Tình trạng giá lương thực và nhiên liệu leo thang, thiếu kinh phí cho giáo dục, tình trạng dịch vụ công và khó khăn về nhà ở đã tạo nên bối cảnh hoàn hảo cho một mùa biểu tình trên khắp Châu Âu. Hàng tuần, nhiều đoàn người đã xuống đường tại các thành phố lớn, dẫn đến bắt giữ, cướp bóc, thương vong và bạo lực lan rộng ở Pháp, Ý và Albania. Tại Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, các lều trại đã mọc lên để phản đối giá thuê nhà không thể kham nổi.
Theo giới chuyên gia, giới trẻ “cảm thấy thất vọng với mô hình (xã hội) và trải nghiệm một cảm giác bất an mạnh mẽ, thiếu kiểm soát. Và khi các tình huống cụ thể cùng hội tụ, một tia lửa bỗng nhiên bùng lên, có khả năng dẫn dắt sự bất mãn đó và đẩy mọi người ra đường,” María Silvestre, giáo sư xã hội học tại Đại học Deusto ở Tây Ban Nha, nhận định.
Tại Pháp, quốc gia có truyền thống biểu tình lâu đời, học sinh trung học đã tổ chức phong tỏa và biểu tình hơn ba tuần, đòi hỏi nguồn lực nhiều hơn cho các trường học mà họ cho là thiếu nhân sự và xuống cấp, đặc biệt ở các khu vực có thu nhập thấp. Các cuộc biểu tình sau đó lan rộng khi Liên đoàn Lao động CGT của Pháp và các nhà hoạt động khác tham gia, trong khi học sinh tạm nghỉ cho kỳ nghỉ thu. Phong trào hiện bao gồm các yêu sách về chi phí sinh hoạt tăng cao và dịch vụ công.
Cuối tuần qua, dù hàng trăm nghìn người đã tuần hành ôn hòa, các cuộc biểu tình đã dẫn đến 2.400 vụ bắt giữ và các vụ náo loạn nghiêm trọng ở một số khu vực của Pháp, bao gồm cướp bóc tại Paris, Marseille, Lyon và Bordeaux. Tại Limoges, lửa đã bao trùm Tòa thị chính thế kỷ 19 và gần như phá hủy tòa nhà. Một số trường học đã bị phóng hỏa. Theo ABC News, hàng trăm người đã bị thương trong các cuộc đối đầu giữa học sinh, những kẻ quá khích và lực lượng thực thi pháp luật.
Tại Tây Ban Nha, các giáo viên tiểu học và trung học đã bắt đầu một cuộc đình công vô thời hạn tại Madrid để đòi hỏi mức lương và điều kiện làm việc tốt hơn. Tại Quảng trường Puerta del Sol ở Madrid, các lều bạt đã phủ kín quảng trường trong nhiều tuần để phản đối chi phí nhà ở tăng cao, bắt nguồn từ vụ trục xuất một bà lão 87 tuổi đã qua đời sau đó khi đang nhập viện. Nhiều trại biểu tình nhỏ hơn đã xuất hiện ở các thành phố khác của Tây Ban Nha.
Tại Ý, phong trào “Italia in Piazza” (Ý trên đường phố) đã thu hút hàng nghìn người biểu tình, đưa ra các yêu sách về việc làm, y tế, giáo dục tốt hơn, tiếp cận nhà ở và tăng lương để đối phó với chi phí sinh hoạt tăng. Tuy nhiên, các cuộc tuần hành ôn hòa đã biến thành bạo lực vào cuối tuần qua tại ba thành phố phía bắc: Turin, Bologna và Milan, nơi những kẻ bạo loạn đụng độ với cảnh sát, cướp phá cửa hàng và đốt phá tài sản.
Tại Albania, các cuộc biểu tình chống chính phủ tiếp tục diễn ra ngày thứ sáu liên tiếp tại Tirana, với thêm các vụ đụng độ giữa người biểu tình và cảnh sát. Bạo lực leo thang sau khi học sinh trung học và sinh viên đại học tham gia phong trào “Flamingo” rộng lớn, kêu gọi Thủ tướng Edi Rama từ chức.
Theo ABC News, tình trạng bất ổn xã hội này diễn ra trong bối cảnh các nền kinh tế hàng đầu Châu Âu, bao gồm Pháp, Ý và Tây Ban Nha, đang tiến gần đến các cuộc bầu cử quan trọng, trong khi các đảng cánh hữu đang giành được thắng lợi về mặt bầu cử. Sự kiện này cũng diễn ra khi Châu Âu đối mặt với một thời điểm quan trọng trong việc hỗ trợ Ukraine.
