Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ vào thứ Hai đã bác bỏ động thái của Tổng Thống Donald Trump về việc đột ngột hủy bỏ tài trợ học thuật cho các nhà nghiên cứu tại California vì chánh quyền cho rằng các dự án này không phù hợp với các chủ trương của ông, bao gồm cả việc phản đối các sáng kiến đa dạng, công bằng và hòa nhập (DEI).
Tòa án giữ nguyên các phán quyết của tòa dưới cấp, cho rằng chánh phủ đã vi phạm quyền tự do ngôn luận theo Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp khi chấm dứt các khoản tài trợ đã cấp cho các nhà nghiên cứu thuộc University of California.
Kể từ khi nhậm chức vào tháng 1 năm 2025, Tổng Thống Donald Trump đã ban hành nhiều sắc lệnh yêu cầu các cơ quan đảm bảo tài trợ phù hợp với quan điểm của ông về việc phản đối các chương trình DEI, cũng như các vấn đề như biến đổi khí hậu và quyền của người chuyển giới.
Vấn đề được Tối Cao Pháp Viện xem xét là các khoản tài trợ do National Science Foundation và National Endowment for the Humanities cấp. Tổng cộng, chánh phủ liên bang đã cố gắng chấm dứt khoản tài trợ trị giá 324 triệu đô la cho các cơ sở thuộc University of California như một phần của cuộc thanh trừng trên toàn quốc, mặc dù một số khoản tài trợ sau đó đã được khôi phục.
Các nhà nghiên cứu bị ảnh hưởng đã đệ đơn kiện, nói rằng các quyết định này đã phân biệt đối xử với họ dựa trên quan điểm của họ. Họ cáo buộc rằng các khoản tài trợ đã bị cắt dựa trên việc tìm kiếm từ khóa liên quan đến các từ hoặc cụm từ mà chánh quyền không ưa chuộng, chẳng hạn như “đa dạng” (diversity) hoặc “biến đổi khí hậu” (climate change).
Cả thẩm phán liên bang và Tòa Phúc thẩm Liên bang số 9 đều đồng ý với những người nguyên đơn rằng việc chấm dứt tài trợ đã vi phạm quyền tự do ngôn luận. Tuy nhiên, trong một phần riêng biệt của vụ án không thuộc thẩm quyền của Tối Cao Pháp Viện, tòa phúc thẩm đã phán quyết rằng những người nguyên đơn sẽ phải nộp một vụ kiện riêng tại Tòa Phúc thẩm Liên bang nếu họ muốn đòi lại khoản tiền bị mất.



