Hai mươi lăm năm sau vụ tấn công ngày 11 tháng 9, di sản của sự kiện này vẫn tiếp tục định hình cuộc sống của người dân Hoa Kỳ, dù cách cảm nhận và ảnh hưởng có khác nhau tùy theo hoàn cảnh cá nhân, chính trị và lịch sử.
Vào buổi sáng định mệnh ấy, khi những tòa nhà sụp đổ, nỗi đau thương không chỉ giới hạn ở New York, Pennsylvania hay Washington D.C., mà lan tỏa khắp mọi nơi trên đất nước. Sự kiện 11/9 đã làm lung lay cảm giác an toàn và vị thế của người Mỹ trên trường quốc tế. Nay, ¼ thế kỷ đã trôi qua, chúng ta vẫn đang sống trong một thế giới hậu 11/9 với những biện pháp an ninh và giám sát chặt chẽ. Tuy nhiên, cách mỗi người Mỹ cảm nhận về sự kiện này không hoàn toàn giống nhau, do nhiều yếu tố thời gian, chính trị và kinh nghiệm cá nhân.
Giáo sư Daniel Aldrich tại Đại học Northeastern nhận định: “Cùng một sự kiện, dù là thảm họa, cú sốc hay quá trình phục hồi, đều hoàn toàn khác nhau tùy thuộc vào mạng lưới quan hệ của mỗi người.” Những mạng lưới này bao gồm những người mất người thân, những người lao động cật lực tại Ground Zero, những người gia nhập quân đội, những người mất việc làm trong các ngành bị ảnh hưởng nặng nề như du lịch và hàng không, hay những người thuộc các cộng đồng bị nghi ngờ sau vụ tấn công.
Các chính sách và quyết định của chính phủ Hoa Kỳ sau vụ 11/9, như tái cơ cấu các cơ quan chính phủ, thành lập Bộ An ninh Nội địa, hay các quyết định về chính sách đối ngoại như xâm lược Afghanistan, cũng góp phần định hình cách nhìn nhận về sự kiện này. Vấn đề nhập cư vốn đã căng thẳng trước đó, càng trở nên phức tạp hơn với nỗi sợ hãi và nghi ngờ gia tăng, đặc biệt đối với người Hồi giáo và những người đến từ các quốc gia có đa số dân theo đạo Hồi. Hệ thống Đăng ký An ninh Quốc gia (NSEERS) được triển khai năm 2002, yêu cầu nam giới không phải công dân trên 16 tuổi từ 25 quốc gia Hồi giáo phải đăng ký, đã vấp phải chỉ trích là phân biệt chủng tộc và tôn giáo.
Giáo sư Jayesh Rathod tại Georgetown Law chỉ ra: “Ý tưởng về một mối đe dọa bên ngoài dưới hình thức những người trông giống thế này hoặc đến từ các quốc gia cụ thể đã thúc đẩy việc tái tổ chức Bộ An ninh Nội địa và tiếp tục định hình cách chúng ta tài trợ và đóng góp vào việc an ninh hóa hệ thống nhập cư và xã hội nói chung.” Sự ra đời của Cơ quan Quản lý An ninh Giao thông Vận tải (TSA) và các biện pháp an ninh ngày càng tăng trong xã hội là minh chứng rõ ràng cho điều này.
Môi trường hậu 11/9 cũng chứng kiến sự ra đời của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE), cơ quan hiện đang thực hiện các cuộc trấn áp nhập cư quyết liệt và gây tranh cãi dưới thời Tổng Thống Donald Trump. Bên cạnh đó, các định kiến về chủng tộc và sự bài ngoại đã khiến những người thuộc các cộng đồng khác cũng cảm nhận được tác động tiêu cực. Trường hợp của Balbir Singh Sodhi, chủ trạm xăng ở Arizona bị bắn chết chỉ vài ngày sau vụ 11/9, vì kẻ sát nhân nhầm ông là người Ả Rập, là một ví dụ đau lòng.
Đối với thế hệ sinh ra sau năm 2001, như Vida Lashgari, 21 tuổi, 11/9 vẫn là câu chuyện lịch sử. Tuy nhiên, đại dịch COVID-19 đã giúp họ phần nào hình dung được cảm giác thế giới thay đổi chóng mặt và không thể kiểm soát. Bà Amy Sodaro, giáo sư xã hội học, nhận định rằng dù 11/9 là một sự kiện lịch sử quan trọng, nó cũng dần nhường chỗ cho những sự kiện địa chính trị và thay đổi khác, làm mờ nhạt ký ức tập thể về nó.
Bài viết dựa trên thông tin từ AP News.
