Tổng thống Donald Trump ngày 11/7 đã đưa ra lời đe dọa đối với Iran, sau khi có những lời kêu gọi công khai ám sát nhà lãnh đạo Hoa Kỳ trong tang lễ của Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei. Tình hình căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang, trong bối cảnh một thỏa thuận tạm thời nhằm chấm dứt chiến tranh đang gặp nhiều trở ngại.
Ông Trump đăng tải những bình luận này trên trang Truth Social, sau khi các quan chức cấp cao Hoa Kỳ yêu cầu Iran đưa ra tuyên bố công khai rằng eo biển Hormuz vẫn mở cửa và các tàu thuyền qua lại hành lang quan trọng này sẽ không bị tấn công.
Cho đến nay, Tehran vẫn chưa đưa ra phản hồi, thay vào đó khẳng định tuyến đường này vẫn thuộc quyền kiểm soát của họ và họ có quyền thu phí các tàu thuyền đi qua, đi ngược lại thông lệ hàng thập kỷ coi eo biển này là tuyến đường hàng hải quốc tế.
Trước đó, Hoa Kỳ đã tiến hành nhiều cuộc không kích nhằm vào Iran, và Iran cũng có hành động trả đũa bằng cách tấn công các quốc gia trong khu vực Trung Đông. Các cuộc tấn công này bắt nguồn từ việc Iran tấn công ba tàu thuyền ở eo biển Hormuz vào đầu tuần.
Trên Truth Social ngày 10/7, ông Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn đã kết thúc nhưng Hoa Kỳ sẽ tiếp tục đàm phán. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã tới Oman để tham gia thêm các cuộc thảo luận vào ngày 11/7, một ngày sau khi các nhà trung gian Qatar cũng đến Iran để gặp gỡ các quan chức trong bối cảnh các cuộc tấn công xuyên khu vực.
Tổng thống Trump đe dọa Iran trên mạng
Ông Trump viết trên trang web của mình rằng hàng nghìn “tên lửa đã được khóa nòng và sẵn sàng, với hàng nghìn quả khác sẽ theo sau ngay lập tức, nếu Chính phủ Iran hành động theo lời đe dọa của họ.”
Tổng thống Hoa Kỳ cho biết lời đe dọa của ông là sự đáp trả cho những lời “ám sát, hoặc cố gắng ám sát” nhắm vào ông. Trong tang lễ của ông Khamenei, những người đưa tang nhiều lần giơ cao áp phích hoặc biểu ngữ kêu gọi ám sát ông cùng với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Ông Trump cũng tuyên bố quân đội Hoa Kỳ sẽ “hoàn toàn tàn phá và hủy diệt tất cả các khu vực của Iran – Vinh quang thuộc về Allah!”.
Ông Trump, lặp đi lặp lại trong suốt cuộc chiến và lệnh ngừng bắn đầy bất ổn, đã viện dẫn tên của Chúa bằng tiếng Ả Rập, cũng như đe dọa hủy diệt nền văn minh của Iran. Hội đồng Quan hệ Hồi giáo-Mỹ, một nhóm vận động toàn quốc, trong quá khứ đã chỉ trích ông Trump vì “chế giễu Hồi giáo một cách điên cuồng”.
Eo biển Hormuz là điểm tranh chấp lớn
Các quan chức Hoa Kỳ, phát biểu với điều kiện giấu tên để mô tả tình hình với Iran cho các phóng viên, cho biết việc nối lại các cuộc tấn công trong tuần này xảy ra sau những gì họ mô tả là một phe phái cực đoan của những người bảo thủ Iran cố gắng phá hoại lệnh ngừng bắn giữa Tehran và Washington.
Tuy nhiên, Iran khẳng định chế độ thần quyền của họ vẫn đoàn kết sau chiến tranh dưới sự lãnh đạo tối cao mới, Ayatollah Mojtaba Khamenei.
Các quan chức Hoa Kỳ cho biết vào ngày 10/7 rằng ông Trump chỉ cho phép các nhà đàm phán Hoa Kỳ một thời gian giới hạn để đạt được thỏa thuận với Iran, nhưng, như một dấu hiệu của những thách thức phía trước, họ nhấn mạnh rằng tổng thống có nhiều lựa chọn nếu các cuộc đàm phán đổ vỡ.
Tuy nhiên, ngay trước khi các quan chức Hoa Kỳ phát biểu, nhà ngoại giao của Tehran tại Liên Hợp Quốc đã nói với các phóng viên rằng bất kỳ hoạt động nào ở eo biển Hormuz, bao gồm cả việc mở cửa hay các hoạt động rà phá bom mìn, “chỉ thuộc về Iran”.
