Trong bối cảnh đất nước đang bị bao vây bởi các cuộc chiến tranh chưa hồi kết, vẫn còn rung động sau vụ tấn công của Hamas năm 2023 và chia rẽ sâu sắc về định hướng quốc gia cũng như người lãnh đạo phù hợp, người dân Israel đang tham gia một cuộc bầu cử quan trọng vào thứ Ba.
Thủ tướng Benjamin Netanyahu đối mặt với sự cạnh tranh từ nhiều đảng phái muốn lật đổ nhà lãnh đạo lâu năm này khỏi quyền lực. Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy một cuộc đua sít sao với đối thủ chính của ông là cựu Tổng Tham mưu trưởng quân đội Gadi Eisenkot. Hơn 7 triệu người đủ điều kiện bỏ phiếu.
Trong nền chính trị nghị viện vốn phân mảnh của Israel, chưa từng có đảng nào giành được đa số tuyệt đối, buộc các nhà lãnh đạo chính trị phải thành lập các liên minh. Có khả năng cả liên minh tôn giáo và siêu dân tộc chủ nghĩa của ông Netanyahu lẫn nhóm các đảng phái muốn lật đổ ông đều không đủ sức mạnh để giành đa số trong nghị viện. Điều này có thể dẫn đến nhiều tuần đàm phán trước khi công bố người chiến thắng.
Các đảng do người Ả Rập lãnh đạo tại Israel, những người đang kêu gọi tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu cao, có thể đóng vai trò quyết định nếu họ đồng ý ủng hộ một ứng cử viên hơn ứng cử viên khác – và nếu các đảng khác đồng ý hợp tác với họ.
Căng thẳng với Iran cũng bao trùm cuộc bầu cử. Ông Netanyahu đã gia tăng các lời đe dọa đối với quốc gia này trước cuộc bỏ phiếu. Tuần này, ông đã xuất hiện trong một video đứng cạnh một hệ thống phòng thủ tên lửa và cảnh báo Tehran rằng Israel sẽ giáng một “đòn hủy diệt” nếu bị tấn công.
Đây là cuộc bầu cử quốc gia đầu tiên của Israel kể từ vụ tấn công ngày 7 tháng 10 năm 2023, châm ngòi cho cuộc chiến ở Gaza và các xung đột liên quan trên khắp khu vực. Tại Tel Aviv, các gia đình của những người thiệt mạng trong vụ tấn công ngày 7/10 hoặc các con tin cũ đã dành một phút mặc niệm trước khi các điểm bỏ phiếu mở cửa.
Cuộc bỏ phiếu không chỉ là một cuộc trưng cầu dân ý về nhiệm kỳ lãnh đạo dài lâu của ông Netanyahu mà còn về việc Israel sẽ trở thành một quốc gia như thế nào – chịu ảnh hưởng nặng nề bởi các lực lượng tôn giáo và dân tộc chủ nghĩa, hay vững vàng hơn trên nền tảng các giá trị tự do và thế tục.
Theo hãng tin AP, các vấn đề an ninh, nghĩa vụ quân sự và tính liêm chính là những ưu tiên hàng đầu của cử tri Israel. Những người ủng hộ ông Netanyahu coi ông là một nhà lãnh đạo vững vàng, người đã dẫn dắt đất nước vượt qua nhiều cuộc chiến tranh. Ngược lại, những người phản đối xem ông là một nhà lãnh đạo gây chia rẽ, người đã kéo dài cuộc chiến ở Gaza vì mục đích chính trị và làm suy yếu nền tảng dân chủ của Israel.
Ông Gadi Eisenkot, đối thủ chính của ông Netanyahu, được những người ủng hộ xem là một nhà lãnh đạo có năng lực với kinh nghiệm an ninh xuất sắc, người có thể là bức tường thành chống lại sự suy thoái về tự do. Các đảng phái có khả năng ủng hộ ông Eisenkot cam kết cải thiện vị thế quốc tế của Israel và thúc đẩy việc thực thi nghĩa vụ quân sự cho người Do Thái Chính thống giáo.
