Bà Margaret Hamilton, một nhà khoa học máy tính tiên phong, người đã lãnh đạo nhóm phát triển phần mềm cho chương trình Apollo của NASA đưa con người lên Mặt Trăng, đã qua đời ở tuổi 90. Bà từ trần vào ngày 30 tháng 9 tại một bệnh viện ở Cambridge, Massachusetts, theo lời con gái bà, Lauren Hamilton, chia sẻ với Hãng Thông tấn AP.
NASA Administrator Jared Isaacman đã ca ngợi công lao của bà, cho rằng công việc của bà đã giúp hiện thực hóa những chuyến hành trình đầu tiên của nhân loại lên Mặt Trăng. Tiến sĩ Olivier de Weck, giáo sư chương trình Apollo tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), nhận định bà là một kỹ sư phần mềm từ thuở lĩnh vực này còn non trẻ, và đã dẫn dắt một đội ngũ sử dụng công nghệ sơ khai để xây dựng một trong những hệ thống phức tạp nhất mà nhân loại từng đạt được.
Những năm gần đây, hình ảnh bà Hamilton, khi đó hơn 30 tuổi, đứng bên chồng tài liệu chứa mã code cho dự án Apollo đã lan truyền mạnh mẽ trên mạng. Bà cũng được vinh danh trong bộ Lego kỷ niệm những người phụ nữ của NASA ra mắt năm 2017 và nhân dịp kỷ niệm 50 năm hạ cánh Mặt Trăng của Apollo 11.
Bà Hamilton tốt nghiệp ngành toán học tại Earlham College năm 1958 và bắt đầu làm việc tại MIT từ năm 1959. Bà là người lãnh đạo nhóm phát triển phần mềm chuyến bay trên tàu vũ trụ cho các nhiệm vụ có phi hành đoàn, và đến năm 1968 đã giữ chức vụ phó giám đốc phụ trách đội ngũ tàu chỉ huy và dịch vụ.
Sau khi rời MIT vào những năm 1970, bà đã sáng lập hai công ty phần mềm. Theo lời con gái, bà Hamilton có niềm đam mê với những khái niệm trừu tượng và là một người phụ nữ có cá tính độc đáo, yêu thích sưu tập quần áo cổ điển và có óc hài hước tinh nghịch. Dù phải đối mặt với nhiều định kiến giới trong lĩnh vực của mình, bà đã khéo léo hóa giải bằng sự hài hước và bản lĩnh.
Bà Hamilton sinh ngày 17 tháng 8 năm 1936 tại Indiana và lớn lên chủ yếu ở Michigan. Bà đã nhận được nhiều giải thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Tự do Tổng thống, vinh dự dân sự cao nhất của Hoa Kỳ, do Tổng thống Barack Obama trao tặng năm 2016.
