Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Hai tuyên bố Hoa Kỳ sẽ tái áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran và áp đặt các khoản phí mới đối với tàu thương mại đi qua Eo biển Hormuz. Động thái này dường như nhằm thu hồi một phần chi phí phát sinh trong cuộc xung đột kéo dài, đồng thời xóa bỏ những nhượng bộ cuối cùng đối với Iran trong thỏa thuận sơ bộ giữa hai nước.
“Tất cả các quốc gia khác sẽ được sử dụng Eo biển một cách công bằng và cởi mở,” Tổng Thống Trump viết trên nền tảng mạng xã hội của mình, cho biết Hoa Kỳ sẽ trở thành “NGƯỜI BẢO VỆ EO BIỂN HORMUZ,” và “vì sự CÔNG BẰNG,” sẽ “được hoàn trả 20% giá trị hàng hóa vận chuyển qua tuyến đường thủy chiến lược này để đổi lấy việc đảm bảo an toàn hành trình.”
“Chúng tôi đã canh gác eo biển này suốt 50 năm mà chưa bao giờ nhận được thanh toán,” Tổng Thống Trump trả lời phỏng vấn trên Fox News hôm Thứ Hai. “Chúng tôi muốn được hoàn trả cho việc này – cho việc đặt người của chúng tôi vào nguy hiểm.”
Theo tin từ ABC News, lệnh phong tỏa hải quân trở lại này xóa bỏ nhượng bộ cuối cùng dành cho Tehran theo biên bản ghi nhớ đã được ký bởi Tổng Thống tại Cung điện Versailles chỉ 26 ngày trước. Động thái này diễn ra trong bối cảnh cả hai quốc gia dường như đang đứng trên bờ vực chiến tranh toàn diện sau nhiều vụ trao đổi đòn đáp trả trong những ngày gần đây.
Sau khi các nỗ lực ngoại giao cuối tuần không làm hạ nhiệt căng thẳng leo thang nhanh chóng giữa Hoa Kỳ và Iran, việc tái áp đặt lệnh phong tỏa hải quân được dự đoán từ trước. Tuy nhiên, tuyên bố của Tổng Thống về việc thu phí từ các tàu thương mại dường như khiến một số thành viên trong chính quyền, các chính phủ nước ngoài và các tổ chức quốc tế bất ngờ. Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, do Ngoại Trưởng Marco Rubio đứng đầu, một cố vấn thân cận của Tổng Thống Trump, đã lên tiếng phản đối việc áp đặt phí, cho rằng điều này vi phạm luật pháp quốc tế. Một phát ngôn viên của Cơ quan Hàng hải Quốc tế (IMO) thuộc Liên Hợp Quốc cũng cho biết không có cơ sở pháp lý nào để áp đặt phí bắt buộc khi quá cảnh qua các eo biển được sử dụng cho hàng hải quốc tế.
Về phía Iran, Ngoại trưởng Abbas Araghchi phản hồi rằng Iran sẽ tính một mức phí hợp lý hơn và tuyên bố Iran luôn là người bảo vệ eo biển này và sẽ tiếp tục như vậy. Tuy nhiên, ông cho rằng mức 20% là quá cao.
