Bà Martha Lillard, người được ghi nhận là bệnh nhân cuối cùng ở Hoa Kỳ sử dụng máy phổi sắt, đã qua đời ở tuổi 78 vào cuối tháng trước. Dù phải gắn bó với chiếc máy cồng kềnh này hàng giờ mỗi ngày trong phần lớn cuộc đời, bà Lillard đã sống một cuộc đời trọn vẹn, thậm chí còn có thể tự lái xe, theo đuổi đam mê hội họa và chăm sóc những chú chó cưng của mình.
Theo lời em gái, bà Cindy McVey, bà Lillard là một người kiên cường, luôn tìm cách vượt qua mọi thử thách. Bà mắc bệnh bại liệt vào giữa những năm 1950, vào thời điểm căn bệnh này hoành hành và gây ra nỗi sợ hãi lớn.
Sau thời gian điều trị tại bệnh viện, bà Lillard đã phục hồi một phần chức năng vận động ở cánh tay và có thể đi lại. Gia đình bà cũng đã tạo ra một thiết bị giúp bà có thể tự ra vào máy phổi sắt và sống độc lập. Chiếc xe của bà cũng được tùy chỉnh để phù hợp với khả năng vận động hạn chế, giúp bà có thể tự lái.
Bà Lillard còn là một người phụ nữ có tâm hồn nghệ sĩ và trí tuệ. Bà thường vẽ những bức tranh phong cảnh chi tiết và dành thời gian trò chuyện với người bạn đời hơn 20 năm của mình, ông Baha Salh, người đã chuyển đến Hoa Kỳ từ Ai Cập và kết hôn với bà vào tháng 2 năm nay.
Máy phổi sắt hoạt động bằng hệ thống áp lực âm, giúp bệnh nhân thở. Vào thời kỳ đỉnh điểm của bệnh bại liệt những năm 1950, hàng chục nghìn người đã dựa vào thiết bị này để sống sót. Bà Lillard đã sử dụng máy phổi sắt trong suốt 73 năm cuộc đời.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, một trong 200 ca nhiễm bại liệt dẫn đến liệt vĩnh viễn, và 5-10% trong số đó tử vong do liệt cơ hô hấp. Vắc-xin phòng bệnh bại liệt đã có từ năm 1955, và căn bệnh này được tuyên bố loại trừ ở Hoa Kỳ vào năm 1979 nhờ chiến dịch tiêm chủng rộng rãi.
Tuy nhiên, tin từ BBC ngày 14 tháng 7 năm 2026, bà McVey bày tỏ lo ngại về sự gia tăng của việc do dự tiêm chủng tại Hoa Kỳ, cho rằng những ký ức về sự tàn khốc của bệnh bại liệt đã phai nhạt. Bà nhấn mạnh những rủi ro khi không tiêm chủng cao hơn nhiều so với các vấn đề tiềm ẩn của vắc-xin.
