Tình trạng khói bụi từ các vụ cháy rừng ở Canada đang lan rộng ra nhiều khu vực của Hoa Kỳ, khiến các bác sĩ cảnh báo rằng ngay cả những người khỏe mạnh cũng có thể đối mặt với rủi ro khi tiếp xúc lâu dài với không khí ô nhiễm.
Theo NASA, hơn 180 vụ cháy rừng đang diễn ra ở Ontario, Canada, cùng với gần 850 vụ cháy khác trên khắp đất nước, đã gửi khói bụi về phía Tây và Đông Bắc Hoa Kỳ. Hơn 20 tiểu bang đã bị ảnh hưởng, dẫn đến các cảnh báo về chất lượng không khí trên diện rộng từ Thượng Trung Tây đến Bờ Đông.
Mối quan ngại lớn nhất đến từ các hạt mịn (PM2.5), có kích thước chỉ bằng khoảng 1/30 đường kính sợi tóc con người. Các hạt siêu nhỏ này có thể xâm nhập sâu vào phổi và thậm chí đi vào máu, theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA).
“Mối quan tâm chính là ô nhiễm hạt mịn, được gọi là PM2.5,” Tiến sĩ Fernando Safdie, giám đốc phẫu thuật nội soi và đường thở, chuyên gia ung thư phổi tại Miami Beach, Florida, cho biết. “Những hạt này đủ nhỏ để đi sâu vào phổi, và những hạt nhỏ nhất có thể đi vào máu.” Ông Safdie cũng cho biết thêm: “Khói còn mang theo các khí gây kích ứng. Sự kết hợp đó là nguyên nhân gây ra các triệu chứng.”
Theo EPA, Chỉ số Chất lượng Không khí (AQI) trên 100 được coi là không lành mạnh cho các nhóm nhạy cảm, trong khi mức trên 150 là không lành mạnh cho tất cả mọi người.
Các rủi ro sức khỏe liên quan đến khói rừng:
Ảnh hưởng phổ biến nhất của khói rừng là gây kích ứng hệ hô hấp. “Hầu hết mọi người nhận thấy mắt bị cay hoặc chảy nước mắt, đau họng, chảy nước mũi hoặc ho,” Tiến sĩ Safdie chia sẻ. “Tình trạng này có thể tiến triển thành tức ngực, khó thở, thở khò khè, đau đầu, mệt mỏi và tim đập nhanh hơn.”
Đối với những người mắc bệnh hen suyễn, COPD hoặc viêm phế quản mãn tính, khói có thể gây ra đợt bùng phát hoặc làm trầm trọng thêm các triệu chứng hiện có, bác sĩ cảnh báo.
Hệ tim mạch cũng bị ảnh hưởng bởi khói rừng, theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ. Khói đã được liên kết với việc gia tăng các trường hợp cấp cứu do bệnh tim thiếu máu cục bộ, rối loạn nhịp tim, suy tim, thuyên tắc phổi và đột quỵ.
EPA cũng lưu ý rằng việc tiếp xúc ngắn hạn với các hạt mịn từ khói rừng có thể làm trầm trọng thêm tình trạng suy tim và góp phần gây tử vong sớm.
Các nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa việc tiếp xúc lâu dài với khói rừng và nguy cơ tử vong sớm, bệnh tim và phổi mãn tính, ung thư phổi, suy giảm nhận thức và chứng mất trí nhớ, cũng như các biến chứng thai kỳ như sinh non và nhẹ cân, theo EPA và các nghiên cứu gần đây.
Ai có nguy cơ cao nhất?
Trẻ em có nguy cơ cao nhất vì phổi của các em vẫn đang phát triển và các em hít thở nhiều không khí hơn so với trọng lượng cơ thể, theo Tiến sĩ Safdie. Người lớn tuổi, phụ nữ mang thai và bất kỳ ai có vấn đề về tim hoặc phổi, như hen suyễn, COPD hoặc bệnh tim, cũng đặc biệt dễ bị tổn thương. Các nhóm có nguy cơ cao khác bao gồm những người có hệ miễn dịch suy yếu và suy thận mãn tính, bác sĩ cho biết.
