Tàu vũ trụ Voyager 1 của NASA, được phóng cách đây 49 năm, sắp trở thành vật thể đầu tiên của nhân loại đạt mốc một ngày ánh sáng tính từ Trái Đất khi tiếp tục hành trình sâu hơn vào không gian giữa các vì sao. Khoảng cách này lên tới hơn 16 tỷ dặm.
Khi Voyager 1 đạt được cột mốc đáng chú ý này vào thứ Tư, tín hiệu radio của nó sẽ mất đúng 24 giờ di chuyển với tốc độ ánh sáng để về tới Trái Đất. NASA dự kiến sẽ còn mất thêm 18.000 năm nữa trước khi con tàu đạt được một năm ánh sáng đầy đủ và gấp đôi thời gian đó trước khi nó tiến gần đến một ngôi sao khác.
Giám đốc dự án Suzanne Dodd xem Voyager 1 như một đại sứ của Trái Đất đang lao đi giữa các vì sao, mang lại “cảm giác kinh ngạc” cho quê nhà. “Đó là một báu vật quốc gia,” bà nói với The Associated Press. “Thiệt sự phi thường.”
Để kỷ niệm khoảnh khắc này, NASA kêu gọi mọi người dùng điện thoại hoặc đèn pin tạo ra một làn sóng ánh sáng vàng sau hoàng hôn tối thứ Ba, sử dụng mã Morse để viết các chữ cái V-G-R, ký hiệu của Voyager, vào bầu trời đêm.
Bất chấp các sự cố xảy ra định kỳ, điển hình của một thiết bị cũ kỹ, Voyager 1 và tàu song sinh Voyager 2 vẫn tiếp tục gửi về dữ liệu khoa học và kỹ thuật khi chúng bay với tốc độ 38.000 dặm/giờ (61.000 km/giờ) về các hướng khác nhau trong không gian. Dù được phóng trước tàu chị em hai tuần vào năm 1977, Voyager 2 sẽ không đạt mốc một ngày ánh sáng cho đến năm 2035.
Voyager 1 đã bay qua Sao Mộc và Sao Thổ vào các năm 1979 và 1980, trước khi rời khỏi hệ mặt trời. Nó đạt đến cái mà NASA định nghĩa là không gian giữa các vì sao – khu vực rộng lớn giữa các hệ sao – vào năm 2012. Voyager 2 đã ghé thăm hai hành tinh đó cùng với Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương, cũng gửi về những bức ảnh tuyệt đẹp, trước khi tiến vào không gian giữa các vì sao vào năm 2018.
Gần như mỗi ngày, các tàu Voyager đều gửi về chi tiết về môi trường chưa từng được khám phá trước đây: cường độ và hướng của từ trường cũng như thông tin về áp suất xung quanh, bụi và tia vũ trụ thiên hà. Bà Dodd, người đã làm việc với các tàu Voyager từ năm 1984, ví chúng như những vệ tinh thời tiết.
Nhóm điều khiển chuyến bay tại Phòng Thí nghiệm Sức đẩy Phản lực của NASA ở Pasadena, California, gửi lệnh khoảng một lần mỗi tuần. Hoạt động được đẩy mạnh khi xảy ra sự cố, đôi khi có sự trợ giúp từ một vài nhân viên nghỉ hưu từng làm việc trong dự án.
Vào tháng 9, các điều khiển viên đã hoàn thành nỗ lực bảo tồn năng lượng mới nhất cho con tàu chạy bằng năng lượng plutonium, sau đó vào tháng 10, họ đã tạm thời mất liên lạc với nó. Họ vẫn đang cố gắng tìm hiểu lý do tại sao liên lạc bị gián đoạn.
Tất cả chuyên môn và sự tận tâm này đã giúp Voyager 1 tiếp tục hoạt động “như một động cơ nhỏ bé có thể”, theo lời bà Dodd, đồng thời lập nhiều kỷ lục trong Sách Kỷ lục Guinness Thế giới.
Ngoài việc vươn xa hơn bất kỳ vật thể nhân tạo nào khác, Voyager 1 vào năm 1990 đã chụp bức ảnh Trái Đất xa nhất: “Điểm Xanh Mờ” (Pale Blue Dot) mang tính biểu tượng, nhìn từ bên ngoài Sao Hải Vương.
“Trên chấm xanh đó, là nơi tất cả những người bạn biết và mọi người bạn từng nghe nói đến và mọi con người từng sống, đã sống cuộc đời của họ. Đó là một sân khấu rất nhỏ trong một vũ trụ vĩ đại,” nhà thiên văn học Carl Sagan của Đại học Cornell, thuộc đội ngũ hình ảnh, đã nói khi giới thiệu bức ảnh với thế giới vào năm 1990.
Trong khi phần lớn những người còn sống ngày nay chưa chào đời khi các tàu Voyager được phóng, “tất cả chúng ta – mọi người trên Trái Đất – đều đã được chạm đến bởi các sứ mệnh này,” Bill Nye của Planetary Society cho biết trong một tuyên bố. Hội này được đồng sáng lập vào năm 1980 bởi Sagan, người qua đời năm 1996.
Golden Record (Đĩa vàng) cũng là kết quả từ nỗ lực của Sagan. Mỗi tàu Voyager mang theo một đĩa hát mạ vàng, đường kính 12 inch (30 cm) chứa các lời chào bằng 55 ngôn ngữ cũng như hình ảnh và sơ đồ. Sagan đã đưa giọng nói của con trai ông, Nick, lúc đó 6 tuổi: “Xin chào từ những đứa trẻ trên Hành tinh Trái Đất.” Ông còn kèm theo một kim đọc và hướng dẫn cho bất kỳ ai tìm thấy nó.
“Đó là một chiếc hộp thời gian về sự sống trên Trái Đất từ năm 1977,” bà Dodd nói. “Tôi hy vọng điều gì đó, ai đó, sẽ tìm thấy nó có lẽ 1.000 năm nữa.”



