Tổng thống Israel Isaac Herzog đã kêu gọi các đảng phái chính trị của đất nước tham gia đàm phán với một “trái tim rộng mở” để thành lập chính phủ mới. Lời kêu gọi này được đưa ra sau khi kết quả bầu cử gây bất ngờ, không có phe phái nào giành được đa số rõ ràng.
Cuộc bầu cử diễn ra tuần trước đã khiến khối của Thủ tướng Benjamin Netanyahu bị mất đa số tại Quốc hội (Knesset) gồm 120 ghế, với các đảng trong liên minh cầm quyền chỉ giành được 53 ghế. Phe đối lập, ủng hộ đối thủ chính của ông Netanyahu là Gadi Eisenkot, giành được 48 ghế. Điều này khiến cả hai bên đều không có con đường rõ ràng để thành lập chính phủ.
Thế cân bằng quyền lực hiện nằm trong tay các đảng đại diện cho cộng đồng thiểu số Ả Rập, với 19 ghế. Tuy nhiên, cả ông Netanyahu và ông Eisenkot đều tuyên bố sẽ không hợp tác với các đảng này trước cuộc bầu cử.
Ông Netanyahu gần đây tiếp tục công kích các đảng Ả Rập, cáo buộc họ có lập trường không thể chấp nhận về Dải Gaza và Bờ Tây. Ngược lại, ông Eisenkot cho biết ông cởi mở làm việc với bất kỳ ai đồng ý với bốn điều kiện về chủ quyền của Israel và chống Hamas, điều này có thể mở ra con đường cho ông nắm quyền và tránh các cuộc bầu cử mới.
Tổng thống Herzog, người giữ vai trò chủ yếu mang tính nghi lễ, sẽ có quyền quyết định ai là người đầu tiên được giao nhiệm vụ thành lập chính phủ. Quá trình tham vấn ban đầu dự kiến sẽ kéo dài nhiều tuần.
“Tôi hy vọng các đại diện sẽ đến với tâm trí cởi mở, và hôm nay tôi xin thêm: với trái tim rộng mở,” ông Herzog phát biểu hôm Chủ Nhật. “Hãy đến để lắng nghe và được lắng nghe, để chia sẻ ý tưởng và tìm kiếm các giải pháp sáng tạo nhằm ngăn chặn một vòng bầu cử nữa.”
Ông Netanyahu, người sẽ tiếp tục giữ chức Thủ tướng lâm thời cho đến khi chính phủ mới được thành lập, đã cáo buộc các đảng Ả Rập sử dụng sự hậu thuẫn từ nước ngoài để “đánh cắp” cuộc bầu cử, dù không đưa ra bằng chứng. Cơ quan tình báo Israel Shin Bet cho biết họ đang điều tra khả năng can thiệp của nước ngoài vào cuộc bầu cử.
Các lãnh đạo đảng Ả Rập đã mạnh mẽ phủ nhận mọi hành vi sai trái. Ông Herzog cũng thúc giục các nhà lãnh đạo đảng chấp nhận kết quả bầu cử. Theo tin từ NBC News, ông Herzog nhấn mạnh: “Cuộc bầu cử đã kết thúc. Kết quả bầu cử là một sự thật. Đó là thực tế. Và bây giờ là lúc kêu gọi tất cả các nhà lãnh đạo của chúng ta ngừng leo thang và đối mặt với thực tế này.”
Bốn điều kiện mà ông Eisenkot đặt ra cho các đối tác tiềm năng bao gồm: công nhận Israel là một nhà nước Do Thái, cam kết với các giá trị độc lập của đất nước, chấp nhận nghĩa vụ quân sự cho tất cả công dân Israel và công nhận Hamas là tổ chức khủng bố.
Về phía ông Netanyahu, ông tuyên bố hôm Chủ Nhật rằng việc thành lập chính phủ với ông Mansour Abbas, lãnh đạo đảng Ra’am do Ả Rập lãnh đạo, là “cấm kỵ”. Ông cáo buộc ông Abbas muốn thành lập một nhà nước Palestine với Đông Jerusalem làm thủ đô và sơ tán các khu định cư của Israel tại các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng.
Chuyên gia Fawaz Gerges, giáo sư quan hệ quốc tế tại Trường Kinh tế London, nhận định với NBC News rằng Israel dường như vẫn đang bế tắc. Ông cho rằng các điều kiện của ông Eisenkot đối với các đảng Ả Rập là yêu cầu họ “từ bỏ bản sắc của mình.”
