Phụ nữ tại hơn 20 thành phố và thị trấn của Ba Lan đã lên kế hoạch xuống đường biểu tình vào Thứ Năm tuần này để phản đối việc thiếu các dịch vụ phá thai miễn phí và hợp pháp. Họ cáo buộc chính phủ của Thủ tướng Donald Tusk đã thất hứa trong việc nới lỏng các quy định hà khắc về phá thai của nước này, mặc dù Quốc hội đã thông qua hai dự luật nhằm nới lỏng các quy tắc này vào thứ Ba.
Tuy nhiên, các biện pháp này có khả năng bị Tổng thống bảo thủ Karol Nawrocki phủ quyết. Các nhà hoạt động cho rằng đây chỉ là những hành động mang tính hình thức nhằm lấy lòng cử tri trước cuộc bầu cử năm tới, thay vì nỗ lực cải cách luật pháp một cách thực chất.
Luật phá thai tại Ba Lan, có hiệu lực từ năm 1993, cho phép phá thai hợp pháp chỉ trong các trường hợp dị tật thai nhi nghiêm trọng, nguy hiểm đến tính mạng hoặc sức khỏe của người mẹ, hoặc khi mang thai là hậu quả của hiếp dâm hoặc loạn luân. Từ năm 2020, các vụ phá thai do dị tật thai nhi cũng bị cấm dưới thời chính phủ trước.
Mặc dù vậy, việc phá thai vẫn diễn ra phổ biến tại Ba Lan, phần lớn là bất hợp pháp, với phụ nữ tự thực hiện tại nhà bằng thuốc mua từ nước ngoài. Dù bản thân những phụ nữ này không bị truy tố, những người giúp đỡ họ có thể phải đối mặt với pháp luật.
Chính phủ của ông Tusk đã thắng cử năm 2023 phần lớn nhờ vào lời hứa nới lỏng luật phá thai. Tuy nhiên, năm nay ông Tusk cho biết chính phủ không thể vượt qua được sự phủ quyết của Tổng thống. Thay vào đó, các biện pháp được đưa ra để ngăn chặn bệnh viện từ chối thực hiện phá thai hợp pháp vì lý do tôn giáo.
Theo dữ liệu từ quỹ y tế quốc gia, các bệnh viện Ba Lan đã thực hiện 573 ca phá thai trong sáu tháng đầu năm 2026, tăng so với 452 ca trong cả năm 2022. Tuy nhiên, các nhà hoạt động cho rằng hàng chục ngàn ca phá thai vẫn diễn ra ngoài bệnh viện mỗi năm.
Các nhà tổ chức biểu tình hôm nay lên án chính phủ ông Tusk đã phản bội phụ nữ Ba Lan. Họ cho rằng những tuyên bố của ông Tusk về việc quyền tiếp cận phá thai đã được cải thiện trong nhiệm kỳ của ông lại vô tình gây khó khăn cho một số phụ nữ trong việc tiếp cận dịch vụ y tế.
“Lời hứa của chính phủ giống như một hình thức thông tin sai lệch,” bà Zofia Marcinek thuộc nhóm Abortion Dream Team cho biết. “Phụ nữ mang thai nghe thủ tướng nói rằng mọi thứ đều ổn, rằng có quyền tiếp cận phá thai, và sau đó họ đến bệnh viện và nhận ra điều đó không đúng. Vì vậy, họ tìm đến chúng tôi khi mọi chuyện đã quá muộn, quá phức tạp và tốn kém để giúp đỡ.”
Các nhà hoạt động của nhóm Abortion Dream Team đã mở một “phòng khám phá thai” ngay đối diện tòa nhà Quốc hội tại Warsaw, nơi phụ nữ có thể nhận thông tin về các lựa chọn của mình, hoặc nhận thuốc phá thai trong vòng tay hỗ trợ của các nhà hoạt động. Họ cũng đã cho ra mắt một máy phân phát thuốc phá thai tự động có tên “Abortomat”.
Việc hỗ trợ phá thai là một hành vi phạm tội tại Ba Lan, ngay cả việc chuyền tay thuốc cũng có thể bị coi là phạm tội. Các nhà hoạt động đang cố gắng “hack” Bộ luật Hình sự và đưa quyền phá thai vào thế kỷ 21, theo thông cáo của nhóm này. Thông tin được cung cấp bởi AP.
