Nhiều cuộc biểu tình đã lan rộng khắp Ấn Độ trong tuần qua, khi các đảng đối lập và nhóm xã hội dân sự yêu cầu Trưởng Ban Bầu cử từ chức vì cáo buộc thao túng danh sách cử tri.
Chiến dịch này được dẫn dắt một phần bởi phong trào thanh niên “Cockroach” của Ấn Độ, từng tổ chức các cuộc biểu tình đường phố buộc Bộ trưởng Giáo dục phải từ chức hồi tháng 7.
Những người biểu tình đòi ông Gyanesh Kumar, Trưởng Ban Bầu cử, từ chức và chấm dứt việc ban bầu cử đang xem xét lại danh sách cử tri. Họ cáo buộc quá trình này có thể khiến hàng triệu cử tri bị tước quyền bầu cử và mang lại lợi ích cho Đảng Bharatiya Janata (BJP) theo chủ nghĩa dân tộc Hindu của Thủ tướng Narendra Modi. Tuy nhiên, cả ban bầu cử và chính phủ đều bác bỏ các cáo buộc này.
Ấn Độ là nền dân chủ lớn nhất thế giới với hàng trăm triệu người tham gia bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử quốc gia và bang. Ban Bầu cử đóng vai trò trung tâm trong việc xác định tính đủ điều kiện của cử tri và quản lý bầu cử, do đó những thay đổi về danh sách cử tri mang ý nghĩa chính trị sâu sắc.
Tranh cãi xoay quanh đợt rà soát danh sách cử tri toàn quốc được gọi là Rà soát Đặc biệt Chuyên sâu (SIR). Quá trình này bắt đầu từ năm ngoái tại bang Bihar và đã lan rộng ra hầu hết các bang và lãnh thổ của Ấn Độ.
Theo quy trình này, cử tri phải cung cấp giấy tờ chứng minh họ đủ điều kiện để được tiếp tục có tên trong danh sách. Ban Bầu cử cho biết việc này là cần thiết để loại bỏ các mục trùng lặp và không đủ điều kiện, đảm bảo những cử tri hợp lệ được đăng ký. Tuy nhiên, giới phê bình lại cho rằng quy trình này có thể loại bỏ những cử tri hợp lệ, đặc biệt là các cộng đồng nghèo và dễ bị tổn thương, bởi các yêu cầu đưa ra có thể khó hiểu và khó thực hiện đối với nhiều người, nhất là những ai không có hồ sơ cũ của chính phủ hoặc các giấy tờ khác.
Phe đối lập cáo buộc ban bầu cử thiên vị đảng của ông Modi, cho rằng các thay đổi có thể loại bỏ những người có khả năng ủng hộ đảng đối lập trong khi giữ lại hoặc thêm những cử tri ủng hộ BJP. Đảng BJP và Ban Bầu cử bác bỏ những lời buộc tội này, khẳng định việc rà soát danh sách chỉ nhằm mục đích cập nhật và loại bỏ những đối tượng mà họ gọi là “những kẻ xâm nhập”.
Trích dẫn từ báo The Indian Express, hồi tháng 9, hai trong ba thành viên ban bầu cử đã phản đối chính thức một số quyết định liên quan đến việc rà soát danh sách cử tri, quy trình đăng ký và hệ thống kỹ thuật số của ban. Ông Kumar, trưởng ban bầu cử, được cho là đã bác bỏ những phản đối này. Ban Bầu cử thì cho rằng báo cáo phản ánh “những quan điểm và thảo luận khác nhau” chứ không phải là các phản đối chính thức bằng văn bản.
Phong trào “Cockroach”, các đảng đối lập và nhóm xã hội dân sự đã kêu gọi ông Kumar từ chức hoặc bị cách chức, đồng thời yêu cầu một cuộc điều tra về hành vi của ông, bao gồm cả khả năng tiến hành tố tụng hình sự. Họ muốn dừng đợt rà soát hiện tại và sử dụng danh sách cử tri trước đây cho các cuộc bầu cử trong tương lai. Họ cũng yêu cầu một quy trình minh bạch và độc lập hơn trong việc bổ nhiệm các thành viên ban bầu cử.
Dữ liệu từ Ban Bầu cử cho thấy danh sách cử tri ở một số khu vực có thể giảm tới 30%, làm dấy lên lo ngại trong các đảng đối lập và nhóm biểu tình về khả năng bị loại trừ. Vụ việc này được đưa tin bởi Hãng thông tấn Associated Press.
