Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio đã cam kết hôm thứ Năm rằng Hoa Kỳ sẽ không tiến hành các hành động quân sự chống lại những kẻ buôn lậu ma túy ở các quốc gia Mỹ Latinh nếu không có sự chấp thuận của các đồng minh, ngay cả khi chính quyền Tổng Thống Donald Trump tiếp tục chiến dịch tấn công kéo dài một năm vào các tàu thuyền buôn lậu ma túy trên vùng biển quốc tế.
Đứng cạnh Tân Tổng thống Peru Keiko Fujimori, ông Rubio nói với các phóng viên rằng dù Hoa Kỳ có “khả năng hành động đơn phương”, nhưng họ muốn hợp tác với các đồng minh vì đó là “cách hiệu quả nhất để thực hiện”.
Các bình luận này được đưa ra ngay sau khi bà Fujimori tuyên bố Peru đã gia nhập “Khiên châu Mỹ”, một liên minh do Hoa Kỳ dẫn đầu gồm các quốc gia cùng chí hướng trong khu vực để tiến hành các hoạt động quân sự chung chống lại các băng đảng ma túy. Colombia, nơi ông Rubio cũng đã dừng chân trong tuần này, cũng vừa mới gia nhập nhóm này dưới thời Tân Tổng thống Abelardo de la Espriella.
“Chúng ta sẽ không làm bất cứ điều gì mà các đối tác của chúng ta không yêu cầu”, ông Rubio nói hôm thứ Năm. “Chúng ta không muốn làm ít hơn những gì các bạn yêu cầu, nhưng chúng ta cũng sẽ không làm nhiều hơn những gì các bạn yêu cầu.”
Trong chuyến đi thứ năm đến Mỹ Latinh để củng cố hơn nữa quan hệ đối tác an ninh của chính quyền Tổng Thống Donald Trump với các nhà lãnh đạo bảo thủ, ông Rubio trong tuần này đã thừa nhận một chiến lược đang phát triển của Hoa Kỳ để chống buôn lậu ma túy trên vùng biển Mỹ Latinh. Ông cho biết chính quyền sẽ làm việc với các quốc gia đồng minh và tuân thủ luật pháp của họ, nhưng cũng nhấn mạnh rằng quân đội Hoa Kỳ “vẫn sẽ cho nổ tung tàu nếu cần thiết” và cách tiếp cận sẽ là “xác định từng cuộc tấn công hoặc từng chiến dịch một.”
Sau các bình luận của ông hôm thứ Tư, quân đội Hoa Kỳ cho biết họ đã tiến hành một cuộc tấn công chết người khác nhằm vào những người mà họ gọi là “những kẻ khủng bố ma túy” điều khiển một con thuyền ở Biển Caribe, khiến ba người thiệt mạng. Gần đây, quân đội đã tiến hành các hoạt động chung chủ yếu với Ecuador tại vùng lãnh hải của nước này, nơi các đối tượng bị cáo buộc hỗ trợ buôn lậu ma túy đã bị bắt giữ và chuyển giao cho chính quyền Ecuador.
Ông Rubio cũng đã đến thăm Colombia và Ecuador trong tuần này như một phần của chuyến công du các quốc gia thân thiện với Tổng Thống Donald Trump và do các nhà lãnh đạo bảo thủ điều hành, trong bối cảnh chính quyền đang tăng cường các nỗ lực chống ma túy và di cư trên toàn bán cầu Tây. Việc tái lập sự thống trị của Hoa Kỳ trong khu vực là một ưu tiên của chính quyền Tổng Thống Donald Trump.
Bà Fujimori hôm thứ Năm nói bên cạnh ông Rubio rằng “một kỷ nguyên mới trong quan hệ giữa Peru và Hoa Kỳ đang bắt đầu.” Bà nhấn mạnh rằng “chủ quyền của Peru vẫn còn nguyên vẹn” và cho biết đất nước sẽ tiếp tục giao thương với các quốc gia ở châu Á và châu Âu.
