Tòa phúc thẩm Texas đã bác bỏ một lệnh tạm thời từng khiến các phòng khám ở vùng Houston phải đóng cửa, sau khi có cáo buộc bà chủ thực hiện các ca phá thai bất hợp pháp và hành nghề y mà không có giấy phép.
Trong một phán quyết công bố hôm thứ Năm, Tòa Phúc thẩm Số Mười Lăm nhận định rằng nhà nước đã không đưa ra đủ bằng chứng có thể chấp nhận được để biện minh cho lệnh cấm đối với bà Maria Margarita Rojas và các phòng khám liên quan.
Tuy nhiên, hội đồng ba thẩm phán nhấn mạnh rằng quyết định này không xác định liệu các cáo buộc chống lại bà Rojas có đúng sự thật hay không.
“Mặc dù vụ kiện liên quan đến kháng cáo tạm thời này bao gồm các cáo buộc rằng các bên kháng cáo, một nữ hộ sinh có giấy phép và một nhóm các phòng khám liên kết, đã thực hiện các ca phá thai bất hợp pháp và hành nghề y mà không có giấy phép, phán quyết này không quyết định liệu các hành vi đó có xảy ra hay không,” Thẩm phán Scott Field viết.
Thay vào đó, tòa nhận thấy rằng tòa án sơ thẩm ở Quận Waller đã chấp nhận sai các bản tuyên thệ có căn cứ chứng minh để chứng minh vụ án hình sự riêng biệt của bà Rojas trong phiên điều trần về lệnh cấm dân sự.
Tòa phúc thẩm đã bác bỏ lệnh cấm và trả vụ án dân sự về tòa sơ thẩm để tiếp tục xử lý.
TÒA ÁN NHẬN ĐỊNH CÁC BẢN TUYÊN THỆ KHÔNG NÊN ĐƯỢC CHẤP NHẬN
Văn phòng Tổng chưởng lý Texas đã bắt đầu điều tra bà Rojas và các phòng khám vào năm 2025 sau khi nhận được một email nặc danh cáo buộc rằng các ca phá thai đã được thực hiện tại một trong những địa điểm này.
Các điều tra viên sau đó đã thu giữ các lệnh bắt giữ và khám xét dựa trên các bản tuyên thệ có căn cứ chứng minh do Trung tá Edward Wilkerson thuộc Đơn vị Gian lận Y tế của Tổng chưởng lý soạn thảo.
Ba ngày sau khi bà Rojas bị bắt, nhà nước đã đệ đơn kiện dân sự riêng biệt để đòi tiền phạt và các lệnh cấm tạm thời và vĩnh viễn. Vụ kiện cáo buộc bà Rojas và các phòng khám vi phạm Đạo luật Bảo vệ Sự sống Con người của Texas bằng cách thực hiện hoặc cố gắng thực hiện các ca phá thai và Đạo luật Thực hành Y khoa của Texas bằng cách hành nghề y mà không có giấy phép.
Trong phiên điều trần lệnh cấm tạm thời, nhà nước đã đưa ra các lệnh bắt giữ và các bản tuyên thệ có căn cứ chứng minh từ cuộc điều tra hình sự. Các luật sư của bà Rojas đã phản đối, cho rằng các bản tuyên thệ chứa đựng lời khai ngoài tòa và không thể được sử dụng để chứng minh nhà nước có quyền được hưởng lệnh cấm.
Tòa phúc thẩm đã đồng ý, chỉ ra một quy tắc lâu đời của Texas rằng các bản tuyên thệ nói chung không thể được sử dụng làm bằng chứng để hỗ trợ lệnh cấm tạm thời trừ khi cả hai bên đồng ý.
“Ở đây, Nhà nước không tranh luận, và hồ sơ không cho thấy, rằng các bên đã đạt được thỏa thuận cho phép chấp nhận các bản tuyên thệ,” tòa án viết.
Các thẩm phán nhận thấy rằng sau khi loại bỏ các bản tuyên thệ khỏi xem xét, bằng chứng còn lại không đủ để hỗ trợ một cách hợp lý các cáo buộc của nhà nước rằng các ca phá thai đã được thực hiện tại các phòng khám.
Bà Rojas là nhân chứng duy nhất của nhà nước trong phiên điều trần lệnh cấm. Bà đã viện dẫn Tu chính án thứ Năm về quyền không tự buộc tội mình để trả lời các câu hỏi cốt lõi.
Trong khi một thẩm phán có thể rút ra một suy luận tiêu cực từ việc ai đó viện dẫn Tu chính án thứ Năm trong một vụ án dân sự, tòa phúc thẩm nhận thấy rằng quyết định không trả lời câu hỏi của bà Rojas tự nó không đủ để hỗ trợ kết luận rằng bà hoặc các phòng khám đã thực hiện các ca phá thai.
