Chuyến thăm Washington của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang nhận được sự đón tiếp lạnh nhạt hơn nhiều trên Đồi Capitol so với tại Tòa Bạch Ốc, khi các nhà lập pháp từ cả hai đảng lên tiếng chỉ trích hành động của Trung Quốc trên trường quốc tế.
Các nhà lập pháp từ lâu đã không ngần ngại thể hiện lập trường cứng rắn với Trung Quốc. Tuy nhiên, cuộc chiến của Hoa Kỳ với Iran đã làm gia tăng căng thẳng, khi các quan chức Hoa Kỳ cáo buộc Trung Quốc hậu thuẫn kinh tế cho Iran và cung cấp linh kiện, tình báo cho quân đội nước này, gây nguy hiểm cho quân nhân Hoa Kỳ ở Trung Đông.
Trong các bài phát biểu, thư từ, họp báo và điều trần, các nhà lập pháp từ cả hai đảng đã bày tỏ sự chỉ trích đối với chuyến thăm của ông Tập Cận Bình. Hành động và các sự kiện của họ hoàn toàn trái ngược với sự đón tiếp nồng hậu mà Tổng Thống Donald Trump dành cho ông Tập Cận Bình khi nhà lãnh đạo Trung Quốc đến Washington, Hoa Kỳ cho một chuyến thăm cấp nhà nước xa hoa.
Thượng nghị sĩ Roger Wicker, Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện, đã lên sàn Thượng viện vào tối thứ Ba, đưa ra một danh sách các vấn đề mà Tổng Thống Donald Trump nên nêu ra với ông Tập Cận Bình, nhưng trước đó đã gợi ý rằng ông Tập Cận Bình không nên được mời đến Washington.
“Thẳng thắn mà nói, nếu Tòa Bạch Ốc hỏi ý kiến của tôi, tôi sẽ đề nghị Tổng thống không mời ông Tập Cận Bình đến Washington để có một sự đón tiếp xa hoa như vậy tại Hoa Kỳ, dựa trên tất cả những vấn đề đáng lo ngại mà chúng ta có với Chủ tịch Tập và Đảng Cộng sản Trung Quốc,” ông Wicker nói.
Ông Wicker đặc biệt tỏ ra ngạc nhiên trước sự vinh dự của một bữa tiệc chiêu đãi cấp nhà nước. Ông cho biết trong lúc dùng món salad, Tổng thống có thể hỏi ông Tập Cận Bình về việc Hải quân Trung Quốc quấy rối ngư dân và thủy thủ Philippines. Sau đó, khi các nhân viên phục vụ đang “chuyển từ rượu chardonnay sang cabernet trong bữa tiệc chiêu đãi xa hoa,” có lẽ Tổng thống có thể đề cập đến vấn đề Đài Loan.
Ông tiếp tục nói rằng ông hy vọng sẽ có một số tiến triển khi Tổng thống thảo luận về thương mại và trí tuệ nhân tạo với ông Tập Cận Bình. Nhưng kết luận bằng câu nói: “Trong từng phút đối thoại, Tổng tư lệnh của chúng ta nên ghi nhớ rằng vị khách của ông là một nhà độc tài tàn bạo, không được bầu, và áp bức, người tìm cách thống trị các nước láng giềng của mình và kho vũ khí quân sự khổng lồ của ông ta chĩa thẳng vào Hoa Kỳ.”
Trước chuyến thăm của ông Tập Cận Bình, Ủy ban Đặc biệt Hạ viện về Đảng Cộng sản Trung Quốc đã công bố một video chỉ trích gay gắt, được xem hơn 245.000 lượt trên X. Trong video, ủy ban trình bày chi tiết quá trình ông Tập Cận Bình lên nắm quyền bắt đầu từ năm 1974 và kết thúc bằng việc gọi ông là “kẻ thù lớn nhất của tự do và công lý trên thế giới.”
