Hoa Kỳ đã ban hành lệnh cấm nhập khẩu đối với nhiều mặt hàng của Canada, bao gồm rượu mạnh, các sản phẩm từ sữa và xe máy, sau khi nước láng giềng áp đặt thuế trả đũa lên hàng hóa của Mỹ.
Trong một loạt sắc lệnh hành pháp ban hành vào thứ Ba, Tổng Thống Donald Trump cho rằng Canada đã có hành động “phân biệt đối xử” với Hoa Kỳ và công bố lệnh cấm nhập khẩu, dự kiến có hiệu lực từ ngày 29 tháng 9.
Trước đó cùng ngày, Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết trong một thông điệp video rằng việc Canada dịch chuyển khỏi vị thế đối tác thương mại lớn nhất của Hoa Kỳ “sẽ phải trả giá”.
Cả giới chức Hoa Kỳ và Canada đều bày tỏ mong muốn đạt được một thỏa thuận thương mại, tuy nhiên, các cuộc đàm phán mới vẫn chưa được lên lịch kể từ khi các cuộc thương thảo đổ vỡ vào cuối tháng 8.
Lệnh trừng phạt mới của Tòa Bạch Ốc là đòn giáng tiếp theo trong cuộc chiến thương mại kéo dài nhiều tháng giữa Hoa Kỳ và Canada. Hai quốc gia này từ lâu đã có mối quan hệ đồng minh chặt chẽ, và là đối tác kinh doanh quan trọng của nhau.
Thông thường, hơn hai phần ba tổng kim ngạch xuất khẩu của Canada hướng về nước láng giềng. Ngược lại, Canada là đối tác thương mại lớn thứ hai của Hoa Kỳ, sau Mexico, mặc dù xuất khẩu của Canada đa dạng hơn.
Các chủ doanh nghiệp ở cả hai bên biên giới đã bày tỏ lo ngại về hệ quả của cuộc chiến thương mại. Nhiều người dự đoán giá hàng hóa sẽ tăng và số lượng khách hàng sẽ giảm.
Theo tin từ BBC, tháng trước, Tòa Bạch Ốc đã áp đặt thuế 50% đối với khoảng 20 tỷ đô la Canada hàng hóa sau khi nhiều vòng đàm phán đổ vỡ. Các mức thuế này ảnh hưởng đến các ngành công nghiệp như đồ nội thất và rượu vang của Canada, cũng như một số doanh nghiệp thiết bị thể thao và câu cá.
Canada đã phản ứng bằng cách áp đặt thuế tương đương lên hàng hóa của Mỹ như thép, quần áo và đồ nội thất. Các loại thuế trả đũa này có hiệu lực sau nửa đêm thứ Ba.
Tòa Bạch Ốc cho biết lệnh cấm nhập khẩu mới ban hành hôm thứ Ba nhằm đáp trả việc Canada “phân biệt đối xử” với các doanh nghiệp Mỹ bằng cách hạn chế hàng hóa Mỹ trong khi không áp dụng điều tương tự với các sản phẩm từ các quốc gia khác.
Một số sản phẩm, như váng sữa và bia không cồn, đã bị cấm nhập khẩu hoàn toàn. Trong khi đó, thuế nhập khẩu đối với các mặt hàng khác, bao gồm phô mai và tàu thuyền, đã bị tăng thêm.
Các chuyên gia nhận định rằng Washington đã nhắm mục tiêu vào “các ngành công nghiệp quan trọng” của Canada, bao gồm cả các doanh nghiệp sữa có ảnh hưởng về chính trị. Tổng Thống Donald Trump từ lâu đã lập luận rằng hệ thống của Canada – vốn có hạn ngạch sản xuất, ấn định giá và giới hạn nhập khẩu đối với sữa, trứng và gia cầm – là không hợp lý đối với nông dân Mỹ.
Lệnh cấm nhập khẩu và thuế mới cũng sẽ gây áp lực lớn hơn lên các nhà lãnh đạo Canada để họ chống lại các yêu cầu nhượng bộ từ phía Tổng Thống Donald Trump.
Cuộc chiến thương mại sẽ “tốn kém cho cả hai bên do mức độ hội nhập lịch sử của nền kinh tế Bắc Mỹ”, một nhà kinh tế học nhận định, đồng thời cho rằng người tiêu dùng ở cả hai phía sẽ là “những người thua thiệt lớn nhất”.
Hôm thứ Hai, Tổng Thống Donald Trump đã gợi ý về các biện pháp hạn chế thương mại trong tương lai, cảnh báo công ty sản xuất máy bay Canada Bombardier rằng họ sẽ không còn khả năng bán sản phẩm của mình tại Hoa Kỳ trừ khi chuyển sản xuất về nước.
Tổng Thống Donald Trump từ lâu đã tin rằng thuế quan sẽ giúp giảm sự mất cân bằng thương mại giữa Hoa Kỳ và các quốc gia khác, nhưng các mức thuế rộng khắp của ông đã làm phật lòng nhiều đồng minh truyền thống của Hoa Kỳ.
Một số người Canada đã dẫn đầu một chiến dịch tẩy chay quy mô lớn các sản phẩm của Mỹ, như đồ uống có cồn, vốn đã biến mất khỏi kệ hàng ở một số cửa hiệu sau khi Tổng Thống Donald Trump phát động chiến dịch thuế quan toàn cầu vào năm ngoái.
Một chuyên gia thương mại cho biết lệnh cấm nhập khẩu có thể có tác động “mạnh mẽ” đối với bất kỳ doanh nghiệp Canada nào có khách hàng ở Mỹ, mặc dù các ước tính ban đầu cho thấy tác động “khiêm tốn”, ảnh hưởng khoảng 1 tỷ đô la Mỹ hàng hóa.
Canada có khả năng sẽ “giữ vững lập trường hiện tại” và điều chỉnh các biện pháp hỗ trợ kinh doanh để đối phó với các động thái mới nhất của Hoa Kỳ. Tuy nhiên, câu hỏi lớn hơn là liệu hai bên sẽ ngồi lại với nhau như thế nào, bởi ngôn ngữ trong các sắc lệnh này không mang tính xây dựng để đi đến bàn đàm phán.
Danh sách các sản phẩm của Canada bị Tòa Bạch Ốc cấm bao gồm các sản phẩm sữa như váng sữa, mật mía, bia không cồn, nhiều loại rượu vang, rượu rum và vodka, bia làm từ mạch nha, xe máy và xe gắn máy.
Các mặt hàng đối mặt với thuế nhập khẩu cao hơn bao gồm nhiều loại phô mai, da sống, giấy, một số đồ nội thất và nệm, một số kim loại như nhôm và sắt, tàu thuyền, xe chơi golf, bộ phận và phụ kiện cần câu, bảng điều khiển.
Thủ tướng Canada cho biết khi thuế trả đũa của Canada có hiệu lực: “Hành động nào cũng có cái giá của nó. Nhưng nó không thể so sánh với cái giá của sự trì trệ”.
Căng thẳng giữa Hoa Kỳ và Canada cũng vượt ra ngoài các vấn đề thuế quan. Vào tháng 8, Tổng Thống Donald Trump đã ra lệnh đổi tên Hồ Ontario thành Hồ America, gây ra sự phản đối mạnh mẽ từ người dân Canada và một số người ở Hoa Kỳ.
