Jamaica đang đẩy mạnh yêu cầu nước Anh bồi thường thiệt hại do vai trò của họ trong ngành buôn bán nô lệ xuyên Đại Tây Dương, lần này là gửi kiến nghị tới Vua Charles III.
Theo truyền thống pháp lý lâu đời, Jamaica sẽ đệ trình một loạt câu hỏi lên nhà vua, kêu gọi tham khảo ý kiến của Hội đồng Cơ mật Hoàng gia (Privy Council) – tòa án cấp cao nhất của các cựu thuộc địa Anh – về trách nhiệm của Vương quốc Anh trong việc bồi thường cho tội ác nô lệ.
Sự kiện này được ấn định vào ngày kỷ niệm con tàu Zong của Anh khởi hành từ Tây Phi năm 1781 chở 442 nô lệ. Trên hành trình đến Jamaica, thủy thủ đoàn đã ném 132 người khỏi tàu do cạn kiệt nước, với mục đích trục lợi từ bảo hiểm cho số “tài sản” bị mất.
Bà Olivia Grange, Bộ trưởng Văn hóa, Giới, Giải trí và Thể thao Jamaica, tuyên bố với thông tấn AP: “Chúng tôi muốn có câu trả lời cho những bất công đã xảy ra.” Bà cũng cho biết thêm các luật sư của Jamaica sẽ xác định các bước tiếp theo sau khi nhận được phản hồi.
Jamaica là một trong những quốc gia đi đầu trong phong trào yêu cầu Anh và các quốc gia châu Âu khác xin lỗi và bồi thường cho vai trò của họ trong nạn buôn bán nô lệ, cũng như khắc phục hậu quả kéo dài đến thế hệ ngày nay.
Mặc dù Vua Charles III đã nhiều lần bày tỏ sự ủng hộ việc giải quyết những sai lầm trong quá khứ, chính phủ Anh cho đến nay vẫn từ chối yêu cầu xin lỗi hoặc bồi thường. Họ viện dẫn nguyên tắc pháp lý quốc tế rằng luật áp dụng cho một sự kiện phải là luật của thời điểm đó, và các hành động lịch sử chưa từng bị coi là vi phạm luật quốc tế vào thời điểm chúng xảy ra.
Kiến nghị của Jamaica nhằm đưa cuộc vận động đòi bồi thường từ lĩnh vực chính trị sang pháp lý. Ba câu hỏi chính được đưa ra bao gồm: Liệu việc vận chuyển người châu Phi và biến họ thành nô lệ ở Jamaica có trái với luật Anh hay không? Liệu đây có phải là tội ác chống lại loài người mà Vương quốc Anh phải chịu trách nhiệm? Và liệu Vương quốc Anh có nghĩa vụ cung cấp “biện pháp khắc phục” cho người dân Jamaica hay không?
Theo các chuyên gia, động thái này “khá thông minh” khi sử dụng một quy trình hiến pháp ít được biết đến để giải quyết một vấn đề nhức nhối của xã hội Jamaica. Tuy nhiên, Hội đồng Cơ mật Hoàng gia có thể sẽ xem xét kiến nghị này một cách thận trọng vì nó đi chệch khỏi các thủ tục pháp lý thông thường.
Việc hội đồng từ chối kiến nghị, theo tin từ ABC News, cũng có thể được coi là một thắng lợi cho Jamaica, vì nó sẽ làm nổi bật khoảng cách giữa lợi ích của Anh và Jamaica, củng cố thêm lập luận cho kế hoạch của Thủ tướng Andrew Holness nhằm đưa Jamaica trở thành một nước cộng hòa và cắt đứt mọi liên hệ với Hoàng gia Anh.
