Thái tử Akishino của Nhật Bản, em trai của Nhật Hoàng Naruhito, ngày thứ Năm đã bày tỏ “những tình cảm lẫn lộn” về việc chính phủ sửa đổi Luật Hoàng Gia, quy định chỉ nam giới mới có thể trở thành thiên hoàng.
“Tôi tin rằng không có sự khác biệt giữa nam và nữ” trong việc phục vụ vai trò của hoàng gia để đáp ứng nhu cầu xã hội, Thái tử Akishino nói trong cuộc họp báo trước chuyến thăm Paraguay vào cuối tháng này để kỷ niệm 90 năm ngày người Nhật di cư đến quốc gia Nam Mỹ này.
Những phát biểu của Thái tử Akishino, người đứng kế vị ngai vàng, được đưa ra chỉ vài tuần sau khi chính phủ bảo thủ của Thủ tướng Sanae Takaichi sửa đổi Luật Hoàng Gia, quy định chỉ nam giới có dòng dõi cha mới có thể trở thành thiên hoàng. Luật này đã bị chỉ trích là lỗi thời và phân biệt giới tính, gây ra sự phẫn nộ và lo ngại rằng biện pháp này có thể dẫn đến sự suy tàn của hoàng tộc vốn đang ngày càng thu hẹp.
Theo ABC News, các nhà phê bình cũng cho rằng việc chính phủ khăng khăng giữ luật chỉ dành cho nam giới là áp đặt một hệ thống phi nhân đạo lên hoàng gia mà không xem xét gánh nặng và cảm xúc của họ.
Là một thành viên hoàng gia không được phép đưa ra tuyên bố chính trị, Thái tử Akishino đã có những nhận xét thận trọng. “Tôi có những tình cảm lẫn lộn về điều đó, và sẽ khá lạ nếu tôi không có,” Thái tử nói khi được hỏi về quyết định của chính phủ. Ông nói thêm rằng đó là “một câu hỏi khó, và thực tế là tôi không thể nói về nó.”
“Xã hội cần tiếp tục tiến bộ, và tôi tin rằng điều quan trọng là những người có quan điểm khác nhau phải tiếp tục suy nghĩ về điều gì là tốt nhất,” Thái tử nói.
Công chúa Aiko, con gái 24 tuổi của Nhật Hoàng Naruhito, rất được yêu mến và nhiều người Nhật muốn cô kế vị, nhưng với tư cách là một phụ nữ, cô không đủ tư cách. Luật kế vị chỉ dành cho nam giới có nghĩa là ngai vàng sẽ thuộc về Thái tử Akishino, sau đó là cháu trai 19 tuổi của ông, Hoàng tử Hisahito. Người tiếp theo trong danh sách kế vị sau ông là chú của Nhật Hoàng, 90 tuổi.
Việc sửa đổi luật cũ kỹ này của chính phủ Thủ tướng Takaichi nhằm củng cố nguyên tắc huyết thống hoàng gia quan trọng nhưng lại gạt bỏ con gái của Nhật Hoàng.
Việc sửa đổi cho phép các công chúa giữ nguyên địa vị và thực hiện nghĩa vụ hoàng gia nếu họ kết hôn với một thường dân, nhưng chồng và con của họ sẽ không thuộc hoàng tộc.
Một thay đổi gây tranh cãi hơn cho phép những hậu duệ nam giới chưa kết hôn từ 15 tuổi trở lên của các thân nhân hoàng gia xa xưa được nhận làm con nuôi vào hoàng gia trực hệ để sinh ra người kế vị, nhưng chỉ những người có dòng dõi cha mới có thể được chọn để nhận nuôi.
Những sửa đổi này đã dẫn đến các cuộc biểu tình từ những người Nhật cho rằng nỗ lực của chính phủ là nhằm loại bỏ Công chúa Aiko khỏi quyền kế vị và biện minh cho sự phân biệt đối xử với phụ nữ cùng một hệ thống phụ hệ.
Nhật Bản từng có tám nữ hoàng. Người cuối cùng là Nữ hoàng Gosakuramachi, trị vì từ năm 1762 đến 1770.
Việc kế vị nam giới theo dòng cha được quy định lần đầu trong Luật Hoàng Gia năm 1890, khi Nhật Bản thúc đẩy các hệ thống phụ hệ. Luật đó phần lớn được giữ nguyên trong phiên bản hiện hành năm 1947.
Cũng có những lo ngại rằng động thái của chính phủ sẽ ảnh hưởng đến di sản của Cựu Nhật Hoàng Akihito, bao gồm cả việc đền bù cho các nạn nhân của Thế chiến II, vốn được tiến hành dưới danh nghĩa của cha ông.
Cựu Nhật Hoàng Akihito, người thoái vị năm 2019, đã cố gắng mang lại một chế độ quân chủ vốn được coi là xa cách, gần gũi hơn với người dân, một tấm gương đã được con trai ông, Nhật Hoàng Naruhito, và gia đình ông noi theo.
