Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Hoa Kỳ đã cận kề sau nhiều tháng vận động tranh cử và chi tiêu hàng tỷ đô la. Dù các cuộc thăm dò dư luận gần đây cho thấy Đảng Dân chủ có lợi thế, nhưng không phải lúc nào các cuộc khảo sát này cũng chính xác, và năm nay có thể mang đến những kết quả bất ngờ.
Về cơ bản, có ba kịch bản chính có thể xảy ra sau khi người dân Hoa Kỳ đi bỏ phiếu. Bài phân tích này sẽ xem xét ba khả năng đó, những dấu hiệu ban đầu khi kết quả bắt đầu được công bố và ý nghĩa tiềm tàng đối với đất nước.
1. Làn sóng Dân chủ mạnh mẽ
Theo lịch sử, các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ thường có lợi cho đảng không nắm quyền. Cộng thêm một Tổng thống có tỷ lệ ủng hộ thấp kỷ lục, cuộc chiến tranh ở Trung Đông đẩy giá tiêu dùng lên cao, và một số chính sách gây tranh cãi như siết chặt nhập cư và xây dựng các trung tâm dữ liệu, tất cả đều tạo điều kiện cho một “làn sóng bầu cử”.
Trong kịch bản này, một làn sóng mạnh mẽ sẽ xảy ra. Đảng Dân chủ không chỉ giành quyền kiểm soát Hạ viện mà còn vượt xa con số 218 ghế cần thiết để chiếm đa số. Họ có thể thắng không chỉ ở các khu vực được các nhà phân tích coi là sít sao, mà còn giành được những ghế ở các địa bàn vốn nghiêng về phe bảo thủ.
Ở Thượng viện, kịch bản này đòi hỏi Đảng Dân chủ phải thắng tất cả hoặc phần lớn các cuộc đua đang còn bỏ ngỏ, kể cả ở những tiểu bang truyền thống bảo thủ. Sẽ có những chiến thắng đáng kinh ngạc ở những nơi chưa từng bầu dân biểu Dân chủ trong một thế hệ, như Texas, hoặc gần một thế kỷ trong trường hợp của Kansas.
Nếu điều này xảy ra, Đảng Dân chủ sẽ không chỉ kiểm soát Thượng viện mà còn có thêm một hoặc hai ghế dự phòng. Điều này có thể tránh được những tranh cãi tiềm tàng về pháp lý nếu Đảng Cộng hòa đưa ra thách thức sau phán quyết của một thẩm phán bác bỏ vụ kiện của chính quyền Tổng thống Donald Trump về việc hai ứng cử viên cùng tên Dan Sullivan xuất hiện trên lá phiếu ở Alaska.
Đảng Dân chủ có thể đạt được điều này bằng cách thúc đẩy cử tri của họ đi bỏ phiếu và giành được sự ủng hộ đáng kể từ cử tri độc lập. Điều này sẽ đảo ngược thành công của Tổng thống Donald Trump trong việc thu hút cử tri gốc Tây Ban Nha và nam giới trẻ tuổi vào năm 2024. Một số cử tri Cộng hòa cũng có thể ủng hộ Đảng Dân chủ hoặc đơn giản là ở nhà.
Kết quả này sẽ là một đòn giáng mạnh vào Tổng thống Donald Trump và Đảng Cộng hòa, mở đường cho hai năm xung đột giữa một Đảng Dân chủ mới được tiếp sức với quyền lực lập pháp và một Tổng thống vốn không bao giờ lùi bước trong cuộc chiến.
Dấu hiệu ban đầu khi kết quả đến: Nếu Đảng Dân chủ giữ vững các ghế mục tiêu ở Florida và giành được một số khu vực của Đảng Cộng hòa ở North Carolina, Michigan, New York, Virginia và Kentucky. Nếu họ lật đổ ghế Thượng viện ở South Carolina, đó sẽ là một đêm tốt lành cho Đảng Dân chủ.
2. Dòng chảy Dân chủ
Các cuộc thăm dò có thể không hoàn toàn sai, nhưng cũng không hoàn toàn đúng. Trong kịch bản này, Đảng Dân chủ có thể giành đủ số ghế dễ dàng ở Hạ viện để chiếm đa số, nhưng không phải là một đa số lớn. Điều này có nghĩa là các lãnh đạo Đảng Dân chủ trong Hạ viện sẽ phải thường xuyên thương lượng với các thành viên cực đoan bên cánh tả và trung tâm để đảm bảo đủ số phiếu thông qua luật.
