cư, tái cấu trúc chính phủ liên bang và thậm chí xây dựng một phòng khiêu vũ tại Tòa Bạch Ốc trong các phán quyết khẩn cấp khi các vụ kiện còn đang tiếp diễn.
Một phát ngôn viên của Tòa Bạch Ốc tuyên bố rằng nhìn chung “các chính sách của chính quyền luôn được duy trì tính hợp pháp.” Bà nói thêm: “Tổng Thống Donald Trump sẽ không ngừng thực hiện chương trình nghị sự Nước Mỹ Trên hết mà ông đã được bầu lên.”
Theo tin từ NBC News, Tòa án bắt đầu nghe tranh tụng vào thứ Hai, chính thức khai mạc phiên làm việc mới sẽ kéo dài đến tháng Sáu, với vụ án lớn về việc liệu các thành phố và quận hạt có thể kiện các công ty dầu mỏ về tác động của biến đổi khí hậu hay không.
Những người thường xuyên thách thức các chính sách của Tổng Thống Trump tại tòa cho biết những chiến thắng gần đây của họ khiến họ hy vọng vào nhiệm kỳ này, cho thấy rằng ngay cả khi Tòa án có đa số bảo thủ 6-3, nó không phải là một “con dấu cao su” cho Tổng Thống. “Ngay cả với Tòa án này, bạn có thể vượt quá giới hạn,” theo lời của Norm Eisen, đồng sáng lập Quỹ Bảo vệ Dân chủ.
Cecillia Wang, giám đốc pháp lý quốc gia của Liên minh Tự do Dân sự Hoa Kỳ (ACLU), cũng bày tỏ sự nhẹ nhõm trước một số quyết định gần đây của Tòa án. Bà nói: “Tôi nghĩ rằng Tòa án đã chứng tỏ mình sẵn sàng đứng lên chống lại những sự thái quá của chính quyền Trump. Và điều đó mang lại cho chúng tôi sự tự tin khi bước vào nhiệm kỳ này.”
Hai phần quan trọng trong chính sách nhập cư của Tổng Thống Trump đã nằm trong danh sách xem xét của Tối Cao Pháp Viện. Trong một vụ, các thẩm phán sẽ xem xét nỗ lực liên tục của chính quyền nhằm trục xuất những người nhập cư đến “các quốc gia thứ ba” mà họ không có mối liên hệ trước đó nếu họ không thể trở về quê hương. Tòa án Tối cao đã cho phép chính sách này được tiến hành hai lần, cho thấy chính quyền có cơ hội tốt để giành chiến thắng.
Vụ án khác liên quan đến nỗ lực của chính quyền nhằm giam giữ vô thời hạn hàng ngàn người trong các thủ tục trục xuất, một sự khác biệt so với các chính quyền trước đây, vốn sẽ trả tự do cho những người nhập cư đó trong khi các vụ án của họ đang được xét xử.
Các vụ án liên quan đến Tổng Thống Trump khác có thể sẽ được bổ sung vào danh sách xét xử, với một số kháng cáo đã được đệ trình. Trong số đó có một vụ án nhập cư tiềm năng quan trọng khác bắt nguồn từ việc chính quyền Trump đóng cửa các yêu cầu tị nạn tại biên giới Hoa Kỳ-Mexico. Các tòa án cấp dưới đã ra phán quyết chống lại chính quyền, mặc dù chính sách này hiện vẫn đang có hiệu lực.
Robert Luther III, người từng làm việc tại Tòa Bạch Ốc trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng Thống Trump và hiện là giáo sư tại Trường Luật Antonin Scalia thuộc Đại học George Mason, cho biết, giống như nhiệm kỳ trước, phần lớn sự chú ý sẽ tập trung vào cách diễn giải rộng rãi về quyền hành pháp của Tổng Thống Trump. “Ông ấy luôn chủ trương một quan điểm mạnh mẽ về quyền hành pháp. Mối quan hệ của Tòa án với quan điểm đó vẫn đang tiếp diễn. Một số vụ án ông ấy đang thắng và một số ông ấy đang thua,” ông nói thêm.
Mặc dù Tòa án đã nghỉ hè theo thường lệ kể từ cuối tháng Sáu, các thẩm phán vẫn bận rộn giải quyết các vụ án được đưa ra qua “shadow docket.” Những vụ án như vậy thường được xử lý nhanh chóng, không có tranh luận miệng hoặc ý kiến bằng văn bản chi tiết.
Trong những tháng hè, chính quyền Trump đã đệ trình bảy yêu cầu qua “shadow docket” về nhiều vấn đề khác nhau. Tòa án đã ra phán quyết ủng hộ Tổng Thống Trump trong bốn vụ và chống lại ông một lần, trong khi một vụ bị rút lại và một vụ vẫn đang chờ xử lý.
Chiến thắng nổi bật nhất của chính quyền trong kỳ nghỉ hè là cho phép Tổng Thống Trump tiếp tục xây dựng phòng khiêu vũ tại Tòa Bạch Ốc. Tuy nhiên, thất bại duy nhất của ông đối với sắc lệnh điều hành về các lá phiếu gửi qua bưu điện là một thất bại đáng kể, dẫn đến những lời chỉ trích gay gắt nhất của ông đối với các thẩm phán cho đến nay.
Luther cho rằng các thẩm phán có thể gạt sang một bên những lời lẽ hoa mỹ của Tổng Thống. “Tôi nghĩ rằng các thẩm phán biết Tổng Thống là một chính trị gia,” ông nói thêm. “Tôi không nghĩ họ xem điều đó là cá nhân.”