Hạ viện đã thành lập ủy ban này vào năm 2023. Ủy ban đã tổ chức nhiều buổi điều trần về các vấn đề nhân quyền ở Trung Quốc và vận động cho các dự luật về nhiều vấn đề kinh tế và quân sự. Ví dụ, Chủ tịch ủy ban, Dân biểu John Moolenaar, đảng viên Cộng hòa từ Michigan, gần đây đã giới thiệu một dự luật cấm sản xuất hoặc bán ô tô của Trung Quốc tại Hoa Kỳ.
Thượng nghị sĩ Mitch McConnell, đảng viên Cộng hòa từ Kentucky, và ba thượng nghị sĩ Cộng hòa khác đã lợi dụng chuyến thăm của ông Tập Cận Bình để thúc giục chính quyền của Tổng Thống Donald Trump xúc tiến viện trợ và bán vũ khí cho Đài Loan.
Trong một lá thư, họ nhắc nhở Ngoại trưởng Marco Rubio rằng ông đã từng tuyên bố “việc ngăn chặn một cuộc xâm lược Đài Loan phải là ưu tiên hàng đầu của chúng ta.” Và họ lưu ý rằng Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã từng tuyên bố rằng Hoa Kỳ “sẽ không để các đồng minh và đối tác của chúng ta bị hạ thấp và đe dọa.”
Trung Quốc đã gây áp lực để Washington ngừng bán vũ khí, nổi bật nhất trong một hội nghị thượng đỉnh vào tháng 5 giữa Tổng Thống Donald Trump và ông Tập Cận Bình tại Bắc Kinh. Sau cuộc gặp đó, Hoa Kỳ đã tạm dừng gói bán vũ khí kỷ lục trị giá 14 tỷ đô la — và Tổng Thống Donald Trump mô tả việc bán vũ khí cho Đài Loan là một “con bài thương lượng rất tốt” với Trung Quốc.
“Thật khó để tưởng tượng Hoa Kỳ có thể thể hiện sức ảnh hưởng và khả năng răn đe một cách đáng tin cậy ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương như thế nào,” các thượng nghị sĩ viết, “nếu cái giá của việc duy trì vẻ ngoài ngoại giao là từ chối các đối tác của chúng ta các khả năng răn đe quan trọng.”
Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer và ba thượng nghị sĩ Dân chủ khác đã tổ chức họp báo cảnh báo chống lại việc Hoa Kỳ nới lỏng kiểm soát xuất khẩu đối với các chip bán dẫn tiên tiến và thiết bị. Họ lo ngại rằng việc xuất khẩu như vậy có thể xóa bỏ lợi thế dẫn đầu của Hoa Kỳ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo so với Trung Quốc.
Họ đã đề cập đến mối quan ngại của cử tri về sự an toàn của trí tuệ nhân tạo và đối chiếu lời kêu gọi tăng cường quy định của Đảng Dân chủ với lời kêu gọi của Tổng thống là “khuyến khích nó, chứ không phải kiềm chế nó.”
“Chúng ta phải bác bỏ sự lựa chọn sai lầm mà Tổng Thống Donald Trump liên tục đưa ra,” ông Schumer nói với các phóng viên. “Chúng ta có thể và phải vừa duy trì vị trí dẫn đầu về AI bằng cách hạn chế quyền truy cập của Trung Quốc vào công nghệ của chúng ta, vừa thiết lập các rào cản để giảm thiểu rủi ro của AI.”
Trong khi đó, trên sàn Thượng viện, các thượng nghị sĩ Dân chủ kêu gọi Tổng Thống Donald Trump trực tiếp đối mặt với ông Tập Cận Bình về sự hỗ trợ mà Trung Quốc đang cung cấp cho Iran.
“Nếu chúng ta muốn chấm dứt cuộc chiến này, chúng ta cần cắt đứt sự hỗ trợ từ bên ngoài cho phép Iran tiếp tục chiến đấu, và điều đó bắt đầu từ Trung Quốc,” Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen, nhà lập pháp Dân chủ cấp cao nhất tại Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, cho biết.
Bài báo này được thực hiện dựa trên thông tin từ The Associated Press.
