Ông Rafael Grossi, Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), dự báo rằng việc sử dụng năng lượng hạt nhân trên toàn cầu có thể tăng gấp hơn ba lần vào năm 2060. Xu hướng này được thúc đẩy bởi nhu cầu điện hóa ngày càng tăng, các trung tâm dữ liệu sử dụng trí tuệ nhân tạo và mong muốn về nguồn năng lượng sạch, ổn định từ các công ty công nghệ.
Trong báo cáo thường niên gửi Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc, ông Grossi nhấn mạnh năng lượng hạt nhân đang trở thành yếu tố then chốt trong chiến lược an ninh năng lượng của nhiều quốc gia, ngang bằng với năng lượng mặt trời và an toàn hơn các lựa chọn khác.
“Năm 2025, hơn 400 lò phản ứng đang hoạt động tại hơn 30 quốc gia đã cung cấp 10% sản lượng điện toàn cầu và một phần tư sản lượng điện carbon thấp. Hơn 60 lò phản ứng mới đang được xây dựng và các dự báo về công suất hạt nhân trong tương lai đã thay đổi đáng kể theo hướng tích cực hơn,” ông Grossi cho biết.
Bên cạnh việc phát triển năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình, ông Grossi cũng đề cập đến các chương trình hạt nhân của Iran và Triều Tiên, những “mối đe dọa an ninh hạt nhân chưa từng có” từ cuộc chiến tại Ukraine, cũng như các báo cáo đáng lo ngại về việc một số quốc gia khác đang cân nhắc phát triển vũ khí hạt nhân.
Về chương trình hạt nhân của Iran, ông Grossi kêu gọi các bên nỗ lực hơn nữa để đạt được một giải pháp ngoại giao, bao gồm vai trò giám sát không thể thiếu của IAEA. Ông cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải nối lại đàm phán và cho phép các thanh sát viên IAEA quay trở lại Iran một cách nhanh chóng.
Đối với Triều Tiên, ông cảnh báo về chương trình hạt nhân đang phát triển của nước này mà không có sự giám sát của IAEA, coi đây là lời nhắc nhở rõ ràng về hậu quả khi vượt qua các giới hạn đỏ, vi phạm các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.
Tại Ukraine, nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, lớn nhất châu Âu, vẫn đang trong tình trạng “bấp bênh” với tình trạng mất điện thường xuyên, nguồn cung cấp nhiên liệu dự phòng hạn chế và các hoạt động quân sự đe dọa nhà máy và nhân viên.
Trong một diễn biến tích cực, IAEA đã đạt được “tiến bộ đáng kể” trong việc làm rõ và giải quyết các vấn đề còn tồn đọng liên quan đến hoạt động hạt nhân của Syria sau gần hai thập kỷ. Điều này đạt được thông qua sự hợp tác với chính phủ của Tổng thống lâm thời Ahmad al-Sharaa, theo tin từ Associated Press.