“Những người làm việc ngoài trời cũng bị phơi nhiễm đơn giản vì nơi họ dành cả ngày,” Tiến sĩ Safdie nói thêm.
Bảo vệ bản thân khỏi nguy cơ từ khói:
Bác sĩ nhấn mạnh rằng nguy cơ từ không khí ngoài trời có thể không phải lúc nào cũng nhìn thấy được. “Ngay cả khi bạn không nhìn thấy đám cháy, bạn vẫn có thể bị phơi nhiễm với khói và hít thở không khí ô nhiễm đó,” ông nói với Fox News Digital.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) và EPA khuyến cáo các biện pháp bảo vệ sau để ngăn ngừa các rủi ro sức khỏe liên quan đến khói:
- Theo dõi chất lượng không khí: Kiểm tra chất lượng không khí tại AirNow.gov trước khi ra ngoài. Các nhóm nhạy cảm nên hạn chế hoạt động ngoài trời khi AQI vượt quá 100, và mọi người nên giảm tiếp xúc khi AQI ở mức 150 trở lên.
- Ở trong nhà khi mức độ khói cao: Giữ cửa sổ và cửa ra vào đóng kín. Nếu sử dụng máy điều hòa hoặc hệ thống HVAC trung tâm, hãy đặt ở chế độ tuần hoàn để giảm lượng không khí khói từ bên ngoài vào nhà.
- Làm sạch không khí trong nhà: Sử dụng máy lọc không khí di động có bộ lọc HEPA hoặc bộ lọc có hiệu suất cao nhất. Các chuyên gia cũng khuyên tránh các hoạt động làm ô nhiễm không khí trong nhà, như đốt nến, hút thuốc, chiên rán thức ăn hoặc hút bụi khi mức độ khói còn cao.
- Đeo khẩu trang N95 nếu cần thiết: Nếu bạn phải ra ngoài khi mức độ khói cao, khẩu trang N95 vừa vặn có thể lọc bỏ hầu hết các hạt mịn độc hại.
- Giảm hoạt động gắng sức ngoài trời: Tập thể dục nặng khiến mọi người thở nhanh và sâu hơn, làm tăng lượng hạt mịn đến phổi. Hãy cân nhắc tập luyện trong nhà cho đến khi chất lượng không khí cải thiện, các chuyên gia khuyên.
Khi nào cần tìm sự trợ giúp y tế:
“Đừng cố chịu đựng nếu bạn thực sự khó thở,” Tiến sĩ Safdie khuyên. “Hãy tìm kiếm sự chăm sóc y tế nếu bạn bị khó thở không giảm khi nghỉ ngơi, ho dai dẳng, thở khò khè, tức ngực, chóng mặt hoặc tim đập nhanh.”
Những người mắc bệnh hen suyễn hoặc COPD nên tuân theo kế hoạch hành động do bác sĩ đưa ra. “Đừng chờ đợi nếu ống hít cứu hộ của bạn không hiệu quả,” Safdie nói. “Hãy gọi 911 nếu bạn bị khó thở nghiêm trọng, đau ngực hoặc lú lẫn. Khi nghi ngờ, hãy đi khám.”
Mặc dù tiếp xúc ngắn hạn ít có khả năng gây tổn thương lâu dài, “tiếp xúc rất dữ dội” có thể gây ra các vấn đề mãn tính, ông nói. “Ví dụ, lính cứu hỏa, những người ở tâm điểm của vấn đề, chắc chắn nên được bảo vệ đầy đủ với thiết bị phù hợp, vì nồng độ khói và các hạt PM25 sẽ cực kỳ cao và có thể gây ra các vấn đề mãn tính,” Safdie nói. “Nhưng đối với dân số nói chung, rất khó có khả năng họ sẽ bị phơi nhiễm như vậy. Tôi nghĩ rằng đó sẽ là một vấn đề cấp tính hơn.”
Bài viết này được tổng hợp từ thông tin của Fox News.
