Một nhóm sáu thượng nghị sĩ thuộc cả hai đảng đã kêu gọi chính quyền Tổng thống Donald Trump “ngay lập tức rút lại” kế hoạch mua dầu diesel từ Nga nhằm hạ nhiệt giá nhiên liệu đang tăng cao. Các nhà lập pháp này bày tỏ sự bất ngờ khi Tổng thống Trump thông báo trên mạng xã hội hôm thứ Sáu rằng ông đã đạt được thỏa thuận với Tổng thống Nga Vladimir Putin qua điện thoại. Theo đó, Nga sẽ cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường Hoa Kỳ và toàn cầu ngay lập tức, sau đó thêm 500.000 tấn vào tháng 11 và 1 triệu tấn “ngay sau đó”. Nga cũng sẽ giao thêm 3 triệu tấn “trong một thời gian ngắn” sau đó.
Bốn thượng nghị sĩ Cộng hòa và hai thượng nghị sĩ Dân chủ đã cùng ký vào tuyên bố phản đối thỏa thuận này, cho rằng chính quyền đã không tham vấn Quốc hội hoặc đưa ra bất kỳ lời giải thích nào theo luật định. Họ nhấn mạnh: “Hoa Kỳ không nên cung cấp nguồn tài chính cho ông Putin trong khi Nga tiếp tục giết hại dân thường Ukraine. Chính quyền phải rút lại ngay lập tức.”
Các thượng nghị sĩ Cộng hòa bao gồm Susan Collins (Maine), Lisa Murkowski (Alaska), Thom Tillis (North Carolina) và John Curtis (Utah). Hai thượng nghị sĩ Dân chủ là Jeanne Shaheen (New Hampshire) và Richard Blumenthal (Connecticut).
Trong một cuộc phỏng vấn, Thượng nghị sĩ Tillis cho rằng Tổng thống có thể đã vi phạm luật nếu kế hoạch mua dầu diesel này được thực hiện. Ông nói: “Chúng tôi đã nói rõ rằng Nga là kẻ xâm lược… Nga mới là bên có thể chấm dứt cuộc chiến này bằng cách rút quân khỏi lãnh thổ mà họ chiếm đóng.”
Thỏa thuận của Tổng thống Trump được đưa ra chỉ vài tuần sau khi Quốc hội thông qua luật yêu cầu ông áp đặt thuế quan đáng kể đối với các nhà nhập khẩu dầu hoặc khí đốt tự nhiên của Nga, ngoại trừ các quốc gia nhập khẩu dưới 15% xuất khẩu khí đốt tự nhiên của Nga và đã có những bước đi quan trọng để giảm nhập khẩu. Nỗ lực của Quốc hội nhằm cắt giảm nguồn tiền Nga thu được từ việc bán dầu và khí đốt để tài trợ cho cuộc chiến ở Ukraine. Các nhà lập pháp cũng lưu ý rằng Quốc hội đã cấm nhập khẩu năng lượng từ Nga vào năm 2022 để ngăn chặn Hoa Kỳ tài trợ cho cuộc chiến.
“Quốc hội đã rõ ràng: Hoa Kỳ không nên nhập khẩu dầu từ Nga cho đến khi nước này chấm dứt hành động xâm lược chống lại Ukraine và ngừng đe dọa các Đồng minh NATO của chúng ta,” sáu nhà lập pháp viết trong tuyên bố. “Quyết định của Tổng thống Trump cho phép nhập khẩu dầu diesel của Nga vào Hoa Kỳ đi ngược lại hoàn toàn với luật đó.”
Tuy nhiên, Thượng nghị sĩ John Barrasso (Cộng hòa-Wyoming) cho biết Tổng thống Trump đang tập trung vào việc giảm chi phí năng lượng. Ông Barrasso nói thêm: “Tổng thống đang cân bằng và phải đưa ra những quyết định khó khăn,” đồng thời khuyến khích Tổng thống Trump thực thi luật trừng phạt mà Quốc hội đã thông qua. “Đây chỉ là một đòn bẩy nữa để Tổng thống sử dụng chống lại ông Putin nhằm đạt được một giải pháp lâu dài ở khu vực đó,” ông Barrasso nói.
Các chuyên gia năng lượng nhận định thỏa thuận với Nga khó có thể ảnh hưởng đáng kể đến giá nhiên liệu cao. Richard Nephew, một nhà nghiên cứu tại Đại học Columbia, cho biết tổng lượng diesel dường như ít hơn mức tiêu thụ hàng ngày của Hoa Kỳ. Ông Nephew lập luận rằng Iran và Nga có thể hưởng lợi nhiều hơn Hoa Kỳ, vì điều này cho thấy áp lực vẫn còn đối với Hoa Kỳ và tạo ra một lỗ hổng lớn trong chế độ trừng phạt. Theo ABC News, Tổng thống Trump gần đây đã đổ lỗi giá dầu diesel kỷ lục ở Hoa Kỳ cho cuộc chiến ở Ukraine thay vì cuộc chiến do Hoa Kỳ dẫn đầu ở Iran, vốn đã làm tăng giá năng lượng toàn cầu.