Bà Fujimori nói rằng việc Peru gia nhập nhóm Khiên châu Mỹ “sẽ cho phép chúng ta thu thập thông tin nhanh hơn và hành động quyết đoán” chống lại tội phạm xuyên biên giới. Bà lưu ý rằng Hoa Kỳ đã giúp Peru chống buôn lậu ma túy vào những năm 1990, và nói thêm rằng “chúng ta đã cho thấy hai quốc gia có thể đạt được những gì khi làm việc cùng nhau.”
Giống như các đối tác ở Colombia và Ecuador, bà Fujimori đã ưu tiên cuộc chiến chống tội phạm ở Peru, đặc biệt là các loại tội phạm như tống tiền và giết người. Theo dữ liệu chính thức, các vụ tống tiền đã tăng từ 2.421 vụ vào năm 2019 lên 26.734 vụ vào năm 2025. Cuối tháng 8, Peru đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp kéo dài 60 ngày tại Lima và cảng Callao do tình trạng tội phạm gia tăng và thành lập một ủy ban điều phối lực lượng cảnh sát. Peru cũng đã ban bố tình trạng khẩn cấp tại năm nhà tù nhằm kiểm soát việc ra vào và ngăn chặn vượt ngục.
Peru là một trong những quốc gia sản xuất cocaine hàng đầu thế giới, theo Cơ quan Phòng chống Ma túy Hoa Kỳ (DEA). Peru là nước trồng cây coca lớn thứ hai, nguyên liệu thô để sản xuất cocaine, chỉ sau Colombia, theo Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm.
Chính quyền Tổng Thống Donald Trump đã tập trung vào bán cầu Tây ngay cả khi họ phát động chiến tranh chống lại Iran. Tổng Thống Donald Trump đã nhiều lần đề cập đến việc tái khẳng định Học thuyết Monroe từ thế kỷ 19, khẳng định sự ưu việt của Hoa Kỳ ở châu Mỹ với trọng tâm là ma túy, di cư và quan trọng không kém là chống lại ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc trong khu vực.
Đại sứ quán Trung Quốc tại Peru hôm thứ Ba cho biết “Bán cầu Tây không phải là ‘sân sau’ của bất kỳ ai,” trong một tuyên bố không nêu tên ông Rubio nhưng được đưa ra ngay trước chuyến thăm của ông. Trung Quốc lưu ý rằng các quốc gia Mỹ Latinh có “quyền chủ quyền để tự do lựa chọn đối tác” và bày tỏ mong muốn hợp tác với Peru và các quốc gia khác trong khu vực.
Peru cũng có một lịch sử lâu dài đối phó với các lực lượng nổi dậy cánh tả và vẫn còn một bộ phận đáng kể dân chúng thông cảm với các nguyên nhân đó.
Khi ông Rubio đến Lima vào cuối tối thứ Tư, hàng trăm người đã biểu tình tại Lima, hô vang “Đuổi Mỹ ra khỏi Peru,” và các thành viên Đảng Cộng sản giơ cao cờ đỏ cùng một biểu ngữ có hình ông Rubio.
“Marco Rubio đến Peru hôm nay, và ông ấy muốn Peru trở thành thuộc địa của mình,” Carmen Espinoza nói với The Associated Press. “Đó là lý do tại sao chúng tôi ở đây biểu tình, phản đối chuyến thăm của kẻ thù của Peru.”
Cuộc biểu tình diễn ra ôn hòa và được giám sát bởi các sĩ quan cảnh sát nhằm ngăn chặn bất kỳ sự xáo trộn tiềm ẩn nào.
Soledad Lozano, một trong những người biểu tình, cho biết Peru “không phải là sân sau của bất kỳ quốc gia nào trên thế giới” và cho rằng người Peru nên tự quyết định “chúng ta liên minh với ai và chúng ta đưa ra những thỏa thuận nào.”
Theo tin từ Associated Press.
