Một nghiên cứu mới cho thấy tình trạng COVID-19 nặng có thể kích hoạt lại một số virus vốn đã ngủ yên trong cơ thể sau các đợt nhiễm trùng trước đây. Các nhà nghiên cứu từ Bệnh viện Nhi Boston và nhiều bệnh viện khác trên khắp Hoa Kỳ và Canada đã theo dõi 1.154 bệnh nhân COVID-19 nhập viện và phân tích hơn 200.000 mẫu sinh học thu thập trong một năm.
Nhóm nghiên cứu đã phát hiện 11 loại virus ngủ đông khác nhau tái hoạt động trong vòng 40 ngày đầu tiên sau khi nhập viện vì SARS-CoV-2, virus gây ra COVID-19. Các virus bị tái hoạt động bao gồm một số loại herpes như virus Epstein-Barr, cytomegalovirus và herpes simplex virus-1, cũng như Anelloviridae – một họ virus chưa được chứng minh gây bệnh ở người. Những virus này thường không hoạt động ở người khỏe mạnh nhưng có thể tái hoạt động khi cơ thể bị bệnh hoặc căng thẳng.
Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature, sự tái hoạt động của Anelloviridae, loại virus mà hầu hết người trưởng thành mang trong mình, có liên quan đến tình trạng tàn tật thể chất lâu dài và COVID kéo dài (long COVID). Các nhà khoa học cũng phát hiện virus Epstein-Barr và cytomegalovirus dường như tái hoạt động để phản ứng với tình trạng viêm nhiễm hơn là do suy giảm miễn dịch, cho thấy một cơ chế tái hoạt động virus chưa được biết đến trong các bệnh nặng.
Tiến sĩ Ofer Levy, đồng tác giả nghiên cứu, cho biết ông ngạc nhiên trước kết quả. Ông nói: “Trước đây chưa từng có chi tiết và quy mô này về việc sự tái hoạt động của virus (tức là sự ‘thức tỉnh’ và nhân lên của các loại virus không phải SARS-CoV-2 sống trong cơ thể chúng ta – như virus herpes) có thể liên quan đến mức độ nghiêm trọng và kết quả của COVID như thế nào.”
Các phát hiện này có thể giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về COVID kéo dài và hỗ trợ phát triển các xét nghiệm chẩn đoán và phương pháp điều trị trong tương lai. Tuy nhiên, do nghiên cứu chỉ bao gồm các bệnh nhân COVID-19 nặng phải nhập viện, kết quả có thể không áp dụng cho những người nhiễm bệnh nhẹ hoặc vừa phải. Nghiên cứu này đã chứng minh mối liên hệ giữa sự tái hoạt động của virus và COVID-19 nặng, nhưng chưa khẳng định rằng các virus tái hoạt động là nguyên nhân gây ra COVID kéo dài hoặc tình trạng tàn tật lâu dài.
Tiến sĩ William Schaffner, giáo sư y học phòng ngừa tại Trung tâm Y tế Đại học Vanderbilt, người tham gia nghiên cứu, cho biết nghiên cứu mới đặt ra nhiều câu hỏi hơn là câu trả lời và cần nhiều nghiên cứu hơn để xác định xem kết quả có đáng chú ý hay không. Ông nhấn mạnh: “Các tác giả cẩn thận KHÔNG quy kết bất kỳ bệnh tật nào (bao gồm cả COVID kéo dài) cho [các virus tái hoạt động].”
Mặc dù đại dịch đã kết thúc, SARS-CoV-2 vẫn tiếp tục gây nhiễm trùng với cả hậu quả cấp tính và lâu dài. Ước tính có tới 50.000 người Hoa Kỳ đã tử vong vì COVID trong giai đoạn 2025-2026 và có tới 10 triệu người Mỹ có thể đã mắc COVID kéo dài trong năm trước đó. Việc tiêm chủng cho các nhóm dân số dễ bị tổn thương như người lớn tuổi vẫn rất quan trọng để tránh các kết quả nghiêm trọng. Nghiên cứu về COVID vẫn tiếp tục khi chúng ta cố gắng tìm ra những cách tốt hơn để ngăn ngừa bệnh tật.
