Những email được công bố gần đây cho thấy cơ quan di trú Hoa Kỳ đã làm việc với Iran để trục xuất người Iran hồi năm 2025. Điều này phơi bày mối quan hệ hợp tác giữa hai chính phủ, dù cho căng thẳng giữa hai nước gia tăng.
Hàng trăm email trao đổi giữa các quan chức di trú Hoa Kỳ, thu thập bởi Hội đồng Quốc gia Iran-Mỹ (NIAC) và công bố hôm Thứ Ba, đã cung cấp bức tranh chi tiết về cách hai nước hợp tác để đưa hơn 100 người Iran trở về quê hương qua ba chuyến bay trục xuất vào tháng 9, tháng 12 năm 2025 và tháng 1 năm 2026.
Các email cho thấy giới chức Iran có ảnh hưởng nhất định đến việc lựa chọn những người nhập cư Iran nào bị gửi về nước. Quan chức Sở Di Trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (ICE) dường như đã chấp thuận một số thay đổi vào phút chót đối với danh sách trục xuất theo yêu cầu của Iran.
“Theo yêu cầu từ Đại sứ quán Iran, tôi đã thêm một vài trường hợp,” một quan chức ICE giấu tên viết vào cuối tháng 8, một tháng trước chuyến bay trục xuất đầu tiên. Hơn một tuần sau, một người cùng chức danh đã đề xuất sửa đổi danh sách trục xuất sau khi gặp gỡ “Giám đốc Đại sứ quán Iran.”
“Iran yêu cầu tôi sửa đổi danh sách trước đó và đẩy nhanh quá trình trục xuất,” quan chức này viết.
Trong một email ngày 26 tháng 9, chỉ ba ngày trước chuyến bay trục xuất khởi hành, một quan chức ICE cho biết Đại sứ quán Iran vẫn đang đưa ra yêu cầu cho ba người Iran bổ sung trên chuyến bay. Tuy nhiên, không rõ liệu những người này có thực sự lên máy bay hay không, vì chuyến bay cuối cùng đã nhỏ hơn nhiều so với dự kiến ban đầu. Giới chức Iran vẫn đưa ra yêu cầu vào ngày chuyến bay khởi hành, mặc dù một quan chức thừa nhận rằng các yêu cầu này đã bị từ chối.
Việc phối hợp các chuyến bay vẫn là ưu tiên cao, ngay cả khi các quan chức ICE thừa nhận nội bộ rằng nhiều người Iran đang chạy trốn khỏi đất nước trong bối cảnh cuộc chiến chết chóc kéo dài 12 ngày giữa Hoa Kỳ và Israel vào tháng 6 năm 2025. Các chuyến bay này diễn ra chỉ vài tháng sau khi Hoa Kỳ và Israel đồng ý ngừng bắn với Iran.
Các email mới nêu bật sự thay đổi rõ rệt so với thông lệ hàng thập kỷ của Hoa Kỳ là chào đón những người bất đồng chính kiến, người lưu vong và những người Iran khác kể từ cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979.
Việc trục xuất người Iran về một quốc gia có chính phủ bị cáo buộc có hành vi đàn áp bạo lực đối với phụ nữ, các nhóm thiểu số tôn giáo và những người bất đồng chính kiến chính trị đã vấp phải sự chỉ trích mạnh mẽ từ các nhà hoạt động nhân quyền.
Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ đã không đưa ra bình luận nào khi được hỏi vào chiều Thứ Ba.
Giới chức Iran đã thừa nhận vào tháng 9 năm 2025 rằng có tới 400 người Iran có thể bị trục xuất theo thỏa thuận với chính quyền Tổng Thống Donald Trump. Họ cho biết hầu hết những người này đã vượt biên trái phép vào Hoa Kỳ từ Mexico, trong khi một số khác gặp các vấn đề di trú khác.
Từ các email, không rõ mức độ thường xuyên các quan chức di trú Hoa Kỳ liên lạc trực tiếp với chính phủ Iran. Đôi khi thông tin được truyền đạt thông qua các quan chức Qatar, những người đã giúp thu xếp các chuyến bay trục xuất, nhưng đôi khi các quan chức đề cập đến các cuộc gặp gỡ thường xuyên với “phái đoàn Iran,” “Giám đốc Đại sứ quán Iran” và các quan chức Iran giấu tên khác.
Không rõ liệu những người mà Iran đưa vào danh sách có tự nguyện hồi hương hay bị ép buộc. Các báo cáo trước đây từ The New York Times cho biết những người xin tị nạn nằm trong số những người bị trục xuất về Iran, trong khi những người khác nói rằng họ bị trục xuất trái ý muốn.
