Tổng Thống Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian dự kiến sẽ có mặt tại thành phố New York để tham dự Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (UNGA) trong tuần này, tạo nên một khoảnh khắc ngoại giao được các cựu quan chức Tòa Bạch Ốc mô tả là “kịch tính”. Phái đoàn của Tehran sẽ bị “giam lỏng” dưới các hạn chế của Hoa Kỳ giữa lúc căng thẳng ở Trung Đông gia tăng.
Theo Reuters, ông Pezeshkian dự kiến sẽ phát biểu trước Đại hội đồng vào thứ Tư, trong khi Tổng Thống Donald Trump sẽ có bài phát biểu vào thứ Ba. Ông Theo Wold, cựu Trợ lý Bộ trưởng Tư pháp Hoa Kỳ và cố vấn chính sách đối nội Tòa Bạch Ốc, nhận định: “Sự dàn dựng ở đây sẽ tạo nên một khoảnh khắc khá kịch tính”.
Ông Wold cho biết thêm: “Đối với phía Iran, sự hạn chế sẽ là việc họ sẽ ít tiếp cận với báo chí quốc tế hơn và ít có khả năng ‘chọc vào mắt’ chính quyền Trump”. Tuy nhiên, ông cũng nhận thấy rằng “khá hợp lý khi cho phép họ tham gia diễn đàn quốc tế và thảo luận bất kỳ vấn đề nào họ cho là quan trọng đối với chế độ của họ, sau đó yêu cầu họ về nhà”.
Cuộc gặp mặt cấp cao này diễn ra trong bối cảnh Tổng Thống Donald Trump đang cân nhắc các cuộc tấn công mới nhằm vào Iran, sau gần bảy tháng chiến tranh. Trong khi đó, Tehran đã đưa ra bảy điều kiện để đàm phán với Washington, theo thông tin từ Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Mohsen Rezaei.
Iran cũng đã cảnh báo vào Chủ Nhật về bất kỳ cuộc tấn công lớn mới nào của Hoa Kỳ và các đồng minh, cho rằng họ có thông tin về một động thái như vậy đang được chuẩn bị, theo Reuters đưa tin.
Mặc dù Hoa Kỳ đã phê duyệt thị thực cho phái đoàn Iran, bao gồm ông Pezeshkian và Ngoại trưởng Abbas Araghchi, Bộ Ngoại giao đã áp đặt các giới hạn nghiêm ngặt đối với việc di chuyển của phái đoàn Iran tại Manhattan.
Là quốc gia chủ nhà theo thỏa thuận của Liên Hợp Quốc năm 1947, Hoa Kỳ về cơ bản phải tạo điều kiện cho việc nhập cảnh và quá cảnh của các đại diện nước ngoài đến trụ sở Liên Hợp Quốc, bao gồm cả các quan chức từ các quốc gia đối địch.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ Tommy Pigott cho biết trên X: “Trong khi người dân Iran bình thường phải chịu đựng sự đàn áp tàn bạo, thiếu hụt nước và điện, cùng với lạm phát leo thang, các quan chức của chế độ lại muốn đi mua sắm tại New York. Không phải dưới sự giám sát của chúng tôi”.
Ông Wold giải thích thêm rằng Hoa Kỳ không có nghĩa vụ phải cho phép họ tiếp cận không hạn chế ngoài các trách nhiệm ngoại giao. “Ở đây, phái đoàn sẽ bị giới hạn trong nơi ở của họ tại thành phố New York và trụ sở Liên Hợp Quốc tại Manhattan”.
Ông mô tả động thái của Washington là cách để thông báo cho phái đoàn rằng họ có thể tham gia các cuộc thảo luận chính thức nhưng không được “đi mua hàng tá lò vi sóng hay một chiếc ô tô nhỏ tại Costco hoặc đại lý ở khu vực New York”.
Ông Wold nói: “Một số hạn chế hoàn toàn nhận thức được rằng khi Iran đến New York để tham dự UNGA, mục đích thực sự là để họ bỏ túi và đi mua sắm đồ gia dụng và đồng hồ Rolex. Họ sẽ không đi mua sắm. Chắc chắn họ sẽ không ăn tối tại các nhà hàng Michelin ở khu vực Manhattan”.
