Trong bối cảnh y học đã có những bước tiến vượt bậc, HIV/AIDS hiện nay đã trở thành một bệnh nhiễm trùng mãn tính có thể kiểm soát được, khác xa với thập niên 1980 và đầu 1990 khi căn bệnh này là một án tử đối với nhiều người, đặc biệt là giới trẻ.
HIV/AIDS khác biệt ra sao so với những năm 1980?
Những người trẻ tuổi ngày nay sinh ra trong một thế giới mà HIV là một bệnh có thể kiểm soát. Liệu pháp kháng retro-virus hiện đại có thể giảm lượng virus HIV trong máu xuống mức các xét nghiệm thông thường không thể phát hiện. Những người duy trì sự ức chế virus này có thể sống một cuộc sống khỏe mạnh và lâu dài. Quan trọng hơn, một người có tải lượng virus không thể phát hiện bền vững sẽ không lây truyền HIV qua đường tình dục – một nguyên tắc được gọi là không thể phát hiện bằng không thể lây truyền (U=U). Bên cạnh đó, những người không nhiễm HIV cũng có các lựa chọn phòng ngừa hiệu quả cao. Pre-exposure prophylaxis, hay PrEP, có thể giảm đáng kể nguy cơ mắc HIV. Ban đầu có sẵn dưới dạng thuốc viên hàng ngày, PrEP đã được mở rộng sang các lựa chọn kéo dài hơn. Tuy nhiên, HIV vẫn chưa biến mất hoàn toàn. Theo thống kê năm 2024, 38.793 người được chẩn đoán nhiễm HIV tại Hoa Kỳ và một số vùng lãnh thổ, trong đó nhóm tuổi 25-34 chiếm tỷ lệ cao nhất (37%).
Sự thành công của y học khiến căn bệnh trở nên kém nguy hiểm trong mắt giới trẻ
Các phương pháp điều trị và phòng ngừa HIV hiệu quả đã dẫn đến một nghịch lý trong y tế công cộng: những nỗ lực phòng ngừa thành công có thể khiến một căn bệnh trở nên ít đe dọa hơn. Thế hệ trẻ hiện nay không còn chứng kiến những hậu quả khủng khiếp của AIDS như thế hệ trước. Một cuộc khảo sát quốc gia năm 2026 cho thấy chỉ 31% người thuộc thế hệ Z cho biết họ cảm thấy hiểu biết về HIV, so với 60% người thuộc thế hệ X. Điều này tiềm ẩn nguy cơ khiến họ lơ là các biện pháp phòng ngừa. Dù các công cụ phòng ngừa mạnh mẽ đã có sẵn, việc tiếp cận chúng đối với những người cần lại là một thách thức. Theo một nghiên cứu, chỉ hơn 57% người được xét nghiệm HIV tại Hoa Kỳ biết về PrEP, và chưa đến 9% trong số những người có kết quả xét nghiệm âm tính đang sử dụng biện pháp này. Tỷ lệ sử dụng PrEP ở người trẻ cũng thấp hơn so với các nhóm tuổi lớn hơn.
Thông điệp phòng ngừa HIV mới cho thế hệ hiện tại
Thông điệp phòng ngừa HIV cho năm 2026 cần khác biệt so với năm 1986. Việc tái tạo nỗi sợ hãi về AIDS trong những năm 1980 là không thực tế và không mong muốn, bởi nỗi sợ đó đi kèm với sự kỳ thị nặng nề đối với cộng đồng đồng tính nam, người tiêm chích ma túy và người sống chung với HIV. Theo PhillyVoice.



