Ông Aliko Dangote, người giàu nhất Châu Phi, đã chính thức mở bán một phần quyền sở hữu nhà máy lọc dầu của mình với kế hoạch huy động 1,6 tỷ đô la từ các nhà đầu tư nhỏ lẻ trên khắp lục địa, đánh dấu đợt phát hành cổ phiếu lần đầu (IPO) lớn nhất Châu Phi. Theo hãng thông tấn AP, ông Dangote mô tả đợt IPO này là “dành cho mọi người”, mong muốn ai cũng có thể sở hữu cổ phần. Các nhà đầu tư nhỏ lẻ có thể mua cổ phiếu tại nhà máy lọc dầu rộng lớn ở Lagos với giá 5.250 naira (4 đô la) mỗi cổ phiếu, với mức mua tối thiểu là 10 cổ phiếu. Tuy nhiên, ông Dangote vẫn nắm giữ 87% cổ phần tại nhà máy lọc dầu này, vốn là lớn nhất Châu Phi.
Sự hào hứng của các nhà đầu tư nhỏ lẻ được thúc đẩy bởi quy mô và tiềm năng lợi nhuận của nhà máy, đặc biệt trong bối cảnh giá dầu toàn cầu tăng cao sau cuộc chiến giữa Hoa Kỳ và Iran. “Tôi sẽ là kẻ ngốc nếu không tham gia và xem nó diễn ra thế nào. Tôi đặt nhiều kỳ vọng vào tên tuổi của ông ấy và vào nhà máy lọc dầu lớn nhất Châu Phi này,” bà Titi Adetoye, một quản lý hoạt động tại Abuja, chia sẻ với AP.
Trong nhiều thập kỷ, Nigeria phải phụ thuộc vào việc lọc dầu ở nước ngoài do các nhà máy lọc dầu nhà nước xuống cấp. Tuy nhiên, kể từ khi nhà máy lọc dầu trị giá 19 tỷ đô la này bắt đầu sản xuất vào năm 2024, quốc gia giàu năng lượng với hơn 210 triệu dân đã chuyển mình từ một nước nhập khẩu dầu tinh chế thành một nước xuất khẩu. “Đây sẽ là một đợt IPO thay đổi cục diện thị trường Nigeria,” ông Mohammed Saidu, Trưởng bộ phận Nghiên cứu và Phân tích Đầu tư tại TrustBanc, nhận định.
Tuy nhiên, đợt IPO cũng gây ra một số câu hỏi xoay quanh việc ông Dangote vẫn nắm giữ phần lớn cổ phần và giá trị ước tính của nhà máy sau đợt chào bán. Với mức định giá 49 tỷ đô la, cao gấp đôi chi phí xây dựng, các quan chức nhà máy đã phủ nhận việc định giá bị thổi phồng. “Đây không phải là điều có thể phân loại là ‘do dân’ nếu bạn vẫn sở hữu 87% nhà máy lọc dầu,” ông Joachim McEbong, nhà phân tích cấp cao về Tây Phi tại Control Risks, nói. Một số nhà đầu tư khác lại bày tỏ lo ngại về mức giá cổ phiếu.
Nhà máy lọc dầu Dangote đã đạt công suất tối đa 650.000 thùng mỗi ngày vào đầu năm nay. Ông Dangote cũng công bố kế hoạch tăng công suất lên 1,4 triệu thùng mỗi ngày, dự kiến sẽ biến nơi đây thành nhà máy lọc dầu lớn nhất thế giới, vượt qua nhà máy Jamnagar của Ấn Độ. Theo AP, ông Dangote cũng đang có kế hoạch mở rộng sang Đông Phi và xây dựng một nhà máy lọc dầu ở Kenya vào năm 2030.
