Henri B. Kagan và Kenso Soai đã được trao giải Nobel Hóa học vào thứ Tư tuần này nhờ công trình giải quyết bí ẩn về các hình ảnh phản chiếu trong phân tử hóa học.
Nhiều phân tử trong sự sống tồn tại dưới các dạng giống hệt nhau nhưng không hoàn toàn đồng nhất, giống như bàn tay trái và bàn tay phải. Một trong các dạng hình ảnh phản chiếu của phân tử carvone có mùi bạc hà, trong khi dạng kia lại có mùi thì là Ai Cập.
Khi thiết kế thuốc để điều trị bệnh, các nhà khoa học muốn lựa chọn chính xác dạng hình ảnh phản chiếu mà họ cần. Họ muốn dạng phân tử có thể chữa bệnh, chứ không phải dạng làm cho tình trạng bệnh trở nên tồi tệ hơn.
Ông Kagan và ông Soai đã tìm ra cách để hóa học có thể chọn lọc, thiết kế và điều khiển các phản ứng để tạo ra hình ảnh phản chiếu mong muốn. Theo tin từ Associated Press, công trình này đã định hình lại sự hiểu biết của chúng ta về tính bất đối xứng phân tử (chirality) – cách thức nó được tạo ra, khuếch đại và truyền đi.
Trong thập niên 1980, công trình của ông Kagan đã cho thấy có thể có cách thiết kế các phản ứng để tạo ra một dạng phân tử thay vì dạng kia. Nhiều năm sau, ông Soai đã biến giấc mơ đó thành hiện thực. Ông đã tạo ra phản ứng hóa học đầu tiên trên thế giới chỉ tạo ra một trong các hình ảnh phản chiếu của phân tử.
“Các loại thuốc chúng ta có ngày nay sẽ không thể có được nếu không có hóa học này,” ông Rigoberto Hernandez, Chủ tịch của Hiệp hội Hóa học Hoa Kỳ, nhận định.
Ông Kagan, 95 tuổi, sinh ra tại Pháp và thuộc Đại học Paris-Sud ở Orsay, Pháp. Ông Soai, sinh năm 1950 tại Nhật Bản, thuộc Đại học Khoa học Tokyo.
Giải thưởng năm nay bao gồm 12 triệu kronor Thụy Điển (khoảng 1,2 triệu đô la Mỹ).
