Chánh quyền Tổng thống Donald Trump đang xem xét các biện pháp trừng phạt mới nhằm gây áp lực lên Bắc Kinh để trả tự do cho hai công dân Mỹ bị giam giữ bất hợp pháp với cáo buộc gián điệp. Hai người này là Youlin Chen, một nhà địa chấn học tại Boston, và Min Zin, nghiên cứu sinh tại Đại học California, Berkeley. Tuy nhiên, phía Trung Quốc chưa có động thái đàm phán nghiêm túc nào về việc trả tự do cho họ, theo các viên chức Hoa Kỳ.
Một trong những biện pháp có thể được áp dụng là nâng mức cảnh báo du lịch của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đối với Trung Quốc, một động thái ngoại giao có thể ảnh hưởng đến du lịch. Một biện pháp cứng rắn hơn là chỉ định Trung Quốc là “Quốc gia Tài trợ cho Việc Giam giữ Bất hợp pháp”, điều này sẽ mở ra nhiều hình thức trừng phạt, bao gồm cấm vận tài chánh và hạn chế cấp thị thực.
Các viên chức cho biết hành động có thể sẽ được thực hiện sau khi Tổng thống Trump trở về từ châu Á, nhằm tạo không gian cho các cuộc đàm phán.
Trong một tuyên bố, người phát ngôn Bộ Ngoại giao cho biết: “Chúng tôi sẽ tiếp tục đánh giá các rủi ro mà người Mỹ đang đối mặt tại Trung Quốc và có các bước đi thích hợp để bảo vệ công dân Hoa Kỳ.”
Bộ Ngoại giao đã thêm chỉ báo rủi ro “giam giữ bất hợp pháp” vào cảnh báo du lịch đối với Trung Quốc hồi tháng 10, nhằm cảnh báo công dân Mỹ về nguy hiểm tiềm ẩn và báo hiệu cho Bắc Kinh về các hậu quả sắp tới.
Phía Trung Quốc đã nhiều lần bác bỏ cáo buộc giam giữ bất hợp pháp và khẳng định các cơ quan tư pháp nước này đang xử lý vụ việc theo đúng luật pháp của nước này.
Theo luật an ninh quốc gia của Trung Quốc, việc thu thập thông tin cho các nghiên cứu thông thường có thể bị coi là đe dọa lợi ích quốc gia, khiến các học giả có nguy cơ bị giam giữ bất hợp pháp.
Chánh phủ Hoa Kỳ đã xác định các cáo buộc đối với cả Chen và Zin là vô căn cứ và phân loại cả hai người là bị giam giữ bất hợp pháp.
Ông Chen bị cơ quan an ninh quốc gia bắt giữ vào năm 2024 trong chuyến thăm gia đình tại Trung Quốc và bị buộc tội gián điệp. Ông Min Zin bị bắt giữ vào tháng 6 với nghi ngờ liên quan đến gián điệp ngay khi vừa đến Trung Quốc.
Ngoài hai trường hợp này, các chuyên gia ước tính hàng chục người Mỹ khác đang bị cấm xuất cảnh hoặc chịu các biện pháp cưỡng chế khác tại Trung Quốc.
Vợ của ông Chen, bà Yufang Chen, bày tỏ hy vọng: “Chúng tôi đều biết rằng khi Tổng thống Trump vào cuộc, người Mỹ sẽ được trở về nhà.” Bà cũng cho biết chồng bà đã bị bệnh nặng và không có hệ thống sưởi ấm tại nơi giam giữ.



