Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. của Philippines sẽ có bài phát biểu quốc gia thường niên trong bối cảnh bê bối tham nhũng lớn mà ông đã phanh phui năm ngoái, nhưng lại liên lụy đến các đồng minh chủ chốt. Bên cạnh đó là phiên tòa luận tội Phó Tổng thống và ảnh hưởng kinh tế toàn cầu từ cuộc chiến dai dẳng ở Iran.
Hơn 23.000 cảnh sát đã được triển khai để bảo vệ Hạ viện tại ngoại ô Quezon City, nơi ông Marcos sẽ có bài phát biểu cuối cùng trước khi nhiệm kỳ sáu năm của ông kết thúc vào giữa năm 2028. Các tuyến đường chính dẫn đến dinh tổng thống ở Manila bị phong tỏa bằng dây thép gai và cảnh sát chống bạo động để ngăn chặn người biểu tình.
An ninh được thắt chặt sau khi một quả bom tự chế nhỏ phát nổ vào sáng sớm thứ Hai gần cổng Bộ Tư pháp ở Manila, không gây thương vong hay thiệt hại lớn. Trước đó, các bộ phận của bom được tìm thấy gần Thượng viện ở ngoại ô Pasay, chưa được lắp ráp và dường như nhằm mục đích “gieo rắc khủng bố hoặc sợ hãi”, theo lời cảnh sát trưởng quốc gia, Tướng Jose Melencio Nartatez Jr.
Ông Marcos dự kiến sẽ trình bày trong bài phát biểu các chương trình mới nhằm giảm thiểu tác động của các hoạt động thù địch tái diễn ở Trung Đông. Ông đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp năng lượng quốc gia kéo dài một năm vào tháng Ba, khi chiến tranh ở Trung Đông leo thang, để đảm bảo nguồn cung nhiên liệu, lương thực và các sản phẩm nông nghiệp đầy đủ, đồng thời ngăn chặn tình trạng tích trữ.
Trong bài phát biểu quốc gia năm ngoái, ông Marcos đã lên án nạn tham nhũng tràn lan trong các dự án kiểm soát lũ lụt, trong bối cảnh Philippines đang vật lộn để phục hồi sau các trận lũ lụt và sạt lở đất chết người khiến hàng chục dân làng thiệt mạng và hơn 200.000 người phải di dời.
Các cuộc điều tra riêng biệt của chính phủ và quốc hội sau đó đã truy tố hàng chục thành viên Hạ viện và Thượng viện cùng các kỹ sư và quan chức công cộng, những người bị cáo buộc bỏ túi khoản tiền hoa hồng khổng lồ từ các dự án kiểm soát lũ lụt. Lối sống xa hoa của họ, bao gồm cả phi đội máy bay riêng và xe hơi châu Âu, đã gây ra sự phẫn nộ và biểu tình của công chúng.
Theo tin từ AP, hiện tại, hai thượng nghị sĩ đương nhiệm và một cựu thượng nghị sĩ đã bị truy tố và giam giữ vì tội tham nhũng quy mô lớn liên quan đến các bất thường này. Một nghi phạm hàng đầu và cựu nghị sĩ Hạ viện đã trốn sang châu Âu. Cựu Bộ trưởng Công trình Công cộng Manuel Bonoan, người từng phục vụ dưới thời ông Marcos, đã phủ nhận mọi hành vi sai trái nhưng cũng bị truy tố liên quan đến các bất thường và đang bị giam giữ tại bệnh viện.
Tuy nhiên, nhiều người đã kêu gọi truy tố nhanh chóng các nhà lập pháp có ảnh hưởng hơn. Các nhà phê bình đặt câu hỏi tại sao một trong những nghi phạm hàng đầu, cựu Chủ tịch Hạ viện Martin Romualdez – anh họ của tổng thống và là đồng minh chủ chốt, người phủ nhận mọi hành vi sai trái – lại chưa bị buộc tội. Ông Marcos đã cam kết rằng ngay cả các đồng minh của ông cũng sẽ bị tống giam nếu có bằng chứng.
“Chúng tôi đã làm đủ, vì chúng tôi chưa xong”, ông Marcos nói. “Không may là, càng tìm hiểu, chúng tôi càng phát hiện nhiều”.
Phiên tòa luận tội Phó Tổng thống Sara Duterte, cựu đồng minh của ông, với các cáo buộc bao gồm tham nhũng và đe dọa tổng thống, cũng đang diễn ra.