“Họ cũng đến Sam’s Club, Walmart và Costco. Và đó là một trong những lệnh cấm cụ thể được Bộ Ngoại giao ban hành trong tuần này: liên hệ với các cửa hàng bán lẻ lớn đó yêu cầu thành viên cơ bản và nói: ‘Các bạn không được giao dịch hoặc làm bất kỳ hoạt động kinh doanh nào với người Iran khi họ đến, và các bạn phải thông báo cho chúng tôi khi họ làm vậy’.”
Bất chấp những hạn chế, ông Wold cho biết UNGA mang đến cơ hội mà Hoa Kỳ “mong muốn từ khá lâu, có một lượng khán giả đủ lớn, và một phái đoàn Iran gần như bị ‘giam lỏng'” để truyền đạt những điểm quan trọng về lý do tại sao chính quyền đã thực hiện các hành động chống lại chế độ Iran.
Truyền thông nhà nước Iran cũng đưa tin hôm 19 tháng 9 rằng người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei nói rằng New York “hoàn toàn không có sức hấp dẫn” đối với phái đoàn Iran.
Ông Baghaei, theo Hãng tin Mehr, cáo buộc Hoa Kỳ sử dụng mọi công cụ để ngăn cản sự tham gia của phái đoàn, khẳng định rằng sự tham dự của Iran là một quyền hợp pháp chứ không phải là một đặc ân.
Ông Wold tiếp tục chỉ trích Liên Hợp Quốc vì đã tiếp đón các đại diện của các quốc gia thù địch với lợi ích của Hoa Kỳ, đồng thời nêu lên những lo ngại về an ninh.
“Điều này sẽ khiến hầu hết người Mỹ cảm thấy khá khó hiểu”, ông Wold nói. “Làm thế nào mà các nhà ngoại giao của một chế độ mà chúng ta đã từ lâu xác định là thù địch, mà giờ đây chúng ta đang tham gia vào các hoạt động chiến đấu chống lại họ, một chế độ đã giết hại các quân nhân Mỹ.”.
“Tại sao các nhà ngoại giao của họ lại được phép đến Liên Hợp Quốc và trao đổi những lời lịch thiệp với những kẻ cướp bóc khác hoặc một số đồng minh của họ trên trường quốc tế.”.
Ông Wold cũng nói thêm rằng Liên Hợp Quốc muốn “giảng giải cho chúng ta về biến đổi khí hậu quốc tế hoặc sự cần thiết phải chuyển đổi giới tính cho trẻ em, nhưng lại sẵn sàng đóng vai trò là diễn đàn cho những kẻ vi phạm nhân quyền trắng trợn và các chế độ rõ ràng đi ngược lại vô số các giao thức được quốc tế đồng thuận”.
Giữa sự thù địch giữa Washington và Tehran, ông Wold cho biết cuộc gặp mặt còn có thể mở ra cơ hội cho ngoại giao. Tổng Thống Donald Trump cũng dự kiến sẽ có các cuộc gặp song phương và bên lề với các nhà lãnh đạo từ Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) để thảo luận về an ninh khu vực và Eo biển Hormuz.
“Hy vọng sẽ có cơ hội để thảo luận thực chất”, ông Wold nói về UNGA. “Niềm hy vọng của mọi người, đặc biệt là từ giới lãnh đạo Bộ Ngoại giao, là sẽ có cơ hội có một cuộc thảo luận đầy đủ, có ý nghĩa với người Iran, thoát khỏi một số chiêu trò mà người Iran đã tham gia”.
Ông Wold bày tỏ sự tin tưởng vào lập trường của Washington khi bước vào hội nghị thượng đỉnh. “Tổng thống là người được trang bị tốt nhất cho những khoảnh khắc này. Đây thực sự là lúc ông ấy tỏa sáng như một nhà lãnh đạo bẩm sinh”, ông nói. “Ông ấy không phải là người dễ dàng thỏa hiệp hay gục ngã. Đây là thời điểm bấp bênh đối với Tổng Thống Donald Trump, nhưng tôi hoàn toàn không nghi ngờ gì rằng ông ấy sẽ vượt qua thử thách”.
Theo tin từ Fox News ngày 20 tháng 9 năm 2026.
