Thủ tướng Đức Friedrich Merz đang đối mặt với áp lực sau khi đảng của ông chịu thất bại nặng nề trước đảng Cực hữu Thay thế cho nước Đức (AfD) trong một cuộc bầu cử cấp tiểu bang. Cuộc bầu cử này có thể dẫn đến việc AfD lãnh đạo chính phủ bang đầu tiên mang màu sắc cực hữu kể từ thời Đức Quốc xã.
AfD, bị cơ quan tình báo nội địa Đức phân loại là nhóm cực đoan ở một số khu vực, đã suýt soát không đạt được đa số tuyệt đối trong cuộc bầu cử hôm Chủ Nhật tại bang Saxony-Anhalt, miền Đông nước Đức. Khác với nhiều quốc gia châu Âu khác, Đức thời hiện đại chưa từng chứng kiến một đảng cực hữu hoặc dân túy cánh hữu nào lãnh đạo một chính phủ quốc gia, cấp bang hay thành phố lớn. Điều này xuất phát từ quá khứ của Đức Quốc xã, khiến các phong trào cực hữu luôn bị soi xét kỹ lưỡng.
Mặc dù đây chỉ là một cuộc bầu cử cấp bang, kết quả này có ý nghĩa quan trọng ở tầm quốc gia. Ông Merz từng tuyên bố sẽ làm suy yếu AfD khi nhậm chức, nhưng kết quả bầu cử cho thấy ông đã không thực hiện được lời hứa đó. Chiến thắng mạnh mẽ của AfD cũng là một yếu tố gây xao nhãng lớn cho nước Đức và ông Merz, trong bối cảnh châu Âu đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm sự xâm lược không ngừng của Nga tại Ukraine, các chiến dịch phá hoại nghi ngờ nhằm vào các quốc gia NATO, và các cuộc đàm phán khó khăn với Tổng Thống Donald Trump.
Các cuộc đàm phán liên minh khó khăn đang chờ đợi ở phía trước, và ứng cử viên thống đốc của AfD, Ulrich Siegmund, vẫn nuôi hy vọng trở thành người đứng đầu chính phủ đầu tiên của đảng cực hữu ở cấp bang. Ông Siegmund tuyên bố hôm Thứ Hai rằng đảng của ông phải đòi lại nước Đức an toàn và xinh đẹp như xưa, và đây là con đường họ sẽ cùng nhau đi tiếp.
Kết quả này làm suy yếu đáng kể vị thế của Thủ tướng Merz. Ông sẽ phải chịu trách nhiệm một phần cho thất bại lịch sử của đảng mình, vốn đã lãnh đạo bang này trong 24 năm qua. Đảng Dân chủ Thiên chúa giáo (CDU) của ông Merz đã bị cắt giảm một nửa số phiếu bầu, trong khi AfD tăng gấp đôi thị phần. Kết quả này cũng có thể thúc đẩy AfD trong các cuộc bầu cử bang khác vào cuối tháng này. Theo tin từ Associated Press, ông Merz dự kiến sẽ có bình luận về kết quả bầu cử vào cuối ngày Thứ Hai sau các cuộc họp của đảng và các nhà lãnh đạo chính phủ.
AfD, nổi tiếng với lập trường thân Nga và chống nhập cư mạnh mẽ, là đảng đối lập lớn nhất trong quốc hội Đức và mạnh nhất ở miền Đông nước Đức, khu vực từng thuộc Đông Đức và kém phát triển hơn, nơi có bang Saxony-Anhalt.
Việc lãnh đạo một chính phủ bang sẽ là chiến thắng lớn nhất của AfD trong lịch sử 13 năm tồn tại, đến vào thời điểm có sự bất mãn lan rộng đối với chính phủ quốc gia, vốn vẫn chưa thuyết phục được cử tri về khả năng vực dậy nền kinh tế đang trì trệ của đất nước.
Ông Elon Musk đã chúc mừng đảng này với lời “Làm tốt lắm!” trên nền tảng X của mình. Ông Siegmund ngay lập tức đáp lại bằng tiếng Anh, bày tỏ mong muốn hợp tác mạnh mẽ và mang tính xây dựng, và cho rằng Đức sẽ một lần nữa trở thành nơi đáng để đầu tư. Tổng Thống Donald Trump cũng đăng lại thông tin về kết quả bầu cử trên nền tảng “Truth Social” của ông mà không có bình luận gì.
Các nhà lãnh đạo của các đảng dân túy cánh hữu ở Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha cũng đã chúc mừng AfD. Tuy nhiên, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk lại tỏ ra chỉ trích, cho rằng chỉ có những kẻ ngốc hoặc kẻ phản bội mới vui mừng trước chiến thắng của AfD ở Đức.
Theo ABC News, AfD đã giành được 43.8% phiếu bầu, tăng gấp đôi so với 5 năm trước tại khu vực này. Đảng của ông Merz chỉ đạt 17.2%, mất gần một nửa số ủng hộ. Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu rất cao, đạt 77.8%. AfD dường như đã thu hút được nhiều cử tri từng không bỏ phiếu cách đây 5 năm.
Alice Weidel, một trong hai lãnh đạo quốc gia của AfD, ca ngợi tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu cao và cho rằng kết quả mạnh mẽ là tín hiệu rõ ràng rằng người dân Saxony-Anhalt muốn thay đổi. Bà nhấn mạnh rằng chưa có thủ tướng nào bị ghét bỏ như Friedrich Merz, người đã trở thành rào cản lớn đối với sự phát triển thịnh vượng của Đức. Bà cũng chỉ ra những vấn đề mà cử tri quan tâm như nhập cư bất hợp pháp, biên giới mở, tỷ lệ tội phạm gia tăng trong số người nước ngoài, việc từ chối trục xuất và chính sách năng lượng thảm họa.
