Phát ngôn viên Văn phòng Thủ tướng Israel, ông Doron Spielman, cho biết Israel đã bày tỏ những quan ngại an ninh nghiêm trọng với Tòa Bạch Ốc về đề xuất giải trừ vũ khí với Hamas. Tuyên bố này được đưa ra sau khi các cuộc không kích của Israel trong đêm và sáng sớm Chủ nhật (giờ địa phương) đã khiến ít nhất 17 người thiệt mạng tại Gaza, trong đó có cả trẻ em.
Ông Spielman nêu rõ, đánh giá tình báo của Israel cho thấy Hamas vẫn cam kết tái thiết quân sự thay vì phi quân sự hóa một cách chân thành. Ông khẳng định quân đội Israel sẽ không rút khỏi Gaza – nơi họ đang kiểm soát hơn 60% lãnh thổ – trước khi Hamas giải giáp hoàn toàn.
“Đánh giá của chúng tôi là nếu chúng tôi tái bố trí lực lượng trước khi Hamas thực sự bị giải giáp, họ sẽ nhanh chóng mở rộng sự hiện diện khắp Gaza, tái thiết cơ sở hạ tầng khủng bố, một lần nữa đe dọa các cộng đồng Israel và tìm cách thực hiện một cuộc tấn công tương tự như ngày 7 tháng 10,” ông nói, ám chỉ vụ tấn công của Hamas vào Israel năm 2023 đã châm ngòi cho cuộc chiến tại Dải Gaza.
Bình luận của ông được đưa ra vài ngày sau khi Hamas tuyên bố sẽ bắt đầu giải trừ vũ khí như một phần của thỏa thuận ngừng bắn do Hoa Kỳ làm trung gian ký kết chín tháng trước để chấm dứt cuộc xung đột kéo dài gần ba năm. Đây là một bước đột phá tiềm năng trong việc chấm dứt xung đột, nhưng nhiều trở ngại, điều kiện và khung thời gian dài vẫn còn ở phía trước.
Kế hoạch ngừng bắn 20 điểm của Tổng Thống Donald Trump kêu gọi nhóm vũ trang này giao nộp vũ khí và phá hủy mạng lưới đường hầm rộng lớn. Kế hoạch cũng hình dung việc lực lượng Israel rút khỏi Gaza, sự xuất hiện của một chính phủ Palestine mới mang tính kỹ trị, triển khai một lực lượng an ninh quốc tế và tái thiết khu vực lãnh thổ Palestine bị tàn phá.
Việc Hamas giải giáp vũ khí đã là một điểm bế tắc và làm đình trệ các cuộc đàm phán trong nhiều tháng. Khi công bố thỏa thuận trên mạng xã hội vào thứ Năm, Tổng Thống Donald Trump cho biết quá trình này sẽ được thực hiện theo từng giai đoạn được cấu trúc cẩn thận.
Theo một bản sao thỏa thuận mà AP thu thập và xác minh, tất cả vũ khí do cảnh sát do Hamas điều hành nắm giữ sẽ được chuyển giao cho ủy ban kỹ trị Palestine do Hoa Kỳ hậu thuẫn, được gọi là Ủy ban Quốc gia về Quản lý Gaza, khi ủy ban này đến vùng lãnh thổ này. Vẫn chưa rõ thời điểm diễn ra vì nó còn phụ thuộc vào các bước khác.
Quy trình ngừng hoạt động và lưu trữ vũ khí hạng nặng cũng như tháo dỡ các địa điểm sản xuất quân sự và đường hầm sẽ bắt đầu sau khi Ủy ban Palestine đến và lực lượng quốc tế được triển khai. Quá trình này sẽ gắn liền với việc rút quân theo từng giai đoạn của Israel, theo thỏa thuận.
Các khu vực Israel kiểm soát ở Gaza phần lớn đã bị tàn phá và bỏ hoang. Phần lớn trong số 2 triệu người Palestine của lãnh thổ này đang ở khu vực còn lại, nơi hàng trăm nghìn người sống trong các trại lều tồi tàn và khu dân cư bị phá hủy.
Israel dường như không có khả năng rút bớt lực lượng đáng kể hoặc đưa ra các nhượng bộ khác trước cuộc bầu cử vào tháng 10 của nước này. Thủ tướng Benjamin Netanyahu đang đối mặt với một cuộc tái chiến đầy khó khăn, với các đối tác cực hữu trong liên minh kêu gọi ông tiếp tục gây áp lực lên Hamas và giữ lực lượng ở Gaza, trong khi phe đối lập cáo buộc ông đã thất bại trong việc ngăn chặn cuộc tấn công ngày 7 tháng 10 năm 2023.
Theo tin từ ABC News, mặc dù Israel đánh giá cao cam kết của Tổng Thống Donald Trump đối với an ninh của họ và nỗ lực tìm kiếm một giải pháp bền vững, nhưng lập trường của chính phủ về việc giải trừ vũ khí dựa trên tình báo chi tiết cho thấy Hamas tiếp tục tái vũ trang, tuyển mộ chiến binh và xây dựng lại năng lực quân sự.
