Bắc Kinh đã bác bỏ những lời chỉ trích cho rằng thặng dư thương mại khổng lồ của nước này là do năng lực sản xuất dư thừa, trong bối cảnh Hoa Kỳ sắp công bố kết quả điều tra về vấn đề này, có thể dẫn đến các biện pháp thuế quan mới.
Năng lực sản xuất khổng lồ trong nhiều ngành công nghiệp của Trung Quốc, từ sản xuất ô tô, tấm pin năng lượng mặt trời, xi măng đến thép, đã thu hút sự chú ý ngày càng tăng từ các đối tác thương mại của Bắc Kinh trong những năm gần đây. Mặc dù giới lãnh đạo Trung Quốc đã ưu tiên cân bằng lại nền kinh tế, nhu cầu trong nước chậm lại đã thúc đẩy các công ty mở rộng sang các thị trường nước ngoài. Xuất khẩu tăng mạnh đã đẩy thặng dư thương mại của Trung Quốc lên mức kỷ lục gần 1.200 tỷ USD vào năm ngoái.
Bộ Thương mại Trung Quốc trong một báo cáo mang tên “Lập trường của Trung Quốc về vấn đề năng lực sản xuất dư thừa được gọi là” khẳng định quốc gia này chưa bao giờ tìm kiếm một thặng dư thương mại lớn. Báo cáo này cũng nhắm vào những thảo luận gần đây về một “cú sốc Trung Quốc 2.0” do năng lực sản xuất dư thừa.
“Hoa Kỳ và các nước phương Tây khác đã đưa ra cái gọi là ‘cú sốc Trung Quốc 2.0’, cáo buộc sai sự phát triển công nghiệp của Trung Quốc gây ra mối đe dọa cho sự độc quyền của các nước phương Tây”, báo cáo nêu, ám chỉ những tuyên bố về một cú sốc trước đó đối với các đối tác thương mại từ sự trỗi dậy của Trung Quốc như một cường quốc sản xuất.
“Điều này không có cơ sở thực tế và hoàn toàn không thể chấp nhận được”, báo cáo cho biết thêm.
Tài liệu này lặp lại những phát biểu của ông Lý Cường, quan chức cấp cao thứ hai của Trung Quốc, tại cuộc họp Diễn đàn Kinh tế Thế giới “Davos Mùa hè” ở thành phố Đại Liên, đông bắc Trung Quốc. Ông Lý cho rằng thay vì một “cú sốc Trung Quốc 2.0”, các xu hướng gần đây nên được xem là một “Cơ hội Trung Quốc 2.0”.
Hoa Kỳ dự kiến sẽ sớm công bố kết quả điều tra về 16 nền kinh tế, bao gồm cả Trung Quốc, liên quan đến năng lực sản xuất dư thừa và sản xuất trong lĩnh vực chế tạo của họ. Cuộc điều tra này được kỳ vọng rộng rãi sẽ dẫn đến việc tăng thuế quan đối với một số quốc gia.
Hôm thứ Sáu tuần trước, Hoa Kỳ đã áp đặt mức thuế cao hơn từ 10% đến 12,5% đối với 60 nền kinh tế, bao gồm cả Trung Quốc, với lý do các nước này đã không thực thi hiệu quả lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Nhiều quốc gia, trong đó có Trung Quốc, đã phản đối động thái này.
Tại một cuộc họp báo hôm thứ Ba, ông Lâm Vỹ Long, giám đốc văn phòng nghiên cứu chính sách của Bộ Thương mại, cho biết Hoa Kỳ không có thẩm quyền đơn phương xác định các đối tác thương mại có năng lực sản xuất dư thừa và áp đặt các biện pháp hạn chế.
“Hoa Kỳ không thể định nghĩa hẹp năng lực sản xuất vượt quá nhu cầu trong nước là năng lực sản xuất dư thừa và dán nhãn thặng dư lên đó”, ông Lâm nói với các phóng viên tại Bắc Kinh.
Trước đó trong tháng này, Liên minh Châu Âu (EU), đang vật lộn để cân bằng thương mại với Trung Quốc, đã thực hiện các biện pháp thương mại bao gồm các biện pháp bảo vệ ngành thép và hạn chế nhập khẩu các bưu kiện nhỏ từ thương mại điện tử.
Theo tin từ ABC News ngày 28 tháng 7 năm 2026, lập trường của Trung Quốc về vấn đề năng lực sản xuất dư thừa có lẽ sẽ “không được lắng nghe”.
“Điều kiện kinh tế ở các thị trường phương Tây đã khiến việc không làm gì trước làn sóng nhập khẩu ngày càng tăng của Trung Quốc trở nên không thể chấp nhận về mặt chính trị, đặc biệt là trong các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao mà các công ty phương Tây từng chiếm lĩnh”, một chuyên gia về Trung Quốc tại Ankura, một công ty tư vấn, nhận định.
