Lãnh đạo Myanmar được quân đội hậu thuẫn, Min Aung Hlaing, đang có chuyến công du tại Malaysia nhằm thúc đẩy ngoại giao và hợp tác song phương. Đây là chuyến thăm đầu tiên của ông kể từ khi nhậm chức tổng thống hồi tháng 4 vừa qua. Tuy nhiên, chuyến đi không tránh khỏi những lời chỉ trích, đặc biệt là trong bối cảnh quốc gia Đông Nam Á này đang chìm trong nội chiến và tình hình nhân đạo còn nhiều bất ổn.
Chuyến thăm diễn ra chỉ vài ngày sau khi gần 1.500 công dân Myanmar bị trục xuất về nước từ Malaysia. Các tổ chức nhân quyền và cơ quan Liên Hiệp Quốc đã lên án mạnh mẽ việc hồi hương này, nhấn mạnh rằng tình hình an ninh và nhân đạo tại một số khu vực ở Myanmar vẫn còn nguy hiểm, và những người trở về có thể đối mặt với nguy cơ bị đàn áp hoặc bị ép nhập ngũ trong vùng chiến sự.
Chính phủ Myanmar cũng đang nỗ lực khôi phục quan hệ quốc tế. Trước đó, chính quyền Tổng Thống Donald Trump đã cử một phái đoàn cấp cao đến Myanmar để hỗ trợ việc giải cứu một doanh nhân người Mỹ, người sau đó đã được trả tự do và trở về Hoa Kỳ.
Theo tin từ đài truyền hình MRTV của Myanmar, ông Min Aung Hlaing đã khẳng định với các nhà đầu tư Malaysia rằng Myanmar đang trên đà dân chủ hóa và chính phủ đang nỗ lực khôi phục sự ổn định. Chuyến thăm này cũng là lần thứ năm ông tới một quốc gia thành viên ASEAN, nhằm mục đích cải thiện vị thế khu vực của chính phủ.
Trong cuộc gặp với Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim, ông Ibrahim bày tỏ mong muốn tăng cường hợp tác với Myanmar, đồng thời tiếp tục nêu lên những quan ngại về tình hình cải cách dân chủ và bạo lực đang diễn ra. Ông Ibrahim cho biết thương mại song phương đã tăng hơn 140% so với cùng kỳ năm trước, và Malaysia là đối tác thương mại lớn thứ tư cũng như nhà đầu tư lớn thứ chín của Myanmar.
Giáo sư Khoo Ying Hooi, chuyên gia về quan hệ quốc tế tại Đại học Malaya, nhận định rằng việc Malaysia đón tiếp ông Min Aung Hlaing có thể giúp ông này định vị lại trên trường quốc tế, tuy nhiên, điều này cũng làm suy yếu ảnh hưởng của ASEAN trong việc thúc đẩy Myanmar chấm dứt xung đột.
Trong khi đó, một số nhóm nhân quyền đã tổ chức biểu tình phản đối chuyến thăm, kêu gọi các quốc gia ASEAN không giúp ông Min Aung Hlaing giành lại tính hợp pháp.
Thủ tướng Malaysia đã bảo vệ chính sách hồi hương, cho rằng Malaysia không thể tiếp tục chứa chấp người nước ngoài không có giấy tờ tùy thân và Myanmar phải chịu trách nhiệm về công dân của mình. Ông Anwar Ibrahim cũng cho biết thêm 10.493 công dân Myanmar đã được hồi hương trong năm nay, bao gồm gần 1.500 người vào tuần trước.
Ông Min Aung Hlaing cam kết đẩy nhanh quá trình này và sẽ cử một tàu hải quân đến Malaysia để hỗ trợ việc hồi hương thêm.
