Nghiên cứu mới từ Anh Quốc cho thấy phụ nữ mắc các bệnh tự miễn như lupus, viêm khớp dạng thấp có nguy cơ bị chẩn đoán sai hoặc chậm trễ điều trị cao hơn nam giới, với các triệu chứng thường bị quy kết là do yếu tố “tâm lý”.
Cuộc khảo sát trực tuyến với hơn 6.600 người tham gia, trong đó 91,2% là phụ nữ, cho thấy thời gian trung bình để phụ nữ được chẩn đoán mắc bệnh tự miễn lên tới 4 năm, trong khi nam giới chỉ mất từ vài tháng đến dưới một năm.
“Phụ nữ đặc biệt cảm thấy không được lắng nghe, không được thấu hiểu hay không được tin tưởng bởi các chuyên gia y tế của mình,” Sydnae Taylor, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Oxford và là đồng tác giả nghiên cứu, cho biết.
Bệnh tự miễn xảy ra khi hệ miễn dịch tấn công nhầm vào cơ thể. Tại Hoa Kỳ, hơn 23 triệu người mắc bệnh tự miễn, phần lớn là phụ nữ. Một số bệnh phổ biến bao gồm bệnh tuyến giáp tự miễn, tiểu đường tuýp 1, đa xơ cứng, bệnh viêm ruột và vảy nến.
Nguyên nhân vì sao phụ nữ có nguy cơ cao hơn vẫn chưa rõ ràng. Các nghiên cứu gợi ý sự khác biệt về hệ vi sinh vật, hormone giới tính, và phụ nữ sản sinh lượng kháng thể cao hơn liên quan đến bệnh tự miễn. Một phân tích năm 2024 từ Stanford Medicine còn tìm thấy manh mối trong một phân tử liên quan đến nhiễm sắc thể X.
Do nhiều bệnh tự miễn có triệu chứng ban đầu tương tự nhau như mệt mỏi, chóng mặt, sốt nhẹ, cùng các biểu hiện như căng thẳng, lo âu và trầm cảm, việc chẩn đoán trở nên khó khăn. Tuy nhiên, các triệu chứng ở phụ nữ thường tiến triển dần theo thời gian, gây khó nhận biết lúc ban đầu. Tình trạng này có thể xuất hiện từ thời thơ ấu và kéo dài suốt tuổi trưởng thành.
Việc chẩn đoán sai lệch càng dễ xảy ra khi các triệu chứng “vô hình”, không thể phát hiện qua xét nghiệm máu hoặc liên quan đến các triệu chứng thần kinh như tê bì, theo Taylor. Trong những trường hợp này, chẩn đoán chính xác phụ thuộc vào việc bác sĩ lắng nghe và tin tưởng bệnh nhân.
“Chúng ta không nên giả định các triệu chứng của phụ nữ là do tâm lý chỉ vì những điều tra ban đầu không rõ ràng,” Tiến sĩ Saira Z. Sheikh, Giám đốc Phòng khám Lupus và Cơ xương khớp thuộc Đại học Bắc Carolina, nhấn mạnh. Bà cũng lưu ý rằng các cuộc khảo sát này được thực hiện thông qua mạng xã hội và các nhóm hỗ trợ bệnh nhân để tiếp cận cộng đồng đa dạng.