Ít nhất một người đã bị trục xuất dù không có trong danh sách, theo email. “Một người Iran không có trong danh sách cuối cùng mà chúng tôi gửi cho Bộ Nội vụ Qatar đã được lên chuyến bay,” một quan chức Hoa Kỳ giấu tên viết. Đáp lại, một quan chức Hoa Kỳ khác viết: “Tôi không biết làm thế nào mà trường hợp/người đó đã được lên máy bay.”
Các email cho thấy áp lực thực hiện việc trục xuất người Iran đến từ các cấp cao nhất của chính quyền Tổng Thống Donald Trump, ngay cả khi Hoa Kỳ và Israel đang trao đổi các đợt tấn công với Iran trong cuộc xung đột kéo dài 12 ngày từ ngày 13 đến ngày 24 tháng 6 năm 2025.
Chỉ vài ngày sau lời cảnh báo của Tổng Thống Donald Trump trên mạng xã hội vào ngày 16 tháng 6 rằng “Mọi người nên sơ tán Tehran ngay lập tức!”, cựu giám đốc ICE, Todd Lyons, đã gọi việc hồi hương người nhập cư Iran là “ưu tiên” trong một email gửi cho người đứng đầu bộ phận trục xuất của cơ quan, Marcos Charles, và một số nhân viên giấu tên.
Ngay sau email của ông Lyons, ông Charles đã chuyển tiếp tin nhắn cho một nhóm quan chức bị xóa tên. Một quan chức ICE giấu tên đã trả lời, cảnh báo rằng “việc trục xuất sẽ trở nên khó khăn” trong bối cảnh xung đột đang diễn ra vì Iran không cấp giấy tờ đi lại cho những người Iran đủ điều kiện bị trục xuất. Hơn nữa, không phận Iran đã đóng cửa đối với tất cả các chuyến bay trong thời gian đánh bom và người Iran đang tháo chạy khỏi đất nước.
Ông Charles không nao núng, yêu cầu nhân viên trong một email tiếp theo đưa ra kế hoạch trục xuất 58 người Iran đang bị giam giữ tại ICE với lệnh trục xuất cuối cùng. “Chúng ta cần một kế hoạch càng sớm càng tốt,” ông Charles viết. Một quan chức khác, giấu tên, thúc giục đồng nghiệp “tìm ra giải pháp cho ưu tiên của Tòa Bạch Ốc này.”
Jamal Abdi, chủ tịch NIAC, cho biết các email đã làm suy yếu những tuyên bố của Tổng Thống Donald Trump rằng Hoa Kỳ đang chiến tranh với Iran để giải cứu người dân thường Iran khỏi một chế độ đàn áp. “Điều đó cho thấy ưu tiên hàng đầu ở đây là trục xuất càng nhiều người càng tốt bằng bất cứ giá nào,” ông Abdi nói.
Trong nhiều trường hợp, email cho thấy các quan chức ICE đã sắp xếp để các quan chức Iran gặp gỡ những người bị giam giữ tại Hoa Kỳ vì những lý do không xác định, tương tự như lời khai của những người xin tị nạn Iran trong một vụ kiện riêng biệt do một nhóm lợi ích Iran không liên quan đệ trình vào tháng 7. Mười một người Iran đang bị giam giữ đã cho biết họ bị buộc phải gặp gỡ các quan chức chính phủ Iran khi đang bị giam giữ bởi ICE. Các cơ quan Iran này nắm rõ các chi tiết cá nhân về đơn xin tị nạn của họ, theo các bản tuyên thệ nộp tại một tòa án ở Washington, D.C. vào tháng 7.
Vụ kiện cáo buộc rằng các cơ quan di trú Hoa Kỳ đã bất hợp pháp chia sẻ thông tin bí mật về những người xin tị nạn Iran với chính phủ Iran. Chính phủ Hoa Kỳ được phép làm việc với các quan chức của các quốc gia nước ngoài để phối hợp hậu cần trục xuất. Tuy nhiên, các quy định liên bang được ban hành vào cuối những năm 1990 cấm chính phủ chia sẻ thông tin có thể tiết lộ rằng người bị trục xuất đã nộp đơn xin tị nạn.
Bộ An ninh Nội địa đã kịch liệt bác bỏ các cáo buộc trong vụ kiện. “Những cáo buộc rằng ICE đã chia sẻ hồ sơ đơn xin tị nạn với chính phủ Iran là SAI,” DHS tuyên bố vào tháng 7.