Ở Thượng viện, Đảng Dân chủ chỉ giành được một hoặc hai ghế – như North Carolina dường như đã chắc chắn – nhưng các cuộc đua ở các bang bảo thủ sẽ nằm ngoài tầm với. Có thể họ không thể lật đổ Thượng nghị sĩ Cộng hòa Susan Collins ở Maine, hoặc ứng cử viên cánh tả Abdul El-Sayed không thể giữ Michigan trong tay Đảng Dân chủ. Cuộc tranh cãi về hai ứng cử viên Dan Sullivan cũng có thể đủ để đánh bại ứng cử viên Dân chủ Mary Peltola ở Alaska.
Để kịch bản “dòng chảy Dân chủ” này xảy ra, tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu cao của Đảng Dân chủ trong bầu cử sớm sẽ phải được cân bằng bởi một làn sóng cử tri Cộng hòa vào ngày bầu cử. Những nỗ lực của Tổng thống Donald Trump nhằm huy động cử tri ủng hộ ông ở các bang bảo thủ có thể giúp đảng của ông tránh được kịch bản tồi tệ nhất. Các cuộc đua sít sao có thể mang lại kết quả trái chiều cho cả hai đảng.
Kết quả sẽ là một Quốc hội bị chia rẽ – và đó là công thức cho sự bế tắc chính trị.
Dấu hiệu ban đầu khi kết quả đến: Nếu Florida vẫn giữ vững quan điểm Cộng hòa trên diện rộng. Nếu Đảng Dân chủ giành được một số ghế tại Hạ viện ở các địa điểm như Virginia và Pennsylvania, nhưng các đương kim nghị sĩ Cộng hòa ở các khu vực an toàn hơn trên toàn quốc tránh được việc bị “cuốn trôi” trong một cơn lũ.
3. Một đêm tốt lành cho Đảng Cộng hòa
Kịch bản này bao gồm việc Đảng Cộng hòa giữ vững cả hai viện của Quốc hội. Để điều này xảy ra, các cuộc thăm dò – vốn đã đánh giá thấp sự ủng hộ của Tổng thống Donald Trump trước đây – cần phải sai lầm và các cuộc đua sít sao phải nghiêng về phía Đảng Cộng hòa. Không chỉ cử tri Cộng hòa phải đi bỏ phiếu với số lượng đáng kinh ngạc, mà cử tri độc lập và gốc Tây Ban Nha, những người dường như đã quay lưng lại với các chính sách của Tổng thống Donald Trump, cũng phải quay trở lại ủng hộ ông.
Trong kịch bản này, quyền kiểm soát Hạ viện, vốn được coi là đã chắc chắn cho Đảng Dân chủ, có thể phụ thuộc vào California và quy trình kiểm phiếu kéo dài nhiều ngày đối với các phiếu bầu qua thư. Cuối cùng, Đảng Cộng hòa có thể giành được một đa số sít sao nhờ một phần vào nỗ lực vẽ lại các khu vực bầu cử có lợi hơn ở những nơi như Texas, Florida và North Carolina. Cũng có thể Đảng Cộng hòa thắng tất cả các cuộc đua Thượng viện ở các bang bảo thủ và lật đổ Michigan, một ghế vốn thuộc về Đảng Dân chủ trước cuộc bầu cử.
Ngay cả khi Đảng Cộng hòa không giữ được North Carolina hoặc thắng ở Minnesota hay New Hampshire, các bang mà Đảng Dân chủ đang nắm giữ, họ có thể ít nhất là khiến các ứng cử viên Dân chủ phải “toát mồ hôi”.
Nếu điều này xảy ra, vào sáng thứ Tư, Tổng thống Donald Trump có thể tuyên bố một nhiệm kỳ tái đắc cử và thúc đẩy chương trình nghị sự đối nội và đối ngoại của mình với sự ủng hộ tiếp tục của một Quốc hội do Đảng Cộng hòa kiểm soát.
Dấu hiệu ban đầu khi kết quả đến: Nếu các Thượng nghị sĩ Ashley Moody ở Florida và Jon Husted ở Ohio giành chiến thắng dễ dàng. Nếu Đảng Cộng hòa giữ vững các ghế tại Hạ viện ở Pennsylvania và Virginia, và họ lật đổ các ghế hiện do Đảng Dân chủ nắm giữ ở North Carolina, Ohio và Florida.
Bài phân tích được thực hiện bởi Anthony Zurcher, phóng viên Bắc Mỹ của BBC News.
