Tổng thống Donald Trump thông báo hoãn áp thuế 50% đối với 20 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Canada vào Hoa Kỳ. Quyết định này được đưa ra vào phút chót, chỉ chưa đầy hai giờ trước khi các biện pháp trừng phạt dự kiến có hiệu lực.
Thông báo được đưa ra trên nền tảng mạng xã hội của Tổng thống Trump, cho phép có thêm thời gian cho các cuộc đàm phán và tạm thời tránh được một căng thẳng nữa trong mối quan hệ vốn đã nhiều trắc trở giữa hai đồng minh lịch sử. Nếu áp thuế được thực thi theo đúng lịch trình, nó sẽ ảnh hưởng đến các sản phẩm Canada, từ gậy khúc côn cầu đến dụng cụ y tế.
Tuy nhiên, tác động chính trị có thể còn lớn hơn cả kinh tế. Canada đã đe dọa sẽ trả đũa bằng các biện pháp thuế quan của riêng mình, làm gia tăng thêm cuộc chiến thương mại giữa hai quốc gia có tổng kim ngạch giao dịch hàng hóa và dịch vụ lên tới 880 tỷ USD vào năm ngoái.
Theo một tuyên bố từ Tòa Bạch Ốc, phía Canada đã cam kết loại bỏ các biện pháp mà chính quyền Trump cho là phân biệt đối xử đối với các mặt hàng xuất khẩu rượu, sữa và xe cơ giới của Hoa Kỳ. Tuy nhiên, phía Canada chưa đưa ra xác nhận chính thức về cam kết này.
Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết đã có những tiến triển đáng kể, nhưng vẫn còn những công việc quan trọng cần hoàn thành, và xác nhận Canada đã đồng ý hoãn thuế ba ngày trong khi các cuộc đàm phán tiếp tục. Các cuộc điện đàm giữa ông Carney và Tổng thống Donald Trump trong hai ngày qua đã nhấn mạnh nỗ lực vào phút chót để đạt được thỏa thuận.
Cả hai quốc gia đều có lý do để tránh leo thang căng thẳng. Gần 72% hàng hóa xuất khẩu của Canada vào năm ngoái đều hướng sang Hoa Kỳ. Phía Hoa Kỳ cũng có nguy cơ khi áp đặt mức thuế mới, vốn có thể khiến người tiêu dùng phải gánh chịu chi phí cao hơn, đặc biệt là trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, khi người dân Mỹ đang đối mặt với chi phí sinh hoạt tăng cao.
Ông Ryan Majerus, một đối tác tại King & Spalding và cựu quan chức thương mại Hoa Kỳ, nhận định trước khi có thông báo hoãn thuế: “Tôi không nghĩ cả hai bên thực sự muốn các mức thuế này có hiệu lực. Có một áp lực khá lớn từ cả hai phía để tìm ra một lối thoát.”
Bà Candace Laing, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Phòng Thương mại Canada, cho biết việc hoãn thuế ba ngày mang lại một số nhẹ nhõm cho doanh nghiệp nhưng chưa đủ sự chắc chắn mà một thỏa thuận chính thức sẽ mang lại. Bà nhấn mạnh: “Tình trạng không chắc chắn này không phải là kết quả mong muốn của bất kỳ ai” và kêu gọi các nhà đàm phán nhanh chóng đạt được thỏa thuận.
Cách tiếp cận của Tổng thống Donald Trump đối với Canada đánh dấu một sự thay đổi đáng kể so với mối quan hệ hợp tác truyền thống giữa hai nước. Tổng thống Donald Trump đã áp thuế lên hàng hóa Canada như một phần nỗ lực đưa sản xuất trở lại Hoa Kỳ và nhiều lần đưa ra những bình luận gây tranh cãi về việc biến Canada thành tiểu bang thứ 51 của Hoa Kỳ.
Việc áp dụng thuế quan theo Mục 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930, vốn chưa từng được sử dụng trước đây, cho phép Tổng thống áp đặt mức thuế lên tới 50% đối với hàng nhập khẩu từ các quốc gia có hành vi phân biệt đối xử với doanh nghiệp Hoa Kỳ. Theo tin từ Associated Press, động thái này có thể mang lại cho Hoa Kỳ đòn bẩy để đòi thêm nhượng bộ từ Ottawa trong quá trình đàm phán lại Hiệp định Thương mại Bắc Mỹ (USMCA).
