California đang đứng trước cơ hội trở thành tiểu bang đầu tiên ở Hoa Kỳ áp dụng thuế đánh vào tài sản ròng của các tỷ phú. Đề xuất này, được gọi là Dự luật 40, sẽ áp dụng một khoản thuế 5% một lần đối với những người có tài sản ròng vượt quá 1 tỷ USD. Phần lớn số tiền thu được dự kiến sẽ được dùng để bù đắp các khoản cắt giảm tài trợ liên bang cho y tế.
Dự luật đã gây ra sự chia rẽ sâu sắc ngay cả trong giới lãnh đạo cấp tiến, đồng thời châm ngòi cho một trong những cuộc tranh luận tốn kém nhất trong lịch sử tiểu bang. Thượng nghị sĩ Bernie Sanders của Vermont đã ca ngợi đây là bước đi lịch sử nhằm giảm thiểu bất bình đẳng giàu nghèo, đảm bảo người giàu đóng góp phần công bằng của họ. Tuy nhiên, Thống đốc Gavin Newsom lại bày tỏ lo ngại rằng động thái này có thể khiến những người giàu nhất rời khỏi California, mang theo nguồn thu thuế quan trọng.
Theo tin từ The Associated Press, phe phản đối dự luật đã huy động được số tiền gần gấp 10 lần so với phe ủng hộ, chủ yếu nhờ vào sự đóng góp của các ông trùm công nghệ và nhà đầu tư mạo hiểm. Một số tỷ phú, bao gồm cả những người đồng sáng lập Google là Sergey Brin và Larry Page, đã bắt đầu giảm bớt mối liên hệ với tiểu bang ngay sau khi đề xuất được đưa ra. Mark Zuckerberg, Giám đốc điều hành Meta, được cho là đã có thỏa thuận để tiếp tục cư trú tại California và chi trả khoản thuế này mà không ảnh hưởng đến quyền sở hữu của mình trong công ty.
Bà Lorena Gonzalez, Chủ tịch Liên đoàn Lao động California, cho biết: “Đã đến lúc thu thuế để đảm bảo hệ thống y tế của chúng ta vẫn an toàn.” Tuy nhiên, một số đồng minh truyền thống của Đảng Dân chủ, bao gồm Planned Parenthood và Hiệp hội Giáo viên California, lại bày tỏ quan ngại về cách phân bổ nguồn thu thuế và tác động tiềm tàng đối với ngân sách tiểu bang nếu một làn sóng di cư của người nộp thuế giàu có xảy ra.
Các cuộc thăm dò ý kiến cho thấy sự chia rẽ trong cử tri California. Theo một cuộc khảo sát của Viện Chính sách Công California (PPIC) vào giữa tháng 10, 52% cử tri có xu hướng bỏ phiếu chống lại dự luật, trong khi 46% ủng hộ. Điều này cho thấy một sự thay đổi so với khảo sát hồi đầu tháng 9, khi 52% ủng hộ và 46% phản đối.
Ngay cả khi Dự luật 40 được đa số cử tri thông qua, nó vẫn có thể bị vô hiệu hóa nếu một trong hai biện pháp khác, cũng có trong lá phiếu lần này, được thông qua. Các biện pháp này, được hỗ trợ bởi một ủy ban chính trị, bao gồm lệnh cấm đánh thuế mới đối với tài sản tài chính và các tài sản cá nhân khác. Ủy ban này đã huy động được hơn 333 triệu USD, trong đó khoảng 30% đến từ Sergey Brin.
Cuộc tranh luận về Dự luật 40 đã khơi dậy một cuộc đối thoại quan trọng về vấn đề bất bình đẳng tài sản, bất kể kết quả cuối cùng. Bà Gonzalez nhấn mạnh: “Chúng ta đang tiến về phía trước, và chúng ta đang cho các tiểu bang khác thấy rằng bạn có thể ngẩng cao đầu đối mặt với các tỷ phú và đối đầu với họ.”
