Nghiên cứu chỉ ra rằng khoảng 294.000 người dân Nepal đang sinh sống tại các khu vực có nguy cơ cực cao về lũ lụt, một tình hình ngày càng trầm trọng do biến đổi khí hậu gây bất ổn các sườn dốc núi và băng ở dãy Himalaya. Các nhà khoa học cảnh báo rằng con số này sẽ tiếp tục tăng nếu không có biện pháp can thiệp.
Theo các nhà nghiên cứu từ Đại học Leeds (Anh), sự phát triển du lịch và các tuyến đường thương mại đã thúc đẩy việc xây dựng nhà cửa, cơ sở hạ tầng gần các khu vực sông ngòi có khả năng xảy ra lũ lụt nghiêm trọng. Vụ lũ lụt kinh hoàng hồi tháng 8 năm ngoái, do một vụ lở đá và băng khổng lồ từ đỉnh núi Langtang Lirung gây ra, đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 1.455 người và khiến hơn 5.285 người mất tích. Giới chức Nepal đã chính thức chấm dứt công tác tìm kiếm cứu nạn.
Các nhà khoa học cho rằng thảm kịch này nên là lời cảnh tỉnh cho Nepal, kêu gọi tăng cường các hệ thống cảnh báo sớm và quy hoạch sử dụng đất. Một phần đáng kể những người có nguy cơ cao, khoảng 108.000 người, nằm ở hạ lưu của các hồ băng hà. Những hồ này, được hình thành do băng tan và có thể vỡ bất cứ lúc nào, tiềm ẩn nguy cơ gây ra các đợt lũ quét dữ dội.
Nghiên cứu, được công bố trên tạp chí Scientific Reports, sử dụng mô hình địa hình chi tiết để xác định các khu vực dễ bị tổn thương. Các trận lũ lụt trước đây ở Nepal đã cho thấy mực nước sông có thể dâng cao hàng trăm bộ và chảy xa hàng trăm dặm, vượt xa các dự báo ban đầu. Điều này cho thấy rủi ro thực tế có thể còn cao hơn cả ước tính.
Trong bối cảnh đó, việc xây dựng các khu tái định cư tạm thời cho hàng ngàn nạn nhân lũ lụt đang được tiến hành. Tuy nhiên, kế hoạch tái định cư lâu dài vẫn chưa rõ ràng. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng mọi dự án xây dựng mới, từ cơ sở hạ tầng đến khu dân cư, đều phải được quy hoạch cẩn thận ở những khu vực an toàn, có tính đến các rủi ro khí hậu. Việc đầu tư vào các hệ thống cảnh báo lũ sớm cũng được xem là ưu tiên hàng đầu tại các vùng có nguy cơ cao đã được xác định.
Nguồn tin từ NBC News cho hay, sự bùng nổ của ngành thủy điện và du lịch ở Nepal đã dẫn đến việc mở rộng các tuyến đường bộ vào sâu trong các khu vực núi cao. Từ năm 2016 đến 2023, diện tích xây dựng trong vòng 50 mét theo chiều dọc so với bờ sông đã tăng khoảng 46%. Điều này làm gia tăng số lượng người dân sinh sống gần các con sông, vốn tiềm ẩn nhiều nguy hiểm khôn lường, đặc biệt là khi các hồ băng hà ngày càng hình thành nhiều hơn do tác động của biến đổi khí hậu.