Các nhà trung gian Qatar đã đi đến Iran để gặp các quan chức vào ngày 10/7, theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei.
Iran cho biết eo biển này hiện phải thuộc quyền kiểm soát duy nhất của họ và các tàu thuyền phải bắt đầu trả phí cho Tehran – mặc dù thế giới đã coi đây là tuyến đường hàng hải quốc tế trong nhiều thập kỷ. Khoảng một phần năm tổng lượng dầu và khí đốt được giao dịch đã đi qua eo biển này trước khi chiến tranh bắt đầu.
Sự kiểm soát eo biển của Iran trong cuộc xung đột đã dẫn đến một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu, mặc dù giá dầu đã giảm mạnh so với mức đỉnh 120 USD/thùng trong thời chiến.
Trung Đông vẫn căng thẳng sau các vụ tấn công
Sau khi Hoa Kỳ kết thúc các cuộc không kích gần đây nhất vào ngày 10/7, các cuộc tấn công khác được cho là đã tấn công Iran, đặt ra câu hỏi về việc ai có thể nhắm mục tiêu vào Cộng hòa Hồi giáo này. Israel không nhận trách nhiệm, có nghĩa là các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh có thể đã phát động chúng, có khả năng nhằm ngăn chặn Iran tấn công họ một lần nữa. Iran vào ngày 10/7 đã trả đũa các cuộc không kích của Hoa Kỳ bằng cách nhắm mục tiêu vào Bahrain, Jordan, Kuwait và Qatar.
Các cuộc tấn công vào Iran trong hai ngày đã giết chết ít nhất 17 người và làm bị thương 115 người khác, theo người phát ngôn Bộ Y tế Iran Hossein Kermanpour.
Bên kia eo biển Hormuz vào ngày 11/7, ông Araghchi dự kiến sẽ gặp người đồng cấp tại Oman. Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan nói với đài truyền hình nhà nước TRT của nước này rằng ông tin rằng “một giải pháp có thể đạt được” vào cuối tuần này giữa Iran và Oman, hai quốc gia nằm ở hai phía đối diện của vùng nước hẹp này.
Tuy nhiên, ông Araghchi vào ngày 11/7 cáo buộc Hoa Kỳ vi phạm thỏa thuận tạm thời bằng cách chấm dứt các giấy phép cho phép Iran bán dầu thô ra thị trường mở bằng đô la Mỹ. Washington đã làm vậy để đáp trả các cuộc tấn công vào tàu thuyền ở eo biển.
“Kiểm tra thực tế: Chỉ có thể có sự tuân thủ lẫn nhau,” ông Araghchi viết trên X.
Hoa Kỳ tiếp tục kêu gọi các thủy thủ đi theo tuyến đường phía nam qua vùng biển của Oman để tránh vùng biển của Iran và sự chỉ huy của Lực lượng Vệ binh Cách mạng bán quân sự của nước này. Điều này đã gây ra sự tức giận cho Tehran và châm ngòi cho các cuộc tấn công ở eo biển.
Hoa Kỳ nhấn mạnh thỏa thuận hạt nhân đòi hỏi Iran phải giao nộp uranium làm giàu
Các quan chức Hoa Kỳ cũng nói với các nhà báo rằng bất kỳ thỏa thuận nào về chương trình hạt nhân của Iran sẽ yêu cầu Tehran giao nộp kho dự trữ uranium được làm giàu cao của mình. Đây là điều mà Iran đã liên tục từ chối.
Nếu Hoa Kỳ không đạt được thỏa thuận với Iran để giao nộp vật liệu hạt nhân, họ có các lựa chọn quân sự để đảm bảo rằng vật liệu này sẽ bị chôn vùi dưới lòng đất mãi mãi, các quan chức cho biết. Họ không nêu chi tiết các lựa chọn này.
Uranium, được làm giàu ở mức gần cấp độ vũ khí, được cho là nằm tại các địa điểm hạt nhân mà Hoa Kỳ đã ném bom vào năm 2025. Iran từ lâu đã khẳng định chương trình hạt nhân của mình là hòa bình, mặc dù Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế cho biết Cộng hòa Hồi giáo là quốc gia duy nhất trên thế giới làm giàu uranium ở mức độ cao như vậy mà không có chương trình vũ khí.
Các quan chức cũng nhấn mạnh rằng họ sẽ không bao giờ đạt được thỏa thuận hạt nhân với Iran nếu nước này không trước hết chấm dứt các cuộc tấn công vào tàu thuyền ở eo biển Hormuz. Theo tin từ The Associated Press.
