Một đánh giá mới về thực phẩm siêu chế biến (UPF) và sức khỏe não bộ cho thấy, chỉ cần ăn hai lát thịt nguội (deli meat) mỗi ngày cũng có liên quan đến nguy cơ mất trí nhớ cao đáng kể.
Kết quả nghiên cứu này, được công bố trên tạp chí Annual Review of Nutrition số tháng 8 năm 2026, đã phân tích hàng chục nghiên cứu trên người và động vật, bao gồm cả một nghiên cứu với gần 500.000 người tham gia tại Vương quốc Anh. Theo đó, mỗi 25 gram thịt chế biến ăn thêm hàng ngày tương ứng với nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ do mọi nguyên nhân tăng 44% và nguy cơ mắc bệnh Alzheimer tăng 52%.
25 gram thịt chế biến tương đương với khoảng một đến hai lát thịt nguội, tùy thuộc vào độ dày lát cắt.
Đánh giá này do một nhóm gồm 27 nhà nghiên cứu quốc tế thực hiện, xem xét rộng hơn về việc liệu chế độ ăn nhiều UPF có thể góp phần làm não bộ lão hóa theo thời gian hay không. UPF bao gồm đồ uống có đường, đồ ăn nhẹ đóng gói và các loại thực phẩm chế biến công nghiệp nặng khác, thường chứa các thành phần như chất nhũ hóa, chất bảo quản và màu nhân tạo.
Tác giả chính của nghiên cứu, Tiến sĩ Owen Carmichael tại Trung tâm Nghiên cứu Y sinh Pennington (Louisiana), cho biết: “Điều quan trọng nhất đối với người tiêu dùng là rất dễ dàng đưa các sản phẩm thực phẩm vào chuỗi cung ứng mà không thực sự hiểu rõ tác động của chúng đối với sức khỏe, bao gồm cả sức khỏe của bộ não.” Ông cũng lưu ý rằng một số UPF được chế biến kỹ lưỡng đến mức “trông giống như dược phẩm”, nhưng lại không phải chịu sự giám sát chặt chẽ như thuốc khi đưa ra thị trường.
Các nhà nghiên cứu đang điều tra hai giả thuyết chính giải thích mối liên hệ giữa UPF và sức khỏe não bộ: 1) UPF có thể gây tổn hại sức khỏe tim mạch và mạch máu, từ đó ảnh hưởng gián tiếp đến não bộ; 2) Một số phụ gia thực phẩm có thể làm rối loạn hóa học não bộ. Cả hai giả thuyết này đều cần được nghiên cứu sâu hơn, theo Carmichael.
Nghiên cứu nhấn mạnh rằng bằng chứng về mối liên hệ giữa thịt chế biến và chứng mất trí nhớ mang tính quan sát, không thể chứng minh mối quan hệ nhân quả trực tiếp.
Nhiều khuyến nghị về chế độ ăn uống hiện nay trùng khớp với lời khuyên về sức khỏe tim mạch từ lâu, như ăn nhiều trái cây, rau và cá. Các chuyên gia cũng cho biết, UPF chiếm khoảng 55% lượng calo hàng ngày của người Mỹ, do chúng thường có giá rẻ, tiện lợi và được tiếp thị rầm rộ.
Thay thế 10% lượng calo từ UPF bằng thực phẩm không qua chế biến có thể giảm 19% nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng cảnh báo không nên gộp tất cả các loại UPF vào một nhóm, vì một số thực phẩm được phân loại là UPF vẫn có thể trung tính hoặc có lợi cho sức khỏe, ví dụ như ngũ cốc nguyên hạt tăng cường, các sản phẩm từ sữa như sữa chua và bánh mì đóng gói.
Theo nguồn tin Fox News, mặc dù bằng chứng chủ yếu đến từ các nghiên cứu quan sát, các chuyên gia vẫn khuyến khích giảm tiêu thụ UPF. Một chế độ ăn uống lành mạnh cho tim cũng tốt cho não bộ, vì vậy việc bổ sung omega-3, chất chống oxy hóa và polyphenol rất được khuyến khích.
