HOA KỲ – Israel đã mở đại sứ quán đầu tiên tại Slovenia vào ngày thứ Tư, một động thái nhằm tăng cường quan hệ ngoại giao với quốc gia nhỏ bé thuộc Liên hiệp Châu Âu này. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh có những dấu hiệu cho thấy Slovenia đang dịch chuyển chính sách đối với Israel, sau khi các mối quan hệ trước đây có phần căng thẳng với Vương quốc Anh và một số đồng minh lâu năm khác.
Ngoại trưởng Israel, ông Gideon Saar, đã đến thủ đô Ljubljana của Slovenia để tham dự lễ khai mạc, khẳng định sự thay đổi trong chính sách của Slovenia dưới thời Thủ tướng Janez Jansa, một nhà lãnh đạo cánh hữu. Ông Saar gọi đây là một “ngày lịch sử”, nhấn mạnh Israel là “nền dân chủ duy nhất ở Trung Đông và gần như là đối tác chân chính duy nhất của Châu Âu,” theo hãng tin STA. Ông cũng cho rằng Israel đang “bảo vệ Châu Âu, an ninh của Châu Âu, trực tiếp và gián tiếp.”
Tuy nhiên, sự kiện này cũng vấp phải sự phản đối của hàng trăm người biểu tình ủng hộ Palestine bên ngoài tòa nhà đại sứ quán mới, yêu cầu đóng cửa cơ quan ngoại giao này.
Về phía Slovenia, Ngoại trưởng Tone Kajzer bày tỏ hy vọng sự kiện này “đánh dấu sự khởi đầu của một giai đoạn đối thoại sâu sắc hơn, hợp tác mạnh mẽ hơn và trên hết là những kết quả cụ thể hơn vì lợi ích của người dân hai nước,” theo một bài đăng trên mạng xã hội X.
Chuyến thăm Slovenia diễn ra chỉ một ngày sau khi Vương quốc Anh công bố lệnh cấm giao thương với các khu định cư của Israel tại Bờ Tây bị chiếm đóng, cùng với những tuyên bố tương tự từ Pháp và Canada. Các động thái này được xem là biểu tượng cho sự bất mãn của một số đồng minh thân cận của Israel, phản ánh sự cô lập ngày càng tăng của chính phủ Israel do cuộc chiến ở Gaza.
Chính phủ trung tả trước đó của Slovenia, dưới thời cựu Thủ tướng Robert Golob, từng là một trong những tiếng nói chỉ trích mạnh mẽ nhất Israel trong Liên hiệp Châu Âu. Chính phủ này đã công nhận nhà nước Palestine vào năm 2024, áp đặt lệnh cấm nhập khẩu từ các khu định cư của Israel, cấm vận vũ khí và ban hành lệnh cấm nhập cảnh đối với các quan chức cấp cao của Israel, bao gồm cả Thủ tướng Benjamin Netanyahu. Tuy nhiên, ông Jansa, sau khi nhậm chức vào đầu tháng Sáu, đã đảo ngược hoàn toàn các chính sách này.
Ông Jansa trên X tuần này cho biết chính phủ của ông đang nỗ lực khắc phục những thiệt hại do chính sách của chính quyền tiền nhiệm gây ra, gọi đó là “chính sách bài Do Thái.” Trong khi đó, cựu Thủ tướng Golob cáo buộc người kế nhiệm đã cản trở lập trường cứng rắn hơn của EU đối với các khu định cư bất hợp pháp, và cho rằng việc mở đại sứ quán là “một bước nữa theo cùng một hướng, dịch chuyển khỏi luật pháp quốc tế.” Đảng Phong trào Tự do của ông Golob tuyên bố sẽ tìm cách phế truất ông Jansa và ông Kajzer tại Quốc hội.
Theo tin từ Associated Press, một nhà phân tích chính trị Slovenia cho rằng sự thay đổi chính sách lớn này không phản ánh ý kiến công chúng vốn có xu hướng ôn hòa của quốc gia có khoảng 2 triệu dân này, khi phần lớn người dân Slovenia hoặc phản đối Israel hoặc giữ thái độ trung lập.