Nhà nước cũng chỉ ra các bản in từ trang web của phòng khám quảng cáo “Khám Bác sĩ” và “Thủ thuật và Phẫu thuật Nhỏ.” Tuy nhiên, tòa án nhận thấy rằng vụ kiện của nhà nước chỉ cáo buộc rằng bà Rojas đã vi phạm Đạo luật Thực hành Y khoa bằng cách thực hiện các ca phá thai mà không có giấy phép của bác sĩ — chứ không phải rằng trang web hoặc các dịch vụ khác cấu thành các vi phạm riêng biệt.
“Chúng tôi kết luận rằng tòa án sơ thẩm đã chấp nhận sai các bản tuyên thệ có căn cứ chứng minh từ một vụ án hình sự liên quan nhưng riêng biệt và bằng chứng còn lại là không đủ để hỗ trợ một cách hợp lý sự tồn tại của một quyền yêu cầu bồi thường hợp pháp,” tòa án viết.
CÁC PHÒNG KHÁM ĐÃ BỊ RA LỆNH ĐÓNG CỬA NĂM 2025
Một thẩm phán Quận Waller đã ban hành lệnh cấm tạm thời vào tháng 3 năm 2025, ngăn cấm bà Rojas và các phòng khám hành nghề y hoặc thực hiện các ca phá thai vi phạm luật tiểu bang trong khi vụ án dân sự tiếp tục.
Tại thời điểm đó, Tổng chưởng lý Texas Ken Paxton đã mô tả quyết định này là một chiến thắng.
“Mạng lưới các phòng khám này đã thực hiện các ca phá thai bất hợp pháp cho thai nhi và hành nghề y không có giấy phép, cố tình lừa dối và gây nguy hiểm cho các cộng đồng mà họ tuyên bố phục vụ,” ông Paxton nói trong tuyên bố hồi tháng 3 năm 2025.
Văn phòng Tổng chưởng lý cho biết lệnh cấm sẽ đảm bảo các phòng khám vẫn đóng cửa sau khi lệnh ngừng hoạt động tạm thời trước đó hết hiệu lực.
KPRC 2 đã liên hệ với văn phòng Tổng chưởng lý để xin bình luận về quyết định bác bỏ của tòa phúc thẩm.
LUẬT SƯ CỦA BÀ ROJAS GỌI PHÁN QUYẾT LÀ MỘT BƯỚC TIẾN TỚI CÔNG LÝ
Trung tâm Quyền Sinh sản, đại diện cho bà Rojas trong vụ án dân sự, cho biết các phòng khám phần lớn phục vụ bệnh nhân có thu nhập thấp, không có bảo hiểm và chủ yếu là nói tiếng Tây Ban Nha. Một địa điểm bao gồm một trung tâm sinh nở nơi bà Rojas đã đỡ đẻ, theo tổ chức này.
“Bang Texas không có vụ kiện nào. Maria Rojas là một nữ hộ sinh đáng kính, người đã đỡ đẻ và cung cấp dịch vụ chăm sóc hợp pháp cho các bệnh nhân mang thai dưới mức phục vụ,” bà Jenna Hudson, cố vấn cấp cao tại Trung tâm Quyền Sinh sản, cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Năm.
Bà Hudson cáo buộc nhà nước đóng cửa các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe cần thiết dựa trên “bằng chứng bịa đặt và cuộc điều tra cẩu thả.”
Tổ chức này cho biết bà Rojas đã từ bỏ hợp đồng thuê các địa điểm phòng khám sau lệnh cấm và việc mở lại chúng giờ đây sẽ khó khăn, bất chấp phán quyết hôm thứ Năm. Giấy phép hành nghề nữ hộ sinh của bà Rojas cũng vẫn bị đình chỉ, theo các luật sư của bà.
“Giờ đây sẽ gần như không thể mở lại các phòng khám này,” bà Hudson nói. “Maria Rojas xứng đáng được hưởng công lý, và chúng tôi sẽ tiếp tục đấu tranh.”
VỤ ÁN HÌNH SỰ RIÊNG BIỆT VẪN CÒN ĐANG CHỜ XỬ LÝ
Phán quyết hôm thứ Năm chỉ áp dụng cho lệnh cấm tạm thời trong vụ kiện dân sự của nhà nước. Nó không bác bỏ vụ kiện đó hoặc giải quyết việc truy tố hình sự riêng biệt của bà Rojas.
Một bồi thẩm đoàn Quận Waller đã tái truy tố bà Rojas với 22 tội danh vào tháng 6.
Bản cáo trạng bao gồm ba tội danh liên quan đến phá thai và 19 tội danh cáo buộc bà Rojas vi phạm Đạo luật Thực hành Y khoa của Texas và gây tổn hại tài chính cho bệnh nhân. Bản cáo trạng mới thay thế một vụ án 15 tội danh trước đó.
Bà Rojas đã nhận tội không phạm tội, và luật sư bào chữa hình sự của bà vẫn khẳng định rằng bà không phạm tội.
Vụ án của bà Rojas đã thu hút sự chú ý của quốc gia vì bà là người đầu tiên bị buộc tội hình sự theo lệnh cấm phá thai gần như toàn diện của Texas kể từ khi nó có hiệu lực sau quyết định năm 2022 của Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ lật ngược Roe v. Wade.
Theo KPRC Click2Houston.
