Theo kết quả cuối cùng được Bộ Nội vụ Maroc công bố hôm thứ Sáu, Đảng Tự do và Dân chủ (PAM) đã giành được nhiều ghế nhất trong cuộc bầu cử nghị viện của đất nước, với 97 trong số 395 ghế tại Hạ viện. Đảng này, được thành lập bởi một cố vấn hoàng gia thân cận với Vua Mohammed VI, đã không đạt được đa số tuyệt đối và sẽ cần đàm phán với các đảng khác để thành lập một chính phủ liên minh.
Cuộc bầu cử diễn ra trong bối cảnh sự thất vọng ngày càng tăng trong giới trẻ, tình trạng thất nghiệp cao mặc dù nền kinh tế phát triển, cùng với những yêu cầu về cải thiện hệ thống trường học, bệnh viện và nhà ở. Đây là cuộc bỏ phiếu đầu tiên kể từ các vụ di cư hàng loạt gây chết người đến Ceuta hồi tháng 7 và các cuộc biểu tình do thế hệ Gen Z dẫn đầu vào năm ngoái.
Chính phủ sắp tới sẽ giám sát hàng tỷ đô la đầu tư khi Maroc chuẩn bị đồng tổ chức World Cup 2030, khiến một số người gọi đây là “chính phủ World Cup”. Lãnh đạo chính trị mới cũng sẽ đối mặt với áp lực giải quyết các mối quan tâm hàng ngày của người dân, bao gồm việc làm, lương bổng và chi phí sinh hoạt.
Mặc dù vướng vào một vụ bê bối lớn về buôn bán ma túy và vàng bị cáo buộc liên quan đến một số thành viên cấp cao của PAM, đảng này đã vượt qua hậu quả chính trị và giành được nhiều ghế hơn so với cuộc bầu cử trước. Liên minh cầm quyền hiện tại, Tập hợp Quốc gia những người Độc lập (RNI), đã chịu tổn thất nặng nề khi chỉ giành được 66 ghế. Đảng Hồi giáo ôn hòa Phát triển và Công lý (PJD), chỉ giành được 13 ghế vào năm 2021, đã tăng vọt lên 54 ghế.
PAM trước đây đã tuyên bố sẽ không thành lập liên minh với RNI. Khả năng cao là họ sẽ hợp tác với đảng đứng thứ ba là Istiqlal và các đảng khác giành được ít ghế hơn để đạt được đa số. Một liên minh với PJD khó xảy ra do sự kình địch chính trị lâu dài giữa hai đảng. PAM được thành lập vào năm 2008 bởi Fouad Ali El Himma, bạn thời thơ ấu của nhà vua. Đảng này nổi lên như một lực lượng chính trị lớn, được xem là đối trọng với PJD, đảng từng đứng đầu chính phủ trong một thập kỷ.
Hiến pháp Maroc quy định nhà vua phải bổ nhiệm thủ tướng từ đảng giành được nhiều ghế nhất trong các cuộc bầu cử lập pháp. Một ứng cử viên tiềm năng cho chức vụ thủ tướng là Fouzi Lakjaa, chủ tịch liên đoàn bóng đá Maroc, người gần đây đã gia nhập đảng PAM và được hưởng lợi từ những thành tích bóng đá gần đây của Maroc. Một khả năng khác là Fatima-Zahra Mansouri, 50 tuổi, thị trưởng Marrakech và Bộ trưởng Quy hoạch Đô thị. Nếu được chọn, bà sẽ là nữ thủ tướng đầu tiên của Maroc. Tuy nhiên, đảng này không có một lãnh đạo duy nhất mà được điều hành bởi một ban lãnh đạo tập thể, với bà Mansouri giữ vai trò điều phối viên.
Theo ABC News, 6 triệu trong số 15,8 triệu cử tri đăng ký đã đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử lần thứ sáu kể từ khi Vua Mohammed VI lên ngôi cách đây 27 năm. Tỷ lệ tham gia chung là 38% – mức thấp nhất kể từ năm 2007.
