Các công ty của Hoa Kỳ đã ký kết các thỏa thuận và hợp tác trị giá khoảng 60 tỷ đô la với chính phủ Iraq vào thứ Sáu tuần này. Đáng chú ý, các thỏa thuận này bao gồm những kế hoạch nhằm thiết lập các tuyến đường thay thế để vận chuyển dầu ra khỏi Vịnh Ba Tư.
Những hợp đồng này, được ký kết tại Phòng Thương mại Hoa Kỳ, còn bao gồm các lĩnh vực khác như y tế, viễn thông và hạ tầng. Tuy nhiên, chi tiết về thời điểm các tuyến đường dầu mỏ thay thế này có thể đi vào hoạt động và trở nên khả thi vẫn chưa rõ ràng. Hiện tại, khoảng một phần năm lượng dầu toàn cầu vẫn phải đi qua Eo biển Hormuz.
Giới phân tích từ Goldman Sachs ước tính rằng việc xây dựng các đường ống dẫn dầu, ngay cả ở một quốc gia, cũng mất ít nhất hai năm rưỡi. Các đường ống mới này sẽ đi qua hai hoặc nhiều quốc gia.
Kể từ khi cuộc chiến giữa Hoa Kỳ và Iran bùng nổ vào ngày 28 tháng 2, Iran đã nhiều lần tìm cách phong tỏa Eo biển Hormuz, gây ra biến động mạnh trên thị trường dầu mỏ. Giá dầu West Texas Intermediate đã tăng gần 5% vào chiều thứ Sáu, lên mức 88 đô la/thùng.
Theo ông Thomas Barrack, Đại sứ Hoa Kỳ tại Thổ Nhĩ Kỳ, các thỏa thuận về đường ống dẫn dầu này sẽ dẫn đến một chương trình “biến Eo biển Hormuz thành dĩ vãng”.
Các ký kết này diễn ra sau cuộc gặp giữa Thủ tướng Iraq, Ali Falah al-Zaidi, với các giám đốc điều hành của Chevron tại Houston. Ông al-Zaidi đã kêu gọi công ty năng lượng Hoa Kỳ đẩy mạnh và tăng tốc các khoản đầu tư vào Iraq.
Phát biểu vào thứ Sáu, ông al-Zaidi nhấn mạnh rằng nền kinh tế Iraq đang tìm kiếm các khoản đầu tư và hợp tác dài hạn, chứ không chỉ đơn thuần là các nhà thầu thực hiện dự án. Ông cũng khẳng định cam kết của chính phủ Iraq về việc giao tiếp, đối thoại và hợp tác với Phòng Thương mại Hoa Kỳ, mô tả đây là “nơi các quyết định kinh tế được đưa ra”.
Cùng ngày, Chevron đã ký ba thỏa thuận với chính phủ Iraq. Ông Jake Spiering, Chủ tịch phụ trách phát triển kinh doanh doanh nghiệp của Chevron, cho biết hai thỏa thuận sẽ tập trung vào việc tăng sản lượng dầu, trong khi thỏa thuận thứ ba liên quan đến việc “đầu tư vào một đường ống sẽ tạo ra một tuyến xuất khẩu khác từ Iraq ra thị trường thế giới. Điều này rất quan trọng đối với an ninh năng lượng”.
Ngoài ra, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cũng hoan nghênh thỏa thuận giữa Iraq và Syria về việc “thúc đẩy việc phục hồi và tái thiết đường ống dẫn dầu thô Iraq-Syria như một dự án hạ tầng ưu tiên”. Bộ Ngoại giao cho biết Hoa Kỳ chào đón sự tham gia của một tập đoàn quốc tế do Hoa Kỳ dẫn đầu để thực hiện các khía cạnh kỹ thuật và tài chính của dự án này.
Theo các quan chức Iraq, đường ống dẫn dầu này sẽ kết nối Basra ở miền Nam Iraq với Haditha ở miền Tây Iraq, và từ đó đi đến cảng Ceyhan của Thổ Nhĩ Kỳ và cảng Baniyas của Syria. Dự kiến, đường ống này có thể vận chuyển khoảng 2 triệu thùng dầu mỗi ngày.
Sau cuộc chiến do Hoa Kỳ và Israel phát động chống lại Iran vào ngày 28 tháng 2, Iraq – một quốc gia giàu dầu mỏ và có cả lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn lẫn các căn cứ của Hoa Kỳ – đã trở thành tâm điểm chú ý. Trong khi đó, Syria là một trong số ít các quốc gia trong khu vực đã cố gắng đứng ngoài cuộc xung đột này. Theo tin từ ABC News, Damascus đã quảng bá Syria như một biểu tượng ổn định và đề nghị nước này trở thành một tuyến đường trung chuyển thay thế cho việc vận chuyển năng lượng.
